Phong trào thế giới biểu tình chống TQ và chế độ độc tài
21.10.2019 15:46
Phong trào biểu tình trên thế giới qua ống kính phóng viên Phong trào toàn thể người VN trên thế giới đồng bào quốc nội biểu tình chống Tàu Công xâm lăng
Kameron Virk
Phóng viên Newsbeat
Ở các thành phố trên khắp thế giới, người dân đang xuống đường.
Dưới đây là bảy địa điểm đang chứng kiến nhiều mức độ biểu tình khác nhau - từ tuần hành ôn hòa cho đến đụng độ bạo lực.
Chile
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionNgười đàn ông đứng chắn xe tăng trong cuộc biểu tình ở Chile
Binh lính và xe tăng được triển khai trên đường phố Chile lần đầu tiên kể từ năm 1990, khi đất nước này trở lại chế độ dân chủ sau nhiều năm dưới chế độ độc tài quân sự.
Tình trạng khẩn cấp được ban bố tại thủ đô Santiago vào hôm 19/10 sau khi các cuộc biểu tình nổ ra do việc tăng giá vé tàu điện ngầm hiện đã bị đình chỉ khiến nó trở thành bạo lực. Các cuộc biểu tình lan rộng sang cả vấn đề sinh hoạt phí và bất bình đẳng.
Ít nhất năm người chết trong các cuộc biểu tình vào cuối tuần qua - sau khi những người cướp bóc phóng hỏa một nhà máy dệt may và siêu thị - cùng với nhiều hoạt động dự kiến bị gián đoạn vào ngày thứ Hai (21/10).
Tổng thống Sebastián Piñera, một tỷ phú theo đường lối bảo thủ, đã miêu tả những người biểu tình mà phóng hỏa, lập rào chắn và cướp phá là "tội phạm".
"Chúng ta đang trong cuộc chiến chanh chống lại một kẻ thù mạnh và không thể cản, họ là những người không tôn trọng bất cứ thứ gì và bất cứ ai, và sẵn sàng sử dụng bạo lực không giới hạn và các hành động phạm pháp," ông nói.
Bản quyền hình ảnhREUTERSImage captionTrạm tàu ngầm bị phóng hỏa ở SantiagoBản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionNgười biểu tình ở Santiago, Chile
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionNgười biểu tình ở trung tâm Beirut
Từ Nam Mỹ tới Trung Đông, nơi các cuộc biểu tình về tham nhũng và sự khắc khổ ở Lebanon đang bước sang ngày thứ năm.
Hàng trăm nghìn người đã xuống đường bày tỏ sự giận dữ về thuế mới được đề xuất - bao gồm thuế với các cuộc gọi qua ứng dụng WhatsApp và các dịch vụ tin ngắn khác mà đã nhanh chóng bị loại bỏ sau khi được công bố vào hôm 17/10.
Cắt điện và rác không được thu lượm cũng là nguồn cơn giận dữ của những người biểu tình.
Chính phủ liên minh có vẻ sẽ thông qua cải cách kinh tế, như là xóa bỏ thuế và giảm một nửa lương của các quan chức hàng đầu, để ngưng biểu tình.
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionMột người phụ nữ giương khẩu hiệu trong cuộc biểu tình ở BeirutBản quyền hình ảnhGOOGLEImage captionNgười biểu tình giúp dọn dẹp đường phố Beirut sáng ngày 21/10
Barcelona
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionNgười biểu tình tụ tập ở trung tâm thành phố Barcelona
Ngày cuối tuần bắt đầu một cách ôn hòa ở Barcelona với 500.000 người từ năm cuộc tuần hành đã tụ tập cùng nhau ở trung tâm thành phố. Nhưng sau đó nó rơi vào bạo lực khi một số người biểu tình ném vật dụng vào cảnh sát. Cảnh sát đáp trả bằng khí gas, bắn đạn cao su và phun vòi rồng vào người biểu tình.
Hôm Chủ Nhật 20/10 - ngày thứ bảy của cuộc biểu tình - người biểu tình ngồi trước trụ sở cảnh sát quốc gia Tây Ban Nha và bật đèn pin trên điện thoại.
Quyền thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez cảnh báo những người gây rối sẽ phải đối mặt với công lý.
