Một thói xấu thường thấy: tiểu tiện nơi công cộng - Ảnh: Diệp Đức Minh
Điều này không những tạo nên sự trăn trở của những người bản xứ - nơi mà người Việt đến tham quan mà còn trở thành mối bận lòng của nhiều người có trách nhiệm với văn hóa Việt hôm nay.
“Xin mời ăn bao nhiêu lấy bấy nhiêu”
Hè năm ngoái, khi đi du lịch Thái Lan, vào một nhà hàng ăn buffet, tôi ngạc nhiên khi nhìn thấy cái biển ghi chữ tiếng Việt: “Xin mời ăn bao nhiêu lấy bấy nhiêu. Nếu ăn không hết sẽ phạt từ 200 baht đến 500 baht. Xin cảm ơn!”.
Chuyện ăn uống này đã thành câu chuyện buồn của khách du lịch Việt không chỉ ở Thái Lan mà còn cả ở Singapore. Tại Singapore, biển ghi bằng tiếng Việt (và chỉ có duy nhất tiếng Việt): “Lấy vừa đủ ăn”. Quả thật, phải vào tận nơi mới biết tại sao người ta phải trưng những cái biển đấy. Nhà hàng đông khách, ai ai cũng xếp hàng đợi đến lượt mình lấy đồ ăn. Bỗng dưng một cặp đôi người Việt từ đâu ùa tới chen ngang. Những người xung quanh chỉ biết lắc đầu cười. Hai người này lấy những năm, sáu con hàu, trong khi người phục vụ bàn đang tách từng con hàu một cho khách. Vào một nhà hàng khác thì lại gặp một anh người Việt ăn tham, bê mấy đĩa đồ ăn đầy bự về bàn, cứ như kiểu không lấy thì sợ ai “hốt” hết, ăn không hết rồi bỏ bê luôn.
Có thể nhìn nhận đây đã trở thành một thói quen xấu của người VN. Một thói xấu gần như khó sửa. Người Việt bất chấp cái bụng của mình có thể ăn được bao nhiêu, mà ăn bằng “mắt”, lấy cho sướng tay, kể cả những món ăn lạ, không hợp khẩu vị, và để trên bàn ngồi ngắm nhìn như thành tích, rồi bỏ đi, trong ánh mắt vừa khó chịu vừa kinh ngạc của những người xung quanh. Lý giải cho điều này thật nhiều chuyện phải bàn. Thói quen? Sự nhận thức lệch pha về khả năng ước lượng? Hay sự sang trọng tức thời? Hoặc một yếu tố nào khác?
Những tiếng xấu về ứng xử thiếu văn hóa của người VN ngày càng lan truyền mạnh mẽ. Sự thụt lùi về văn hóa đang trở thành một nạn lớn đối với thế hệ trẻ của đất nước. Đầu tiên chỉ là sự thiếu tôn trọng cá nhân nhưng sau đó sẽ thành sự thiếu tôn trọng, phân biệt đối xử cho quốc thể
“Đi vệ sinh nhớ dội nước”
Thêm một lần choáng nữa ở nhà vệ sinh khi tôi bắt gặp cái biển to tướng, đánh máy bằng tiếng Việt hẳn hoi “đi vệ sinh nhớ dội nước” được gắn trên một nhà hàng đồi cát trên đất Thái. Vẫn đáng chú ý là chỉ có mỗi tiếng Việt mà không có ngôn ngữ khác.
Chuyện đi vệ sinh cũng là chuyện tế nhị, và với du khách người Việt thì phải luôn có sự nhắc nhở “giữ vệ sinh chung”, như nhắc trẻ mẫu giáo, nhưng cũng chỉ là “nước đổ lá khoai”. Họ cứ thẳng tiến “vào”, và đi “ra” tự nhiên, để người đến sau phải nhăn mặt bởi những gì người đi trước để lại. Đã có những chuyện cười ra nước mắt ở châu Âu, du khách Việt bị nhốt trong toilet, bởi muốn cửa mở ra thì phải có động tác giật nước xả.
