Tôi nhớ mẹ tôi có mua bán với người Hoa, đúng hơn là nhận hàng từ họ để bán, vì thế năm mới nào họ cũng tặng một cuốn lịch, có năm họ còn tặng cả bộ tranh Nhị Thập Tứ Hiếu, có bức tranh ông gì đó, hình như là ông Mẫn Tử Khiên, do nghèo nên phải đào hố chôn con để dành tiền nuôi mẹ. Trí nhớ thật kỳ lạ, tôi không hiểu sao mình còn nhớ bức tranh ấy, có lẽ vì nó gây một ấn tượng quá mạnh đối với trí óc non nớt của trẻ. Bức tranh nói lên phần nào tính cực đoan của nền văn minh Trung Hoa. Suốt cả ngàn năm Bắc thuộc, may mắn thay, người Việt không hề tập nhiễm tính cực đoan ấy, cho đến khi nằm dưới chi phối của đảng cộng sản Trung Hoa từ những năm năm mươi của thế kỷ trước cho đến nay.

Trẻ con người Hoa đa số học trường dạy tiếng Hoa, trường Sùng Nhân, không biết bây giờ thế nào. So với bọn học sinh người Việt chúng tôi, hình như chúng thuộc về một đẳng cấp khác, từ đồng phục cho đến đồ chơi thể thao. Điều đó cũng dễ hiểu, phi thương bất phú, mà người Hoa đa số là thương nhân. Người Hoa không thích làm chủ đất, như ở quê tôi, những người gốc Hoa, chỉ sống quanh khu vực gần chợ, trong những ngôi nhà hình ống, tối tăm, chật chội, chất đầy hàng hóa. Sau này khi hợp tác hóa, tôi mới thấy họ khôn. Ông bà ngày xưa có câu ‘mua vàng thì mất mua đất thì còn’, một câu nói phản ánh tâm tình của một dân tộc chuyên về nông nghiệp. Sau hợp tác hóa, người Việt có đất thì mất, còn người Hoa chuyên về kinh doanh nên cất vàng hay ngoại tệ và khi cần thì họ thu vén tài sản ra đi.

Trong giao thao văn hóa Việt – Hoa thời ấy, phải nói một cách thành thực là người Việt, gốc gác nông nghiệp, học ở người Hoa các đức tính cần thiết của một doanh nhân, trong đó có đức cần kiệm, đức tín, và … nghệ thuật cười.

Thế những thói quen xấu của người Việt hiện đại, đại loại như làm ăn gian dối, lường gạt, văn hóa ứng xử kém là từ đâu?

Có lẽ người Việt tập nhiễm những thói quen xấu từ những người Hoa hay Tàu thuộc đội quân năm trăm triệu bần nông (con số này là thời Mao chủ tịch còn tại thế, bây giờ nghe nói đội quân của Tập chủ tịch lên đến hai triệu bần nông hay trung nông gì đó) mà Mao chủ tịch có lần nhắn nhủ cho những người lãnh đạo bên thắng cuộc rằng ông ta sẽ đưa đội quân ấy đi giải phóng toàn bộ Đông Nam Á. Chắc chắn là những người Hoa hay Tàu đó thôi. Vì những người Hoa như tôi biết ở miền Nam đàng hoàng và có văn hóa cao hơn những người Hoa mà tôi gặp trong cuộc đời sau này.

Sau năm 1975, tôi biết về người Hoa qua các tạp chí bằng tiếng Việt của nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Ấn tượng nhất là trùng trùng điệp điệp người trên các đại công trường, như những con robot, ăn mặc, múa cười tất cả đều na ná như nhau, nam thì bộ đồ đại cán màu xanh lá cây, chiếc mũ kiểu mũ Lenine cùng màu, nữ thì cũng một kiểu áo tương tự như áo đại cán, tóc kết thành một hoặc hai nhánh. Khuôn mặt tràn trề hạnh phúc. Tôi để ý thấy đồng bào miền bắc vào miền Nam cũng ăn mặc giống như các công dân nước CHND Trung Hoa.

Nơi đầu tiên tôi trực tiếp gặp gỡ với người Hoa là ở một viện nghiên cứu lớn tại Hoa Kỳ vào những năm đầu thế kỷ hai mươi mốt. Tôi hơi ngạc nhiên khi thấy họ thường cãi nhau rất hăng, đôi khi to tiếng vì một chuyện rất nhỏ, như con ông A đánh con bà B. Mà họ là ai, họ là các học giả của nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Họ ồn ào, nhếch nhác ở những nơi công cộng, không tôn trọng riêng tư của người khác. Tôi nhớ hồi đó, điện thoại di động chưa thông dụng, và hai hoặc ba nhà nghiên cứu trong một văn phòng dùng chung một máy. Học giả các nước khác thường hạn chế sử dụng, và khi dùng họ cũng nói rất nhỏ. Còn các học giả CHND Trung Hoa thì mỗi khi cầm máy nói chuyện trong văn phòng là người khác, những người cùng chung một văn phòng với họ, phải ra ngoài vì không thể làm việc được. Họ có cách ứng xử cũng rất khác học giả các nước khác. Cuối tuần, toàn bộ căn phòng chung, common room, biến thành câu lạc bộ ẩm thực Trung Hoa, đôi khi thành tiệm cắt tóc cho các Trung quốc nhân. Mùi vị thức ăn đủ các vùng miền của Trung Hoa, hoà quyện với tiếng cười nói ồn ào, la lối, giống như một bức tranh thu nhỏ của xã hội nước CHND Trung Hoa. Sau một vài lần có mặt và cũng chứng kiến cảnh ấy, tôi không bao giờ bén mảng đến common room nữa, có lẽ Ban điều hành viện nghiên cứu nên đặt lại là Chinese room thì đúng hơn. Sau này tôi mới nhận ra, không học giả nước nào đến common room, ngoại trừ các học giả Trung quốc.