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionNgười biểu tình ném gạch đá vào cảnh sát chống bạo động ở Tây Ban NhaBản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionNgười biểu tình bên ngoài trụ sở cảnh sát quốc gia ở Barcelona
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionNgười biểu tình diễu hành ở Haiti
Không gây được chú ý nhiều như các cuộc biểu tình ở các quốc gia khác gần đây, nhưng Haiti đã trải qua nhiều tuần lễ biểu tình - không phải mới xảy ra lần đầu trong năm nay - về cuộc khủng hoảng kinh tế đang nổ ra trên hòn đảo thuộc Caribbean này,
Người dân Haiti yêu cầu Tổng thống Jovenel Moïse từ chức. Họ đổ lỗi cho ông đã gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và lạm phát trở nên tồi tệ - khi mà chi phí sinh hoạt tăng cao, dẫn đến giá trị đồng tiền giảm.
Một nhà báo nổi tiếng, người đang viết về các cuộc biểu tình được phát hiện đã chết trong xe hơi của anh này với các vết thương do súng bắn cách đây vài tuần.
Trước đó, tổng thống đã từ chối những lời kêu gọi ông từ chức, nói rằng ông sẽ không để đất nước rơi vào "tay của các băng đảng vũ trang và những kẻ buôn bán ma túy".
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionMột người biểu tình ở HaitiBản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionNgười biểu tình dùng loa phát thanh ở Haiti
London
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Cuộc biểu tình này không còn đang diễn ra nhưng có tới một triệu người đổ xuống đường phố London hôm thứ Bảy (19/10), theo các nhà tổ chức của "Cuộc diễu hành bầu cử nhân dân", để yêu cầu "tiếng nói cuối cùng" về vấn đề nước Anh ra khỏi EU (Brexit).
Người dân trên khắp Vương quốc Anh diễu hành tại Parliament Square, nói rằng đây là cơ hội cuối cùng để bày tỏ họ cảm thấy như thế nào về một cuộc trưng cầu dân ý Brexit khác, sáu tháng kể từ cuộc biểu tình trước với quy mô lớn như này.
Phát ngôn viên phụ trách tài chính của Đảng Lao động Anh, ông John McDonnell và lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do Jo Swinson là hai trong số các chính trị gia diễn thuyết trước những người biểu tình, trong khi bên trong Hạ viện các nghị sỹ đang bỏ phiếu về một sự trì hoãn Brexit khác.
Chính phủ đang cố hết sức để đạt được phiếu bầu thông qua thỏa thuận của thủ tướng diễn ra vào hôm 21/10.
Hình ảnh về trận đấu hôm thứ Sáu cho thấy những người biểu tình mặc áo phông có in chữ "Stand With Hong Kong" (Đứng lên cùng Hong Kong) và "Free Tibet" (Hãy trả tự do cho Tây Tạng).
Hai người được trông thấy mặc trang phục Winnie-the-Pooh. Chú gấu hoạt hình hay được sử dụng để chế nhạo Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và bị cấm ở Trung Quốc.
Hình ảnh cuộc biểu tình đã được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội.
BREAKING: Tibet activists protest alongside Hong Kong activists at Nets v Raptors game in NYC. Signs read: "Tsai & LeBron: Morey was right - NBA: Stand for freedom” & “Don’t let China buy our silence, people are dying to be free”. #FreeTibet#StandWithHongKong@dmorey
Trong số những người biểu tình có nhà hoạt động Hong Kong, Nathan Law, cựu chủ tịch của Demosisto, một đảng ủng hộ dân chủ mà anh đồng sáng lập với nhà hoạt động trẻ tuổi nổi tiếng Joshua Wong.
"Chúng tôi muốn sử dụng nghệ thuật trình diễn của mình để thể hiện sự ủng hộ của chúng tôi đối với Hong Kong và NBA", một khán giả khác, Chen Pokong, 55 tuổi, nói với tờ New York Post. "[Trung Quốc muốn] lấy đi quyền tự do ngôn luận và bây giờ truyền bá chế độ độc tài sang Mỹ."
Truyền thông địa phương cho biết một số người biểu tình đã bị đưa ra khỏi khán đài vì đã hô hào.