Còn chuyện xả rác bừa bãi thì nhiều vô kể. Hay gặp nhất là ở sân bay. Có lần tôi đang ở sân bay Đài Loan, vì thời tiết xấu nên bị hoãn chuyến bay lại 2 giờ. Sân bay đông người không đủ chỗ ngồi, rất nhiều người nước ngoài phải đứng. Thế mà một đoàn người Việt, toàn những người trẻ 8X, 9X lôi báo ra trải dưới sàn ngồi, lôi bài ra đánh reo hò ầm ĩ. Đến khi đứng dậy thì báo mỗi chỗ một mảnh, mặc đấy cho nhân viên sân bay dọn dẹp. Đúng hôm ấy, chủ đề tôi chia sẻ lại là: bản sắc văn hóa và mối quan hệ với hành vi ứng xử.
Bài nói làm tôi ngậm ngùi lâu không hẳn chỉ vì sự cảm xúc quá lên khi trình bày về văn hóa người Việt mà đó là những gì thuộc về lòng tự trọng.
Tôi ít khi nói về những gì mình trải qua nếu mình có điều kiện hơn những cá nhân khác dù chỉ là một nhóm. Nhưng kinh nghiệm học tập tại Singapore từ những năm sau đại học khoảng 1999 - 2000 đến những cơ hội tập huấn về tư vấn ở một vài quốc gia như: Philippines, Malaysia hay xa hơn là Đan Mạch thì chuyện ứng xử đặc thù của người Việt vẫn là sự trăn trở tất bật trong suy nghĩ mỗi khi tình cờ gặp đồng hương xa xứ. Vừa mừng, vừa lo vì không biết mình có phải nhạy cảm quá đáng... Hay chuẩn bị gặp một tình huống đặc biệt nào đó trong cuộc sống từ người đồng hương ấy.
Dép trong nhà vệ sinh công cộng cũng bị lấy cắp
Có lần tôi lang thang ở Singapore và tình cờ gặp một sinh viên rất trẻ được một giải thưởng công nghệ. Vốn đang nghiên cứu về nghệ thuật nói trước công chúng, tôi sẵn sàng nhận lời mời để tham gia buổi nhận thưởng của bạn ấy cách trung tâm TP 3 km. Cùng lên chuyến xe taxi do một tài xế người gốc Malaysia lái. Anh ta từ chối thẳng thắn, không chịu chở cả tôi và cậu sinh viên ấy khi hai lần đề nghị cài dây an toàn nhưng chàng trai cứ giả vờ không nghe thấy. Tôi hỏi cậu ta không nghe rõ à. Cậu bảo: Nghe chứ, nhưng bên mình có cần cài đâu. Đi có chút xíu cài chi cho mệt. Không chở thì đi xe khác...
Có lần tôi lang thang ở Disneyland từ sáng sớm đến khuya chỉ để làm một thao tác khá đơn giản. Vốn khi học sau đại học ngành quản trị hành vi trong tổ chức, tôi muốn xem xét hành vi giám sát thương mại ở các khu vui chơi. Chọn Disneyland làm điểm đến, tôi kiên nhẫn chờ đợi, quan sát.
Mọi sự cứ lặng lẽ trôi nếu như không có cảnh nao lòng và buốt dạ. Một du khách bị tống cổ ra khỏi vị trí cuối cùng khi chuẩn bị được dạo chơi để hàn huyên cùng chị hằng. Người phụ trách giám sát trưng ra bằng chứng là một hình ảnh. Ban đầu, vị khách ấy đứng sau khoảng 8 người khách Tây và 4 trẻ em trong nước (có lẽ là người Hồng Kông hay Trung Quốc). Nhưng hình ảnh ghi nhận từ camera cho thấy anh ta đã len lỏi hai lần để tiến hơn 12 bậc để được lên sớm. Hành vi ấy được thực hiện bằng cách khều người phía trước để ra hiệu tìm người quen, nhưng rồi khi đến vị trí mới, anh ấy lại “sorry” để tiếp tục thực hiện. Và người cuối cùng tìm được cũng không phải người quen.