Lần tiếp xúc cá nhân đầu tiên của tôi với một người Hoa CHND Trung Hoa khá sốc. Tôi có một cuộc hẹn để thuê một căn phòng trong nhà của một vợ chồng người Hoa, về sau tôi biết họ là sinh viên tham gia vụ Thiên An Môn và tị nạn tại Mỹ. Sau vài câu trao đổi, thống nhất giá cả, bà vợ hỏi, Việt Nam dạo này còn đói không? Chắc chắn bà ấy nghĩ tôi là người Việt của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, của thuở môi hở răng lạnh với CHND Trung Hoa. Tôi chẳng biết trả lời thế nào, chỉ cười cho qua chuyện.

Kinh nghiệm của tôi với các công dân CHND Trung Hoa vào đầu thế kỷ hai mốt không khác với những gì cụ Trần Trọng Kim đã trải qua với các công dân Trung Hoa trong những năm ba mươi của thế kỷ hai mươi, để rồi nhà Nho học Trần Trọng Kim phải thảng thốt rằng, tinh hoa của Nho học không còn ở Trung Hoa nữa mà đã dịch chuyển sang các nước như Hàn quốc hay Nhật bản, là những nước vốn lấy Nho học làm quốc học. Ta có thể thấy tất cả những thói xấu của người Hoa hiện đại trong hồi ký Một cơn gió bụi của Trần Trọng Kim viết về người Hoa cách đây gần một thế kỷ. Không có gì phải ngạc nhiên khi nữ hoàng Anh, vốn tinh tế và kiệm lời, phải thốt lên ‘họ rất thô lỗ’ (they were very rude), khi nói về đại diện của người Hoa hiện đại: các quan chức ngoại giao của nước CHND Trung Hoa.

Tôi tin là các nhà lãnh đạo của miền bắc cũng trải qua kinh nghiệm tương tự với các cố vấn CHND Trung Hoa trong rừng núi Việt Bắc trong kháng chiến chống Pháp hay giữa thủ đô Hà nội sau 1954, và tôi cũng tin là thế hệ lãnh đạo Việt nam hiện đại cũng chịu đựng như thế.

Cuộc thăm viếng của Tổng thống Hoa Kỳ mới đây cho phép chúng ta hy vọng, hy vọng trang sử cũ được gấp lại vĩnh viễn, và một trang sử mới, trang sử của một dân tộc khát khao vươn về chân thiện mỹ, về các giá trị phổ quát của nhân loại đang được viết tiếp. Xin tạm dừng với điệp khúc của Hiệu đoàn ca trường Cường Đễ, Qui Nhơn, trước năm 1975:

Ơi quê hương ơi đẹp tươi đứng trong trời đất

ta yêu quê ta thì đâu có bao giờ mất…

Toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Hội nghị G7 mở rộng

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao các sáng kiến và nỗ lực của các nước G7 và các tổ chức quốc tế, đặc biệt là quyết định của Nhật Bản mở rộng lĩnh vực và phạm vi hỗ trợ của sáng kiến Đối tác cơ sở hạ tầng chất lượng cao ở châu Á.

Báo điện tử Infonet xin giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại Hội nghị thượng đỉnh G7 mở rộng. tổ chức tại tỉnh Mie, Nhật Bản từ ngày 26-28/5/2016.

------------------------------------------

Thưa Ngài Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê,

Thưa các nhà Lãnh đạo,

Thưa Quý vị,

Tôi trân trọng cảm ơn Thủ tướng Sin-dô A-bê đã mời Việt Nam tham dự Hội nghị Thượng đỉnh các nước G7 mở rộng. Chúng tôi hoan nghênh những chủ đề ưu tiên trong chương trình nghị sự của Hội nghị. Đây thực sự là những vấn đề quan trọng và cấp bách đối với hòa bình, ổn định và sự phát triển bền vững của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương nói riêng và cả thế giới nói chung. Theo tinh thần đó, tôi có một số ý kiến sau:

Thứ nhất, phát triển bền vững trên cơ sở hội nhập khu vực và quốc tế hiệu quả là định hướng chiến lược phát triển của Việt Nam, trong đó cơ sở hạ tầng là một trong ba đột phá của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới. Việt Nam đánh giá cao sáng kiến của Nhật Bản về Đối tác cơ sở hạ tầng chất lượng cao ở Châu Á và sáng kiến Kết nối Mê Công-Nhật Bản. Chúng tôi cũng hoan nghênh sự hỗ trợ của các nước G7 khác, trong đó có Mỹ và Nhóm Những người bạn của Hạ nguồn Mê Công (FLM) cho sự phát triển bền vững của lưu vực Mê Công với sáng kiến mới về Chương trình cơ sở hạ tầng bền vững (SIP).

Nhân dịp này, chúng tôi trân trọng cảm ơn và mong muốn Nhật Bản, Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và các nước G7 tiếp tục hỗ trợ Việt Nam phát triển cơ sở hạ tầng một cách bền vững.

Thứ hai, Việt Nam khẳng định lại cam kết chung tay hành động thực hiện thỏa thuận lịch sử đã đạt được tại COP-21 Paris vừa qua. Biến đổi khí hậu đang diễn ra với tốc độ rất nhanh chóng. Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam - một vựa lúa quan trọng của thế giới - đang phải chịu hạn hán và xâm mặn nghiêm trọng nhất trong gần 100 năm qua, đe dọa cuộc sống và sản xuất của hàng triệu người dân, ảnh hưởng đến an ninh lương thực của Việt Nam và của cả khu vực và thế giới.