Các cuộc biểu tình tương tự đã được tổ chức tại các trận đấu khác giữa các đội Mỹ và Trung Quốc. Đầu tháng này, trong trận đấu giữa Philadelphia 76ers và Quảng Châu Loong-Lions, hai người đã bị yêu cầu rời đi vì cầm các biểu ngữ ủng hộ các cuộc biểu tình ở Hong Kong.
Trong một trận đấu khác giữa Loong-Lions và Washington Wizards, truyền thông địa phương cho biết những biểu ngữ có lời kêu gọi ủng hộ Hong Kong đã bị tịch thu.
Nhưng cuộc biểu tình hôm thứ Sáu là lần đầu tiên được tổ chức trong một trận đấu giữa hai đội thuộc liên đoàn bóng rổ Hoa Kỳ (NBA).
Cuộc tranh cãi giữa liên đoàn và chính phủ Trung Quốc đã bắt đầu vào đầu tháng này sau khi quản lý của Houston Rockets, Daryl Morey đăng dòng tweet ủng hộ các cuộc biểu tình ở Hong Kong.
Kết quả, một số công ty Trung Quốc đã đình chỉ các hợp đồng tài trợ và truyền hình với NBA - một cú đánh tài chính lớn cho giải đấu, vốn có hàng triệu người theo dõi ở Trung Quốc.
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionỞ Hong Kong tuần này, nhiều người biểu tình đã đốt áo thi đấu mang số của ngôi sao Mỹ LeBrone James sau lời phát ngôn của ông về Daryl Morey
Rockets và NBA nhanh chóng tạo khoảng cách với dòng tweet của ông Morey, trong khi siêu sao bóng rổ LeBron James cho rằng người quản lý của Rockets "không được nhận thức đầy đủ về tình hình" ở Hong Kong.
Chủ sở hữu của Brooklyn Nets, Joe Tsai - đồng thời là phó chủ tịch của tập đoàn thương mại điện tử khổng lồ Trung Quốc Alibaba - cũng đã chỉ trích ông Morey vì dòng tweet "gây tổn hại" của ông, nói rằng ông đã đánh giá sai về việc nhiều người Trung Quốc cảm thấy thế nào về Hong Kong.
"Ủng hộ phong trào ly khai trên lãnh thổ Trung Quốc là một trong những vấn đề vô cùng tranh cãi, không chỉ đối với chính phủ Trung Quốc, mà còn đối với tất cả người dân ở Trung Quốc," ông Tsai nói thêm.
Kể từ đó, ông Morey đã rút lại dòng tweet trên của mình. nhưng các nhà lập pháp Hoa Kỳ ở cả hai đảng đối lập đều đã cáo buộc NBA cúi đầu trước Bắc Kinh
Người biểu tình ở Đài Loan cầm biểu ngữ "Không Trung Quốc. (Hình: SAM YEH/AFP/Getty Images)
Hàng ngàn người đi biểu tình ở Úc và ở Đài Loan hôm Chủ Nhật, 29 Tháng Chín để ủng hộ phong trào đấu tranh dân chủ ở Hồng Kông. Không chỉ vậy, hai cuộc biểu tình này còn “mở màn” cho nhiều cuộc biểu tình chống Trung Quốc sắp diễn ra tại 60 thành phố ở khắp thế giới vì sắp đến quốc khánh Trung Quốc vào ngày 1 Tháng Mười.
Ở Úc, hơn 1,000 người mặc đồ đen ùa ra đường ở Sydney, vừa đi vừa hô hào “Đấu tranh cho tự do” và “Ủng hộ Hồng Kông.” Tại các thành phố như Melbourne và Brisbane, người biểu tình còn hát ca khúc “Glory to Hong Kong,” được coi là “quốc ca” những người đấu tranh dân chủ ở Hồng Kông.Trong đoàn người biểu tình ở Sydney có nhiều du học sinh từ Hồng Kông đến và họ cho biết rất lo lắng về tình hình ở quê nhà, cũng như ủng hộ phong trào đấu tranh dân chủ ở đó.
Trong khi đó, hơn 2,000 người ùa ra đường ở thủ đô Đài Bắc và kéo đến tòa nhà quốc hội để biểu tình ủng hộ dân chủ cho Hồng Kông, mặc dù trời đang mưa lớn. Những người biểu tình này cho rằng Đài Loan cùng Hồng Kông đều phải lo lắng vì sự hiện diện của Trung Quốc và hô hào các thông điệp ủng hộ dân chủ, chống Trung Quốc vừa bằng tiếng Quảng, vừa bằng tiếng phổ thông.