“Sorry, turn back please”. Câu hỏi “Anh đến từ VN?” cất lên bởi giọng lơ lớ của cô nhân viên giám sát làm tôi điếng người. Cái đau như vọng từ tiềm thức về hành vi công cộng bị xem thường hay sự xem thường chính mình của người Việt? (Còn tiếp)
Và một chuyện xấu nữa có thể kể đến là việc đi mua sắm. Người Việt đi du lịch và mua sắm nhưng gần như không có nhiều kiến thức về hàng hóa. Do đó khi mua sắm, nhiều người đã trở thành “trưởng giả học làm sang”, mua sắm vô tội vạ, đua nhau mua theo kiểu “anh có gì ả có đó”, khi mua, lấy hàng chọn hàng vứt bừa bãi lộn xộn, bới tung cả lô hàng... chưa kể chuyện “rình” để ăn cắp vặt.
Tháng 6.2013, một bức ảnh chụp biển cảnh cáo hành vi ăn cắp vặt có in tiếng Việt (dưới là dòng chữ dịch sang tiếng Nhật) gây xôn xao. Tấm biển cảnh cáo có nội dung: “Ăn cắp vặt là phạm tội. Nếu ăn cắp vặt thì bị phạt tù dưới 10 năm. Ngay khi phát hiện ăn cắp vặt thì chúng tôi sẽ thông báo cho cảnh sát ngay lập tức”.
Tiếng xấu ngày càng lan truyền mạnh mẽ
Tất nhiên không thể đánh đồng tất cả người VN đều mang những "tật" trên, nhưng đó cũng là một bộ phận không nhỏ. Và trong mắt không ít người ngoại quốc, nhiều trường hợp khách du lịch VN đã trở thành "con sâu làm rầu nồi canh". Những tiếng xấu về ứng xử thiếu văn hóa của người VN ngày càng lan truyền mạnh mẽ. Sự thụt lùi về văn hóa đang trở thành một tệ nạn lớn đối với thế hệ trẻ của đất nước. Đầu tiên chỉ là sự thiếu tôn trọng cá nhân nhưng sau đó sẽ thành sự thiếu tôn trọng, phân biệt đối xử cho quốc thể. Thử hỏi, với những tiếng xấu về văn hóa đó, làm sao thế hệ trẻ có đủ tự tin để hòa nhập và phát triển đất nước?
Tính cách có một phần yếu tố di truyền, song một phần lớn khác là do ảnh hưởng của sự giáo dục (trong gia đình, nhà trường) và môi trường xã hội tác động đến. Do đó, tính cách ấy không thể bất biến được. Muốn thay đổi tính cách, con người cần phải đặt trong môi trường nhất định. Nếu như trong một cộng đồng, một xã hội được thắt chặt kỷ cương, đạo đức xã hội, pháp luật nghiêm minh, người thực thi pháp luật không nể nang bất cứ ai, tạo ra xã hội thực sự dân chủ, minh bạch thông tin thì những thói xấu như tham ăn, háo danh, sĩ diện, tùy tiện... sẽ khó có đất mà tồn tại.
Ngoài ra, xã hội cần có sự tuyên truyền mạnh mẽ về việc chống lại các thói quen xấu đã, đang và có xu hướng được hình thành. Bản thân mỗi cha mẹ cần là một tấm gương sáng để con cái noi theo. Nhà trường cần chú trọng khâu rèn luyện đạo đức, nếp sống, thói quen cho trẻ. Bên cạnh dạy kiến thức, nhà trường và gia đình cần dạy dỗ nhiều hơn về văn hóa giao tiếp và ứng xử. Có như vậy mới góp phần đưa văn hóa VN trở thành một điểm sáng trong mắt bạn bè thế giới.
PGS-TS Huỳnh Văn Sơn
(Phó chủ tịch Hội Tâm lý học xã hội VNN
Thói xấu của du học sinh Việt
Người Việt luôn được đánh giá là thân thiện, hòa hiếu trong mắt bạn bè quốc tế. Tuy nhiên, đáng tiếc là hình ảnh “người Việt xấu xí” trong lẫn ngoài nước đã và đang làm phai nhòa những nỗ lực ngoại giao văn hóa của quốc gia, trong đó có cả những du học sinh.