Chúng tôi đánh giá cao sự hỗ trợ của Nhật Bản, các nước G7 và ADB trong các khuôn khổ hợp tác tiểu vùng Mê Công, cũng như sự ủng hộ hiệu quả của các đối tác phát triển dành cho Ủy hội Mê Công quốc tế. Chúng tôi mong các nước G7 và các tổ chức đa phương tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ Việt Nam và các nước Mê Công tăng cường hợp tác quản lý và bảo vệ nguồn nước, nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu và chống hạn hán, xâm nhập mặn, nhất là ở đồng bằng sông Cửu Long - hạ lưu sông Mê Công.

Thứ ba, chúng tôi nhận thức sâu sắc rằng hòa bình và phát triển của Việt Nam gắn chặt với hòa bình và thịnh vượng chung của thế giới. Đóng góp giải quyết các thách thức chung của khu vực và thế giới là trách nhiệm và quyền lợi của mỗi quốc gia dù ở trình độ phát triển nào.

Việt Nam đã giảm nghèo thành công, từ 2010 trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình thấp và đang tích cực thực hiện các mục tiêu Phát triển bền vững đến 2030 của Liên hợp quốc (SDGs). Mặc dù còn nhiều khó khăn, nhưng với nguồn lực khiêm tốn của mình,Việt Nam đã cố gắng đóng góp vào các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế, vì phồn vinh và hòa bình, ổn định trong khu vực và trên thế giới, trong đó có việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc và tích cực hỗ trợ các nước kém phát triển hơn ở Châu Phi theo mô hình ba bên giữa Việt Nam, FAO và Châu Phi cũng như giữa Việt Nam, Nhật Bản và Châu Phi. Chúng tôi mong muốn tiếp tục hợp tác với các nước G7 và các tổ chức quốc tế theo mô hình này để chia sẻ kinh nghiệm phát triển của mình với các nước ở Châu Phi cũng như ở Châu Á và Mỹ La-tinh.

Nhân dịp này, tôi xin nhiệt liệt hoan nghênh những sáng kiến mới của Nhật Bản trong các lĩnh vực quan trọng như bảo đảm hòa bình, ổn định và phát triển ở Trung Đông, chăm sóc y tế, bình đẳng giới và nâng cao vai trò của phụ nữ, cũng như những nỗ lực của Nhật Bản hỗ trợ Châu Phi trong đó có khuôn khổ TICAD. Chúng tôi cũng đánh giá cao quyết định của Nhật Bản mở rộng Chương trình cơ sở hạ tầng chất lượng cao, bao gồm thêm cả lĩnh vực tài nguyên thiên nhiên và năng lượng, và hỗ trợ cả các khu vực khác chứ không chỉ Châu Á.

Thứ tư, sự phồn vinh và phát triển bền vững ở Việt Nam, Châu Á và trên thế giới chỉ có thể được bảo đảm nếu có một môi trường quốc tế hòa bình và ổn định. Chúng ta đang đứng trước những thách thức ngày càng lớn đối với hòa bình và an ninh của khu vực, trước hết là an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không trên Biển Đông. Các hành động đơn phương, trái pháp luật quốc tế và thỏa thuận khu vực,như bồi đắp đảo nhân tạo với quy mô lớn, làm thay đổi nguyên trạng và tăng cường quân sự hóa đang đe dọa nghiêm trọng hòa bình và ổn định trong khu vực. Tình hình đó đòi hỏi các quốc gia liên quan cần kiềm chế, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982, tuân thủ Tuyên bố ứng xử ở Biển Đông (DOC), tăng cường các biện pháp xây dựng lòng tin và ngoại giao phòng ngừa, sớm tiến tới Bộ quy tắc ứng xử (COC).

Cùng với các nước ASEAN, chúng tôi hoan nghênh các nước G7 đã có tiếng nói mạnh mẽ, ủng hộ các nỗ lực bảo đảm an ninh, tự do hàng hải, hàng không, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, thỏa thuận khu vực và mong muốn các nước G7 và cộng đồng quốc tế tiếp tục đóng góp có trách nhiệm vào củng cố môi trường hòa bình và ổn định ở Châu Á – Thái Bình Dương và trên thế giới.

Xin trân trọng cảm ơn các quý vị.

Các nhà lãnh đạo G7 khẳng định tầm quan trọng của TPP

Theo L.T

Infonet

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu về tình hình Biển Đông trước G7

Nguyễn Yên 19:13 28/05/2016

(VietQ.vn) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có bài phát biểu đề cập đến tình hình Biển Đông hiện nay tại phiên họp thứ nhất Hội nghị G7 mở rộng vào sáng 27/5.

Theo những tin tức mới nhất trên báo Tuổi Trẻ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có bài phát biểu tại phiên họp thứ nhất Hội nghị thượng đỉnh G7 mở rộng diễn ra sáng 27/5 ở tỉnh Mie, Nhật Bản. Trong bài phát biểu này, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đề cập nhiều đến tình hình Biển Đông hiện nay, đồng thời khẳng định sự phồn vinh và phát triển bền vững ở Việt Nam, châu Á và trên thế giới chỉ có thể được bảo đảm nếu có một môi trường quốc tế hòa bình và ổn định.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có bài phát biểu đề cập đến tình hình Biển Đông hiện nay khi tham dự Hội nghị G7 mở rộng ngày 27/5

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có bài phát biểu đề cập đến tình hình Biển Đông hiện nay khi tham dự Hội nghị G7 mở rộng ngày 27/5. Ảnh TTXVN

“Chúng ta đang đứng trước những thách thức ngày càng lớn đối với hòa bình và an ninh của khu vực, trước hết là an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không trên Biển Đông. Các hành động đơn phương, trái pháp luật quốc tế và thỏa thuận khu vực như bồi đắp đảo nhân tạo với quy mô lớn, làm thay đổi nguyên trạng và tăng cường quân sự hóa đang đe dọa nghiêm trọng hòa bình và ổn định trong khu vực.