Hơn 1,000 người mặc đồ đen ùa ra đường ở Sydney. (Hình: PETER PARKS/AFP/Getty Images)Người biểu tình tụ tập ở Sydney. (Hình: PETER PARKS/AFP/Getty Images)Người biểu tình cầm biểu ngữ chống Trung Quốc và đòi dân chủ cho Hồng Kông. (Hình: PETER PARKS/AFP/Getty Images)Người biểu tình ở Sydney cầm hình vẽ người biểu tình Hồng Kông bị trúng đạn nhựa vào mắt. (Hình: PETER PARKS/AFP/Getty Images)Ca sĩ Denise Ho, một nhà hoạt động của Hồng Kông trả lời phỏng vấn của báo chí ở Đài Bắc. (Hình: SAM YEH/AFP/Getty Images)Người Đài Loan biểu tình trước tòa nhà quốc hội. (Hình: SAM YEH/AFP/Getty Images)Một người biểu tình ở Đài Loan cầm hình ảnh kêu gọi dân chủ cho Hồng Kông. (Hình: SAM YEH/AFP/Getty Images
Hồng Kông : Biểu tình tại 18 quận, xô xát lại xảy ra với cảnh sát
Cảnh sát chống bạo động bắt giữ người biểu tình chống chính quyền tại khu Thuyền Loan(Tsuen Wan), Hồng Kông ngày 13/10/2019.REUTERS/Susana Vera
Phe dân chủ Hồng Kông kêu gọi xuống đường tại 18 quận cùng lúc trong ngày 13/10/2019. Khác với những lần trước, đoàn người biểu tình không tập trung đông đảo về một vài địa điểm nhất định. Cảnh sát chống bạo động Hồng Kông phải đối mặt với rất nhiều nhóm người biểu tình đòi dân chủ.
Phóng viên của hãng tin Pháp AFP ghi nhận có nhiều vụ đụng độ xảy ra giữa người biểu tình và cảnh sát chống bạo động Hồng Kông. Tuy nhiên cho đến đầu giờ chiều 13/10, mức độ bạo động giảm hẳn so với những tuần lễ trước. Nhiều cuộc tập hợp diễn ra rải rác trên toàn đặc khu hành chính.
Người biểu tình phong tỏa các con lộ và vẽ graffiti lên các văn phòng, các cơ sở thân Bắc Kinh. Nhiều người bị câu lưu tại khu trung tâm hành chính Vượng Giác (Mong Kok) và tại quận Đại Bộ (Tai Po). Hãng tin Mỹ AP cho hay tại Sa Điền (Sha Tin) và Thuyền Loan (Tseun Wan), người biểu tình cầm dù và đeo mặt nạ thách thức nhân viên an ninh Hồng Kông.
Tối 12/10, cả trăm người biểu tình đã dựng tượng "Nữ Thần Tự Do" trên Núi Sư Tử cao 500 mét. Bức tượng cao ít nhất ba mét này có trang bị mặt nạ chống hơi cay, mũ bảo hộ lao động, kính chống lựu đạn cay, tay cầm dù biểu tượng của phong trào dân chủ Hồng Kông. Bức tượng này, theo một người trong cuộc, là biểu tượng nhắn nhủ công luận Hồng Kông kiên trì đấu tranh bảo vệ tự do và các quyền dân chủ của Hồng Kông đang bị Bắc Kinh thu hẹp lại.
Hồng Kông sắp bị "khủng hoảng kinh tế" ?
Vào lúc phong trào phản kháng không ngừng đưa ra những hình thức đấu tranh mới, kinh tế Hồng Kông thực sự gặp khó khăn. Giới chuyên gia bắt đầu nói đến "một cuộc khủng hoảng kinh tế" đe dọa vùng lãnh thổ này.
Thông tín viên đài RFI Florence de Changy ghi nhận tại chỗ :
Đây không phải là lệnh giới nghiêm nhưng thực chất thì cũng gần như là thế. Xe điện ngầm metro đóng cửa sớm. Thành phố vốn tràn đầy sức sống, nay tất cả đều ngưng trệ. Đường phố và các cửa hàng vắng bóng người.