>> Người Việt đang rất xấu
Bẩn, khoa trương và vô kỷ luật
Khi tiếp xúc với bạn mới quen, tôi thường tránh tự giới thiệu ngay từ đầu mình là người VN. Tại sao? Đơn giản vì tôi đã phát ngán việc chưa kịp để cho thiên hạ hiểu bản thân mình là ai thì đã ngay lập tức bị đóng khung hoặc găm kim vào những định kiến tốt xấu, hoặc bị đem ra so sánh với những người Việt mà họ có dịp tiếp xúc trước đó. Những biểu cảm trên gương mặt họ, những câu cảm thán thốt ra, và nhất là những suy nghĩ không buông thành lời luôn khiến tôi chột dạ. Tôi thấy bất công khi nhất cử nhất động của mình với tư cách một cá nhân đều có thể bị đem ra đánh đồng cho văn hóa và tính cách của cả một dân tộc.
Người Việt đang rất xấu - Kỳ 2: Thói xấu của du học sinh Việt
Minh họa: DAD
Gánh nặng của hai chữ “người Việt” không dễ định hình. Đó là một tay nải lẫn lộn cả tự ti đến thành khiếp nhược và tự hào đến thành mù quáng
Không thể đếm xuể số lần tôi nghe bạn bè ta thán hoặc ca ngợi cả một dân tộc chỉ dựa vào một vài cuộc gặp gỡ, một chuyến công tác nước ngoài ngắn ngủi, hoặc một bộ phim tư liệu tình cờ hoặc hữu ý rơi vào tay. Không chỉ là một dân tộc, đôi khi cả một dải văn minh bị tổng kết dựa vào hành động của một gã trời ơi: Bọn Tây nó sạch nhỉ/bẩn nhỉ/lịch sự nhỉ/thô lỗ nhỉ...
Những lời khen tặng thường dễ đoán trước, như “chăm chỉ học hành làm ăn”, “đánh giặc giỏi” (!)... Nhưng những chê bai thường muôn hình vạn trạng, biến chuyển đầy bất ngờ. Cái hồ sơ của người Việt - ở thời điểm được dân bản xứ dùng như một thước đo để thẩm định nhân cách của tôi trong lần đầu gặp gỡ - đầy những thói xấu.
Thứ nhất là bẩn. Tôi nhớ mãi ánh nhìn dò hỏi của họ khi kể rằng sinh viên VN đi mua cá tươi ở chợ trời về xách cái mớ trơn lẳn tanh nồng ròng ròng nước ấy lướt thướt qua khắp ba tầng gác. Thứ nhì là sự khoa trương lố bịch khi chính những người luôn kêu gào đòi học bổng hay trợ cấp chính phủ ấy lại hào hứng khoe khoang về những đồ chơi công nghệ mới nhất. Tiếp theo nữa là sự vô kỷ luật, coi việc có thể qua mặt những luật lệ lớn nhỏ là một chiến công hơn là một sự cố đường cùng. Tôi vẫn còn nhớ sự hào hứng phấn khích của một số khuôn mặt trẻ du học sinh Việt khi họ bày cho tôi cách trốn vé tàu, cách ăn cắp mật mã mạng, hay cách dùng một đồng xu nhỏ và một chiếc kim băng để có thể hack các máy điện thoại công cộng và gọi về nhà hàng tiếng liền miễn phí.
Cuối cùng, đó là sự gian dối và thói tắt mắt, nhất là chuyện tiền nong, từ những vấn đề nhỏ như cầm nhầm, trộm đồ siêu thị, cho đến những vấn đề lớn hơn nhiều như thuê nhân công trái phép để khỏi đóng thuế, nói dối là thất nghiệp để hưởng trợ cấp, giả mạo giấy tờ để trốn thuế, hoặc thậm chí lên đến thành hàng thiện nghệ như nhân vật Don Nguyen, người đang cùng Ngân hàng Commonwealth đối mặt với bản cáo trạng khiến cả nước Úc sửng sốt sau khi bài phóng sự về những gian dối trong quá trình tư vấn khách hàng được phát đi vừa qua, khiến số tiền đền bù lên đến 20 triệu đô la Úc.