Tình hình đó đòi hỏi các quốc gia liên quan cần kiềm chế, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên Hiệp Quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS), tuân thủ Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), tăng cường các biện pháp xây dựng lòng tin và ngoại giao phòng ngừa, sớm tiến tới Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)” - Thủ tướng nói.

Thủ tướng khẳng định cùng với các nước Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Việt Nam hoan nghênh các nước G7 đã có tiếng nói mạnh mẽ, ủng hộ các nỗ lực bảo đảm an ninh, tự do hàng hải, hàng không, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, thỏa thuận khu vực và mong muốn các nước G7 và cộng đồng quốc tế tiếp tục đóng góp có trách nhiệm vào củng cố môi trường hòa bình, ổn định ở châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới.

Không nêu tên cụ thể nước nào, nhưng nội dung trong bản tuyên bố chung khép lại Hội nghị thượng đỉnh thường niên G7 năm nay rõ ràng nhằm vào Trung Quốc khi nói về những căng thẳng trên biển tại châu Á. Các nhà lãnh đạo tham dự G7 khẳng định mọi căng thẳng trên biển tại châu Á cần được giải quyết một cách hòa bình và tuân thủ pháp luật.

“Chúng tôi rất quan ngại về tình hình Biển Đông và biển Hoa Đông, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng nền tảng của phương thức điều hành, giải quyết mọi mâu thuẫn một cách hòa bình” - tuyên bố chung G7 viết. G7 nhất trí quan điểm mọi tuyên bố chủ quyền trong khu vực cần phải được tiến hành trên cơ sở luật pháp quốc tế, các nước cần tránh “những hành động đơn phương có thể gây gia tăng căng thẳng”, đồng thời tránh “dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực hòng cố tình đạt được những tuyên bố chủ quyền đó”.

Việc Trung Quốc tăng cường quân sự hóa Biển Đông khiến dư luận trong và ngoài khu vực đặc biệt lo ngại

Việc Trung Quốc tăng cường quân sự hóa Biển Đông khiến dư luận trong và ngoài khu vực đặc biệt lo ngại. Ảnh CSIS/IHS Jane’s

Đặc biệt, G7 nhấn mạnh các phương tiện pháp lý, “trong đó có tòa trọng tài”, cũng cần được vận dụng để giải quyết các tranh chấp, mâu thuẫn trong vấn đề này. Quan điểm này được G7 nêu ra ngay trước thời điểm dự kiến vài tuần nữa Tòa trọng tài thường trực tại The Hague sẽ công bố phán quyết của họ về vụ kiện do Philippines khởi xướng, liên quan tới những tuyên bố chủ quyền vô lý của Trung Quốc tại Biển Đông.

Đáng chú ý, truyền thông Trung Quốc lập tức nêu quan điểm phản bác, yêu cầu nhóm G7 không “xía vào” những tranh chấp tại Biển Đông. Ngay sau khi G7 đưa ra tuyên bố chung, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã phản ứng mạnh và cho rằng ‘G7 lần này đang nói quá lên về vấn đề Biển Đông và việc thổi phồng quá mức những căng thẳng này không hề có lợi cho sự ổn định ở Biển Đông’.

Trong một diễn biến khác liên quan đến tình hình Biển Đông hiện nay báo Người Lao Động trích nguồn từ AP, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter ngày 27/5 cảnh báo Trung Quốc có nguy cơ tạo ra một “Vạn lý trường thành tự cô lập” thông qua các động thái khiêu khích các quốc gia láng giềng ở các vùng biển tranh chấp.

Phát biểu trên được ông Carter đưa ra trước các sĩ quan tốt nghiệp tại Học viện Hải quân ở TP Annapolis, bang Maryland, Mỹ. Ông Carter nói rằng Trung Quốc muốn có được những lợi ích từ thương mại tự do và Internet miễn phí nhưng đôi khi tự mình hạn chế cả hai thứ đó.

“Trung Quốc đôi khi chơi theo luật của riêng họ. Kết quả là hành động của Trung Quốc có thể dựng lên bức tường Vạn lý trường thành của sự tự cô lập. Các nước trên khắp khu vực, các đồng minh, đối tác và những bên không liên minh đang bày tỏ quan ngại cả công khai lẫn bí mật tại các cấp cao nhất, các cuộc nhóm họp khu vực hay diễn đàn toàn cầu”.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter cảnh báo Trung Quốc đang tự xây ‘Vạn lý trường thành’ tự cô lập ở Biển Đông

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter cảnh báo Trung Quốc đang tự xây ‘Vạn lý trường thành’ tự cô lập ở Biển Đông. Ảnh Indian Express

Trung Quốc tìm cách củng cố yêu sách chủ quyền hầu như toàn bộ Biển Đông bằng cách bồi đắp phi pháp các thực thể thành đảo nhân tạo, xây dựng trái phép đường băng, bến cảng và cơ sở hạ tầng có thể phục vụ hiện diện quân sự. Theo ông Carter, Trung Quốc muốn vấn đề biển Đông không dính líu vào quan hệ Mỹ - Trung trên diện rộng nhưng Mỹ không thể chấp nhận như vậy.

“Hành động của Trung Quốc thách thức các nguyên tắc căn bản và chúng tôi sẽ không nhìn nhận theo hướng khác” - ông Carter nhấn mạnh. Tái khẳng định quyền tự do hàng hải trong vùng biển quốc tế, ông Carter nói rằng Mỹ sẽ tiếp tục “bay, giong buồm và hoạt động” bất cứ đâu mà pháp luật cho phép để bảo vệ quyền của các quốc gia.