Chuyên gia kinh tế thuộc ngân hàng Natixis, bà Alicia Gargia Herrero nhấn mạnh đến "vấn đề về tiêu thụ tại Hồng Kông. Lĩnh vực này vốn lệ thuộc nhiều vào ngành du lịch, nhưng từ khi nổ ra khủng hoảng về chính trị, du khách Trung Quốc không còn đến Hồng Kông nữa. Chính vì thế mà giới chuyên gia dự báo tăng trưởng Hồng Kông sẽ ở số âm".
Hồng Kông đã trải qua nhiều cuộc khủng hoảng về kinh tế nhưng rồi vẫn phục hồi. Lần này, dân biểu Felix Chung, người có lập trường thân Bắc Kinh, giải thích, khủng hoảng diễn ra trong bối cảnh tình hình chung đã khá phức tạp đối với Hồng Kông, bởi vì xuất khẩu giảm sụt do tác động chiến tranh thương mại Mỹ-Trung gây ra. Thành thử tất cả mọi người đều bị vạ lây và theo ông "tình thế rất nghiêm trọng và đáng lo ngại".
Kazakhstan: Biểu tình chống Trung Quốc nổ ra tại 2 thành phố lớn
Kazakhstan: Cảnh sát bắt người biểu tình chống Trung Quốc. Ảnh tại Nur-Sultan, ngày 21/09/2019.REUTERS/Mukhtar Kholdorbekov
Nhiều người dân tại hai thành phố lớn của Kazakhstan là thủ đô Nur Sultan và thành phố Almaty đã xuống đường biểu tình vào hôm qua, 21/09/2019 để tố cáo ảnh hưởng quá nặng của Trung Quốc tại nước Cộng Hòa Trung Á thuộc Liên Xô cũ này. Các cuộc biểu tình đã bị cảnh sát đàn áp, và theo hãng tin Anh Reuters, đã có đến 57 người bị bắt giữ.
Từ Tbilissi, Régis Genté, thông tín viên RFI phụ trách khu vực Trung Á, giải thích rằng những cuộc biểu tình nhằm tố cáo tầm quan trọng ngày càng tăng của nước láng giềng Trung Quốc trên nền kinh tế Kazakhstan, trong bối cảnh người dân đang bất mãn với chính phủ, và không hài lòng trước những thiếu sót trong việc tái phân phối lợi tức từ dầu hỏa:
Trên những tấm biểu ngữ, người ta đọc được những hàng chữ như « Hãy chấm dứt sự bành trướng của Trung Quốc » hoặc « Hãy nói không với các công ty Trung Quốc ».
Tâm lý chống Trung Quốc đã bùng lên vào lúc hàng chục thực thể công nghiệp đã được Bắc Kinh mở ra tại Kazakhstan trong những năm gần đây, bên cạnh 55 dự án đang được phát triển, với các khoản đầu tư khoảng 25 tỷ euro, trong các lĩnh vực như dầu khí, nông nghiệp hoặc giao thông vận tải.
Một phần của xã hội Kazakhstan đang chỉ trích sức mạnh của Trung Quốc, trong bối cảnh nền kinh tế quốc gia Trung Á này đã phát triển chậm hẳn lại do việc giá dầu thế giới sụt giảm từ sau năm 2014.
Bối cảnh kinh tế khó khăn đó đã nuôi dưỡng tâm lý quan ngại từng có trước đây về mối « hiểm họa da vàng » ở Kazakhstan, và nỗi lo âu trước nguy cơ lệ thuộc vào sức mạnh đang lên của Trung Quốc.
Dư luận Kazakhstan đang sợ bị biến thành nạn nhân của chính sách « ngoại giao bẫy nợ » của Trung Quốc, theo đó Bắc Kinh thường tung bạc tỷ ra cho vay, rồi sau đó chiếm lấy các tài sản chiến lược khi các quốc gia con nợ không còn khả năng trả nợ.
Kazakhstan được cho là đang nợ Trung Quốc hơn 10 tỷ euro, tiền vay mượn trong khuôn khổ kế hoạch Con Đường Tơ Lụa Mới được chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thúc đẩy