Tự ti khiếp nhược và tự hào mù quáng
Gánh nặng của hai chữ “người Việt” không dễ định hình. Đó là một tay nải lẫn lộn cả tự ti đến thành khiếp nhược và tự hào đến thành mù quáng. Vì thế, chẳng có gì thiếu logic cả khi một tay chìa ra xin tiền và tay kia vung lên khoe hàng hiệu. Vắng mặt chủ là trốn việc, thiếu cái roi kè kè của quản lý giám sát là thành vô kỷ luật, coi việc vi phạm nguyên tắc xã hội như một chiến công vì đã qua được mặt chủ chứ không phải bản thân mình đã có một hành vi thiếu văn minh. Không tin bạn hãy nhìn những kẻ vượt đèn đỏ. Đối với họ, cột đèn giao thông không phải là một công cụ để đảm bảo an toàn cho chính họ mà được coi như một dạng gông xiềng cần phá bỏ để có tự do.
Bạn có những trải nghiệm, ý kiến, chia sẻ về tật xấu của người Việt, hãy gửi cho chúng tôi qua địa chỉ:toiviet@thanhnien.vn.
Đáng sợ hơn, tự ti và tự hào, hai mớ quần áo vừa bẩn vừa sạch đó lại bị xếp lẫn lộn vào nhau, khiến chính kẻ phu thồ khi mở ra đôi khi cũng không biết mình phải tự hào về cái gì, và niềm tự hào đó có chính đáng hay không.
Bước chân qua biên giới để hòa vào thế giới xôn xao ngoài kia, đương nhiên, không người Việt nào vác theo một tay nải giống nhau, nhưng có một điều chắc chắn rằng mỗi cá nhân đó góp phần hình thành nên định kiến về dân tộc Việt trong con mắt thiên hạ.
Ý kiến
Một phần do giáo dục
Nguyên nhân thì có nhiều nhưng tôi cho rằng mọi nguyên nhân bắt nguồn từ hệ thống giáo dục hàng chục năm qua rất ít quan tâm xây dựng được năng lực sống cộng đồng, năng lực làm chủ bản thân của người Việt. Thậm chí thầy cô giáo cũng không có được các năng lực này đã làm gương xấu cho người học.
Minh
(minhtrannam@yahoo.com.vn)
Vì thiếu cơ sở hạ tầng
Người Việt xấu? Việc này không thể khẳng định được như vậy, vì ở đâu cũng có người xấu người không xấu. Tuy nhiên nói về việc đi tiểu trên đường phố thì... chúng ta thử nghĩ xem ở thành phố có bao nhiêu điểm vệ sinh công cộng, và mỗi điểm như vậy có ai an tâm để vào khi xe máy lại để bên ngoài không người trông coi. Nếu các ban ngành giải quyết được vấn đề vệ sinh công cộng, mới nói đến ý thức của người dân.
Kính (bdk0506@gmail.com)
Trái ngược
Về góc độ văn hóa giao tiếp thì đương nhiên người Việt mình khác nhiều với người ở các nước văn minh khác, ví dụ như Mỹ, Pháp... Với người Mỹ, Pháp... thì tiểu tiện bí mật nhưng hôn nhau thì công khai, còn người Việt chúng ta thì ngược lại, hôn nhau thì bí mật còn tiểu tiện thì công khai ngoài đường phố...
Anvinh
(maitronganvinh1977@gmail.com)
Đáng buồn
Thật đáng buồn cho những hành vi lệch pha trên của một số người Việt vô ý thức. Cần phải nhìn nhận rằng những thói quen như xả rác, đi vệ sinh bừa bãi, thiếu tôn trọng nhau trong cộng đồng, thiếu văn minh trong các giao tiếp, ứng xử nơi công cộng... đã trở thành bản năng khó sửa. Ước mong sao, các thế hệ người Việt chúng ta phải nhanh chóng khắc phục những thói xấu trên, có như vậy mới có thể hội nhập tốt với thế giới.