Tuyên bố của ông Carter được đưa ra trước thềm chuyến thăm Singapore dự hội nghị an ninh châu Á trong tuần sau. Hành động của Trung Quốc ở Biển Đông nhiều khả năng trở thành chủ đề thảo luận hàng đầu tại hội nghị này.

Đàn áp nhân quyền: Nguyễn Xuân Phúc có khác Nguyễn Tấn Dũng?

Phạm Chí Dũng

17.04.2016

Phía sau ánh mắt long lanh và cái cười tươi rói quá hồn nhiên của Nguyễn Xuân Phúc vào ngày nhậm chức đứng đầu chính phủ, ông lại là thủ tướng nặng nợ nhất trong lịch sử Việt Nam - kế thừa bởi núi thừa kế ghê rợn từ thời cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng chế độ đảng trị: tham nhũng kinh hoàng, kinh tế lụn bại và bị cột chặt bởi Trung Quốc, nợ công và nợ xấu ngập đầu, phản kháng xã hội tràn ngập cùng một nền đạo đức tiệm cận đáy, và đương nhiên không thể thiếu thực tiễn quá nhiều quyền con người bị chính thể đạp tận bùn đen.

Nhân quyền!

Ngay cả những nhà báo nhà nước cũng phải khẳng định: chỉ có thời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng mới có chuyện bắt nhà báo.

Dẫn chứng: hai phóng viên của báo Thanh Niên là Nguyễn Việt Chiến và Nguyễn Văn Hải đã bị Bộ Công an bắt vào năm 2008 liên quan đến những bài viết của họ về vụ tham nhũng “tắm bia và chơi gái” PMU 18 ăn chặn vốn ODA. Sau đó là nhiều nhà báo và blogger khác…

Trắng màu nhân cách

Năm 2006, Nguyễn Tấn Dũng chính thức ngồi vào ghế thủ tướng Việt Nam với tự bạch “Tôi yêu nhất sự trung thực” và cam kết “Tôi sẽ từ chức nếu không chống được tham nhũng”.

Những năm sau đó và cho tới cuối đời thủ tướng của Nguyễn Tấn Dũng, quốc nạn tham nhũng không những không giảm mà qua từng năm còn luôn được “nâng lên một tầm cao mới”, còn giới viết báo nhà nước lẫn “lề trái” thì tăng trưởng “nhập kho”: từ Hoàng Khương của báo Tuổi Trẻ đến Trần Huỳnh Duy Thức, Điếu Cày Nguyễn Văn Hải, Tạ Phong Tần, Phạm Chí Dũng Phạm Viết Đào, Trương Duy Nhất, Nguyễn Hữu Vinh, Nguyễn Quang Lập, Hồng Lê Thọ…

Nếu hệ thống hóa và phân tích các bài viết chính của những tác giả trên, có thể kết luận: hầu như các chủ đề lớn đều xoáy vào quốc nạn tham nhũng của chế độ và truy buộc trách nhiệm điều hành của cá nhân Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Bất chấp đội ngũ dư luận viên từ thấp đến cao của Nguyễn Tấn Dũng là khá đông đảo và thậm chí còn “ngoại vận” được cả vài chuyên gia phân tích quốc tế, về sau này trong dư luận xã hội và giới dân chủ nhân quyền đã ồn lên tin tức về việc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hoặc gián tiếp hoặc trực tiếp liên quan đến những vụ bắt bớ nhà báo và giới blogger chỉ trích Dũng cùng gia đình ông ta.

Vào năm 2012, đã bắt đầu xuất hiện một nhận định đặc biệt từ giới quan sát: chưa bao giờ có một thủ tướng nào đàn áp giới viết lách mà có thể tại vị và thoái vị an toàn.

2012 cũng là năm xảy ra thử thách lớn đầu tiên đối với sự nghiệp chính trị của Nguyễn Tấn Dũng: do những “thành tích” dung dưỡng cho các nhóm lợi ích và nạn tham nhũng hoành hành quá nhanh và tàn phá quá lớn đối với Tổ quốc, Dũng đã suýt bị loạt khỏi Bộ Chính trị khi Tổng Bí thư Trọng, Chủ tịch nước Sang liên kết quyết liệt với nhau tại Hội nghị Trung ương 6 nhằm “kỷ luật đồng chí X”.

Dù thoát trọng án sau Hội nghị Trung ương 6, ba năm sau đó, Nguyễn Tấn Dũng đã thậm chí không còn giữ nổi một chân Trung ương ủy viên tại Đại hội XII. Bối cảnh này lại xuất hiện trong tư thế tưởng như ông Dũng đã nắm chắc chức tổng bí thư. Đến tháng 4/2016, sự nghiệp chính trị của Nguyễn Tấn Dũng chìm hẳn vào đêm tối: ông trắng tay quyền lực sau khi đã trắng màu nhân cách.

Kế nhiệm chức thủ tướng của Nguyễn Tấn Dũng là Nguyễn Xuân Phúc - người vốn là “phó hờ” của Dũng nhưng lại được lòng bên đảng.

Khác Nguyễn Tấn Dũng?

Công tâm mà xét, Nguyễn Xuân Phúc chỉ bị mang tiếng bởi vấn đề tài sản cá nhân - một hiện tượng không hiếm và thường mặc định cho giới lãnh đạo Việt Nam - cả đã nghỉ hưu lẫn còn tại chức. Nhưng thủ tướng mới của chế độ vẫn còn một đảng ở Việt Nam chưa từng bị dư luận dị nghị hay lên án về thành tích đàn áp giới đấu tranh dân chủ và nhân quyền. Lý do đơn giản là khi còn là phó thủ tướng thường trực, ông Phúc chủ yếu lo điều hành khâu Văn phòng chính phủ, còn công tác nội chính của ông chủ yếu tập trung vào “phòng tham nhũng”.

