Ngày 29-9, Bắc Kinh cảnh báo Tokyo “đừng đùa với lửa” khi quyết định tham gia các cuộc tập trận chung với Washington ở biển Đông. Trung Quốc vào mùa hè này bác bỏ phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA), The Hague – Hà Lan, trong đó phủ nhận tính pháp lý “đường lưỡi bò” phi pháp của Bắc Kinh.

Trung Quốc gọi phán quyết của PCA ngày 12-7 là “trò hề”. Sau đó, nước này triển khai 40 máy bay chiến đấu và ném bom qua một eo biển gần Nhật Bản hôm 26-9 trong khuôn khổ một hoạt động đào tạo ở phía Tây Thái Bình Dương.

Máy bay ném bom H-6K (trái) và máy bay chiến đấu Su-30 của Trung Quốc bay về phía Tây Thái Bình Dương qua eo biển Miyako ở tỉnh Okinawa - Nhật Bản hôm 26-9. Ảnh: KYODO

Trước động thái khiêu khích nêu trên, Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga cho biết nước ông đã gửi ít nhất 1 máy bay quân sự để theo dõi phi đội máy bay Trung Quốc. Cũng tại thời điểm này, 2 nước đangtranh chấp quần đảo Senkaku (Tokyo kiểm soát nhưng bị Bắc Kinh đòi chủ quyền, gọi là quần đảo Điếu Ngư).

Phát biểu trên tờ Military Times, ông Suga tuyên bố: “Chính phủ Nhật Bản sẽ tiếp tục dõi các hoạt động của quân đội Trung Quốc. Các hoạt động đó ngày càng mở rộng và tích cực hơn. Trong khi đó, chúng tôi vẫn duy trì nhiệm vụ giám sát, quyết bảo vệ lãnh thổ, lãnh hải và không phận của mình”.

Đáp lại bình luận của ông Suga, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc Dương Vũ Quân (Yang Yujun), nói: “Nếu Nhật Bản muốn tiến hành các cuộc tuần tra hay tập trận chung với Mỹ tại vùng biển do Trung Quốc kiểm soát, giống như Tokyo đang đùa với lửa. Chúng tôi sẽ không chỉ ngồi xem”.

Theo tạp chí Forbes, Bắc Kinh cố gắng bành trướng tại biển Đông – tuyến hàng hải thương mại và vận tải biển quan trọng – chính thức kể từ năm 2012. Khoảng 50% đội tàu buôn của thế giới hằng năm đều đi qua vùng biển quốc tế này.

Theo thông tin từ JCS, người lính đi qua giới tuyến quân sự ở khu vực phía Đông của đường biên giới vào khoảng 10 giờ ngày 29-9 (theo giờ địa phương). Người này không mang theo vũ khí và cũng không xảy ra vụ nổ súng nào. JCS cho hay hiện thẩm vấn người này về cách thức và lý do đào tẩu.

Trung bình có hơn 1.000 người Triều Tiên đào tẩu sang Hàn Quốc mỗi năm, hầu hết là đi qua Trung Quốc.

Như vậy có thể thấy rằng việc một người Triều Tiên đào tẩu qua khu vực DMZ là bất thường vì khu vực này được gài mìn, căng dây thép gai và có quân đội 2 bên canh phòng dày đặc. Vụ đào tẩu như vậy diễn ra lần gần đây nhất là vào tháng 6-2015.

Khu vực phi quân sự được gài mìn, căng dây thép gai và có quân đội 2 bên canh phòng dày đặc. Ảnh: AP

Vụ đào tẩu của người lính nói trên xảy ra sau một loạt vụ đào tẩu của các quan chức cấp cao khiến chính quyền Triều Tiên nổi giận.

Cuộc đào tẩu nổi cộm có thể kể đến là trường hợp của ông Thae Yong-ho,phó đại sứ Triều Tiên tại Anh, hồi tháng trước. Ông này hiện là quan chức ngoại giao cấp cao nhất trốn sang Hàn Quốc. Đây trở thành nỗi xấu hổ cho chính quyền lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Tháng 4, 12 nữ phục vụ tại một nhà hàng Triều Tiên ở Trung Quốc bỏ trốn sang Hàn Quốc cùng quản lý của họ. Truyền thông cũng đưa tin một thiếu niên Triều Tiên - được ca ngợi là thần đồng toán học - khi tham gia cuộc thi toán tại Hồng Kông hồi tháng 7 đã tới xin tị nạn tại lãnh sự quán Hàn Quốc. Phía Hàn Quốc từ chối xác nhận hay bình luận về thông tin này.

Căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên leo thang kể từ khi Bình Nhưỡng tiến hành vụ thử hạt nhân lần thứ 4 hồi đầu năm, tiếp đó thực hiện nhiều đợt thử tên lửa và thử tiếp hạt nhân lần năm.

Trong bối cảnh đó, Mỹ đang điều tra một loạt doanh nghiệp Trung Quốc bị nghi ngờ vi phạm lệnh trừng phạt Triều Tiên, các ngân hàng và công ty Trung Quốc cần hiểu rằng thỏa thuận làm ăn với Triều Tiên là nguy hiểm. Đó là thông tin do điều phối viên chính sách trừng phạt thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ Daniel Fried đưa ra trong phiên điều trần trước Thượng viện Mỹ hôm 28-9.

Trước đó, ngày 26-9, Mỹ thông báo trừng phạt công ty Hồng Tường Đan Đông (Hongxiang Dandong) của Trung Quốc và 4 lãnh đạo công ty này vì lập các công ty bình phong hỗ trợ chương trình phổ biến vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.