Sau một số năm lận đận, giờ đây Nguyễn Xuân Phúc đã có quá nhiều thứ trong tay, kể cả… Bộ Công an. Không chỉ phải tiếp nhận những hậu quả khổng lồ thời Nguyễn Tấn Dũng để lại, Thủ tướng Phúc còn ngay lập tức phải căng đầu trước xu thế đối ngoại đang biến chuyển và lắt léo khôn lường theo cách “mình thay đổi khi đời thay đổi”.

Khác với thời Thủ tướng Dũng mà Việt Nam còn tạm ung dung đu dây giữa Trung Quốc và Mỹ, quá nhiều thử thách về chủ quyền Biển Đông và bức bách kinh tế đang khiến thế đu dây của chế độ phải sớm chấm dứt, nếu không kẻ muốn làm xiếc sẽ gãy cổ.

Ít tháng trước khi Nguyễn Xuân Phúc ngồi vào cái ghế do Nguyễn Tấn Dũng để lại, đảng đã bắt đầu lộ ra vài dấu hiệu “thoát Trung”. Nghe nói đây là một chủ trương của đảng, cho dù với quán tính ậm ạch và đặc tính “muốn làm bạn với tất cả các nước” trong quá nhiều năm trời của tổ chức này, giữa chủ trương và thực tiễn là cả một hố sâu thăm thẳm.

Nhưng muốn “thoát Trung” lại phải tìm ra một chỗ dựa. Một điểm tựa nếu không được ấm êm thì cũng không đến nỗi lá mặt lá trái chẳng biết “đi tàu suốt” lúc nào như cuộc chơi với Trung Nam Hải. Không được tháp tùng trong đoàn Tổng Bí thư Trọng đi Washington vào tháng 7/2015, nhưng có lẽ Nguyễn Xuân Phúc là người thừa hiểu rằng Nguyễn Phú Trọng và những người bên đảng đã đi một nước cờ quyết định: không những xoay ngược thế cờ đấu đá nội bộ, lần đầu tiên từ năm 1975 đảng còn chấp nhận cả định chế “diễn biến hòa bình” Công đoàn độc lập, cùng một loại hình không kém diễn biến là Xã hội dân sự.

Công đoàn độc lập và Xã hội dân sự lại gắn liền với những định chế về luật pháp như luật Lập hội, luật Biểu tình, và nói chung là về nhân quyền - được “đảng lãnh đạo toàn diện” hứa hẹn từ Hiến pháp năm 1992 nhưng đến nay vẫn chẳng thấy tăm hơi nào. Nhân quyền lại là một trong những nhân tố tiên quyết để Hoa Kỳ xem xét có thể tiến hành “đối tác chiến lược” - điều mà Hà Nội đặc biệt cần đến trong thời gian này và có thể liên quan trực tiếp đến chuyến công du Việt Nam của Tổng thống Obama vào tháng 5/2016 - hay không.

TRÒN hay MÉO?

Mang tính cách một chính khách mê làm ăn, xu thời và có ưu điểm nổi bật là ít quan tâm đến ý thức hệ “không biết đến cuối thế kỷ này có chủ nghĩa xã hội hoàn thiện ở Việt Nam hay không”, tân Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có lẽ sẽ ít nhiều rút ra được những bài học kinh nghiệm đắt giá từ thời thủ tướng bị miễn nhiệm Nguyễn Tấn Dũng, trong đó đặc biệt là cách hành xử và chỉ đạo Bộ Công an, Công an Hà Nội và đương nhiên không thể thiếu “gương điển hình tiên tiến” là TP.HCM, về những hành vi đàn áp nhân quyền và đối xử thô bạo với tự do ngôn luận cùng tự do báo chí.

6/4/2016 có thể được xem là một thời điểm mang tính cách lịch sử: không chỉ chính thức kết thúc cuộc xung đột quyền lực giữa cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng với các ủy viên khác trong Bộ Chính trị đảng, mà còn dẫn đến khả năng trong thời gian một vài năm tới, giới bất đồng chính kiến ở Việt Nam sẽ ít bị lôi ra làm vật hy sinh như trước đây bởi những cuộc xung đột quyền lực triền miên liên quan đến hoạt động đối ngoại của các phe phái chính trị, cho dù chưa phải vì lý do “ngả hơn về phương Tây” mà chính quyền và Bộ Công an bỏ qua thói quen nhốt quyền làm người vào rọ.

Bằng chứng nhốt rọ mới nhất là ngay tại thời điểm Nguyễn Xuân Phúc nhậm chức thủ tướng, tự do tôn giáo đã bị đàn áp khắp nơi: Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang, Công giáo ở Quảng Bình, Tin Lành ở Gia Lai và Bình Định…

Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc - cơ quan đã tham gia vào Công ước chống tra tấn quốc tế - liệu có “làm án” với những quan chức công an ở thành phố Pleiku, Gia Lai - những kẻ hoặc gián tiếp hoặc trực tiếp phải chịu trách nhiệm về hành vi tra tấn gây thương tích trầm trọng cho bà Trần Thị Hồng - vợ của mục sư bị tù Nguyễn Công Chính, vì bà Hồng đã không chịu trình báo việc bà gặp phái đoàn nhân quyền Hoa Kỳ vào ngày 30/3/2016?

Sẽ là quá khó để Nguyễn Xuân Phúc dọn dẹp đống đổ nát thời Nguyễn Tấn Dũng. Nhưng lại dễ hơn đôi chút để một thủ tướng với niềm đam mê chính trị ngùn ngụt cùng thể diện đối ngoại phải có nương theo xu thế dân chủ hóa Miến Điện cùng hình ảnh tiêu biểu về từ tâm của Thein Sein, thay vì tìm cách bắt bớ Sự Thật ở Việt Nam.

Đoạn cuối đời người luôn luôn mang một chút khí sắc tâm linh. Cuộc đời ông Phúc không chỉ có “Méo” mà còn có ”Tròn”. Nhưng cũng là một hình ảnh Tròn - Méo hỗn hợp, luân chuyển. Tựu chrung, cách ông Phúc ăn ở với dân ra sao sẽ quyết định hậu vận và lối thoát cuối đời của ông - không nhất thiết tại đất nước này.

Một, CS thua TT Obama ngay trận mở màn Mỹ xả cấm vận, bán vũ khí sát thương cho CSVN. Ngay ngày đầu tới Hà nội, trong cuộc họp báo với Chủ Tịch Nước CSVN, TT Obama xác nhận xả cấm vận. Một hư chiêu, có tiếng nhưng không có miếng, chỉ lấy lòng CSVN và làm cho TC nghi kỵ CSVN. Vì từ lời nói tới hành động mua bán vũ khí sát thương, còn phải qua nhiều cửa ải, quốc hội, nhân quyền, pháp lý gắt gao lắm. TT Obama cũng có kể ra một số. TT Obama nói, "Việc bán này vẫn sẽ phải đáp ứng những điều kiện gắt gao, bao gồm những điều kiện về nhân quyền…"

Nhưng TC tức CSVN cành hông. Phát ngôn viên ngoại giao TC nói đánh đầu CSVN, hăm CSVN mẻ răng, rằng Bắc Kinh lấy làm vui về việc Mỹ xả cấm vận cho CSVN. Nhưng truyền thông đại chúng TC tố xả láng CSVN. Nào Tân Hoa Xã tố Việt Nam và Hoa Kỳ có thể gây ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định trong khu vực. Nào Mỹ lợi dụng mối bang giao Việt-Mỹ để dùng làm công cụ đe dọa hay thậm chí gây tổn hại đối với các lợi ích chiến lược của một nước thứ 3. Nào cảnh cáo Mỹ đổ dầu vào lửa. Và cảnh cáo Việt Nam cần thận trọng trước những kế hoạch "có động cơ không thành thật" của Hoa Kỳ. Còn tờ Hoàn Cầu Thời Báo ở Bắc Kinh, một phiên bản tiếng Anh nặng tinh thần thượng tôn Hán tộc của Nhân Dân Nhựt báo tiếng nói chánh thức của Đảng viết rằng Hoa Kỳ đang dùng Việt Nam để khuấy động Biển Đông.

Hai, CS thua TT Obama trong mặt trận nhân quyền. Nhân quyền vốn là trở ngại trung tâm trong bang giao Hà nội- Washington, nhân quyền sẽ là cục xương khó cho Hà Nội nuốt khi Hà nội mua vũ khi sát thương nữa. Quốc Hội xét việc gỡ cấm vận, xét từng hợp đồng bán, từng loại vũ khí mua, công dụng để bảo vệ biển đảo hay để trấn áp nhân dân. Và quan trọng nhứt, CSVN có cải thiện nhân quyền đủ hay chưa, gánh nặng dẫn chứng phải do CSVN và Hành pháp Mỹ làm trình Quốc Hội.

Ba, CS thua TT Obama ngay trong mặt trận kinh tế và giao thương. CSVN lợi quả theo thần bánh ít đi bánh qui lại mới toại lòng nhau khi Mỹ gỡ cấm vận. CSVN móc hầu bao ngoại tệ quí hiếm 11.3 tỷ mỹ kim để cho hãng hàng không giá rẻ VietJet đổi từ tiền Việt ra Mỹ Kim trả tiền mua 100 máy bay Boeing 737 MAX 200 của Mỹ. Việc mua bán này cũng làm cho Liên Âu bực mình vì CSVN làm một cuộc đảo chánh đối với Airbus của Liên Âu, giúp cho Boeing lên ngôi ở VNCS. Từ khi thành lập hồi năm 2011, VietJet chỉ hoạt động bằng máy bay A320 của Air bus là đối thủ châu Âu của Boeing. CSVN còn dự định mua máy bay không người lái của Mỹ nữa.

Bốn, CS thua TT Obama trong mặt trận dân vận và địch vận của Mỹ. Trước khi TT Obama đến VN, nhờ Mỹ bang giao, giao thương, chuyển trục quân sự Mỹ về Á châu Thái bình dương và Mỹ đặc cách giúp CSVN vào TPP, để bao vây quân sự và kinh tế TC, thăm dò của PEW cho biết 78% dân VN có cái nhìn thiện cảm và tích cực về Mỹ, muốn chánh quyền xích lại gần Mỹ để có thể thoát Trung về kinh tế và giải toả áp lực TC xâm lấn biển đảo VN, áp chế chủ quyền và độc lập của quốc gia dân tộc VN. Dân chúng ở Hà nội và Saigon chào đón, hoan hô TT Obama nhiều hơn, nồng nhiệt hơn TT Clinton và Bush.

Phải nói TT Obama là người hùng biện, hấp dẫn nhưng bình dân có tài thu hút quần chúng. Ông không mặc đồ lớn, không cà vạt, đi ăn hai tô bún chả Hà nội, uống hai chai bia, không dùng ly, cầm chai uống cùng với một người đầu bếp nổi tiếng trên truyền hình nước Mỹ là ông Anthony Bourdain tại một tiệm ăn nhỏ ở trung tâm Hà Nội. Ông còn mua thêm 4 tô "to go", để chứng tỏ Ông rất thích và người thân cũng thích.

Dân chúng bắt tay Ông nhiều quá, Ông tháo nhẫn cưới bỏ vào túi quần chứng tỏ rất trân quí quà cưới và không muốn người siết tay Ông bị đau tay. Một cử chỉ nhỏ nhưng ý nghĩa lớn, nam nữ đều khen Ông là người chung tình và trọng tha nhân.

Ở Hà Nội cũng như Sài Gòn, Ông gặp gỡ đại diện những tổ chức xã hội dân sự, đọc bài diễn văn gửi nhân dân Việt Nam, nói chuyện trước các doanh nghiệp, và lớp trẻ VN. Ông công khai nói nhiều người Việt yêu tự do, dân chủ được toà đại sứ mời bị công an VNCS ngăn trở không đến được chứng tỏ Ông biết rõ CS lén cản đường, bắt thẩy lên xe.

Trong bài diễn văn gửi nhân dân Việt Nam, 2.000 người ngồi chật cứng hội trường, TT Obama mở lời bằng tiếng Việt "Xin Chào, Xin Chào Việt Nam." Ông dẫn dụ câu thơ về chủ quyền VN của Lý thường Kiệt, "Nam Quốc sơn hà Nam đế cư, Tuyệt nhiên định phận tại thiên thư" chữ Hán dich ra quốc ngữ VN.

Ông nhấn mạnh độc lập, chủ quyền đất nước phải "do người dân Việt Nam quyết định". Ông quả quyết Hoa Kỳ sẽ đưa tàu và máy bay di chuyển ở bất kỳ nơi nào mà luật pháp quốc tế cho phép, và ủng hộ quyền của các nước khác hành động như vậy.

Ông nói "Khi có quyền tự do bày tỏ ý kiến, tự do ngôn luận, và khi mọi người có thể chia sẻ ý tưởng qua internet và mạng xã hội mà không gặp một cấm đoán nào thì điều đó sẽ thúc đẩy sự sáng tạo mà mọi nền kinh tế đều cần để phát triển."… "Khi có tự do báo chí, khi các nhà báo và bloggers có thể đưa ra ánh sáng những nỗi bất công, những sự lạm quyền, điều đó bắt các giới chức có thẩm quyền phải chịu trách nhiệm, và điều đó làm cho công chúng tin rằng chúng ta đang có một chế độ tốt"…

"Khi mọi người có thể ra ứng cử, và vận động tranh cử một cách tự do, khi mà cử tri có thể lựa chọn người lãnh đạo của mình trong những cuộc bầu cử công bằng, thì điều đó làm cho đất nước ổn định, bởi vì dân chúng biết rằng tiếng nói của họ được lắng nghe, và những thay đổi hòa bình có thể xảy ra. Và xã hội sẽ giang rộng vòng tay đón những người mới"…

"Khi có tự do tín ngưỡng, điều đó không chỉ giúp con người có điều kiện biểu đạt tình yêu của họ đối với tôn giáo, mà còn cho các nhóm thuộc những tôn giáo khác nhau phục vụ cộng đồng bằng các hoạt động giáo dục, giúp đỡ bệnh viện, những người nghèo, và những người dễ bị tổn thương của xã hội. Và khi người dân có quyền tự do tụ tập thì họ được tự do thành lập các tổ chức xã hội dân sự. Điều đó sẽ giúp chính quyền giải quyết các thách thức mà đôi khi họ không thể một mình làm được. Vì thế nhân quyền không làm tổn hại sự ổn định mà giúp nền tảng xã hội ổn định hơn, và tiến bộ hơn".

Về nhân quyền, Ông nói "Nói cho cùng, nhân quyền đã thôi thúc mọi người khắp nơi trên thế giới, kể cả Việt Nam, vùng lên lật đổ chế độ thuộc địa. Và tôi tin rằng tôn trọng nhân quyền là cách diễn đạt đầy đủ nhất ý nghĩa của độc lập, kể cả ở nơi đây, ở một quốc gia hãnh diện tuyên bố rằng chính quyền của mình là chính quyền của dân, do dân và vì dân".

Sau cùng, Ông nói dùm cho dân VN bị CS cấm, không được công khai nói lên khát vọng của mình, nên dân chúng VN rất hoa nghinh Ông, công khai cho CSVN, CSTQ một bài học, một tất yếu sẽ xảy ra, ánh sáng tự do dân chủ sẽ đến, lùa độc tài vào bóng tối lich sử./. (Vi Anh)

Nguyễn Hoàng Phố 28-5-2016

Toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Hội nghị G7 mở rộng

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu về tình hình Biển Đông trước G7

Trung Quốc nuôi mộng biến đảo, đá ở Biển Đông thành ‘thiên đường du lịch’

Trung Quốc hùng hổ đe G7 ‘chớ xen vào chuyện người khác’ ở Biển Đông

G7 sẽ phản đối mạnh mẽ âm mưu biến Biển Đông thành 'chảo lửa quân sự'

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có bài phát biểu đề cập đến tình hình Biển Đông hiện nay khi tham dự Hội nghị G7 mở rộng ngày 27/5. Ảnh TTXVN

Việc Trung Quốc tăng cường quân sự hóa Biển Đông khiến dư luận trong và ngoài khu vực đặc biệt lo ngại. Ảnh CSIS/IHS Jane’s

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter cảnh báo Trung Quốc đang tự xây ‘Vạn lý trường thành’ tự cô lập ở Biển Đông. Ảnh Indian Express

Đàn áp nhân quyền: Nguyễn Xuân Phúc có khác Nguyễn Tấn Dũng?