Lê Anh Dũng
(Leanhdungtp@yahoo.com.vn)
Xử phạt nghiêm khắc
Tôi thấy không nước nào nhiều khẩu hiệu tuyên truyền mà vô tác dụng như ở nước mình. Nơi đâu cũng thấy có cổng chào "Khu phố văn hóa", hoặc "Gia đình văn hóa mới"... Nhưng điều khôi hài là chính những nơi gọi là “văn hóa" đấy lại có rất nhiều điều vô văn hóa như chửi bậy, đánh nhau, xì ke ma túy, đổ rác và tiểu tiện bừa bãi. Giá như thay vì số tiền làm khẩu hiệu đó đem chi dùng cho những việc thực tế thì có ích hơn, ví dụ xây thêm nhà vệ sinh công cộng, tăng cường các chương trình giáo dục ý thức công dân trên các phương tiện truyền thông, trong gia đình và trường học. Ngoài ra, cũng cần phải xử phạt nghiêm khắc các hành vi vô văn hóa nơi công cộng.
Nguyễn Văn Nam
(nanitanaive@yahoo.com)
Rất phản cảm
Cơ quan mình ở đường Võ Văn Tần, còn chỗ để xe thì ở đường Lê Quý Đôn. Cứ mỗi lần đi bộ từ nhà xe đến cơ quan hoặc ngược lại thì mình tha hồ chứng kiến (dù không muốn) các quý ông đứng tiểu tiện ngay góc Lê Quý Đôn - Võ Văn Tần. Khổ nỗi chỗ đó lại rất đông người nước ngoài qua lại vì gần Bảo tàng Chứng tích chiến tranh. Mỗi lần thấy cảnh đó mình ước có phép tàng hình hoặc hất tung mấy kẻ vô văn hóa ấy.
Bùi Thị Dung
(buidungvtc9@gmail.com)
Ban CTBĐ
(tổng hợp)
Tấn Tú (thực hiện)
Nguyễn Phương Mai (*)
*Tiến sĩ về giao tiếp đa văn hóa (Intercultural Communication), giảng dạy tại Đại học Khoa học ứng dụng Amsterdam, Hà Lan-
Bi kịch tiệc tùng
“Vui lòng mang theo thiệp mời khi đến dự. Trang phục trang trọng. Thiệp dành cho 1 người. Không kèm theo trẻ em”.
Người dân xả rác bừa bãi sau khi dự lễ ở chùa Phúc Khánh (Hà Nội) - Ảnh: Ngọc Thắng
Người dân xả rác bừa bãi sau khi dự lễ ở chùa Phúc Khánh (Hà Nội) - Ảnh: Ngọc Thắng
Tôi từng nhận một thiệp mời có in những dòng chữ như trên bằng tiếng Anh và Việt của một thương hiệu nổi tiếng. Sở dĩ thiệp mời phải in bằng hai thứ tiếng vì ngoài khách ta còn có khách Tây. Họ mời đến một nhà hàng sang trọng, có trải thảm đỏ, không gian lộng lẫy giống như Hollywood trao giải Oscar vậy.
Sau khi kết thúc chương trình, tôi mới hiểu ra tại sao nhà tổ chức phải ghi câu “Không kèm theo trẻ em” trong thiệp mời. Đó là chương trình dành cho người lớn, vì sản phẩm được giới thiệu trong buổi tiệc là một loại rượu chứ nào phải sữa tươi và các show diễn phục vụ quan khách cũng không phù hợp với thiếu niên nhi đồng. Ấy vậy mà một số bậc cha mẹ vô tư dắt con nhỏ đến dự, rồi để con chạy lăng quăng, la hét ầm ĩ - điều mà lẽ ra không nên xảy ra.
Và tôi thông cảm cho nhà tổ chức buổi tiệc tối hôm đó vì số lượng khách đến dự đã vượt quá số người được mời. Nhà hàng phải kê thêm một số bàn (đồng nghĩa với việc nhà tổ chức phải chi thêm một số tiền) cho những vị khách đến trễ hoặc… không mời mà tới. Có thể nhiều người đã không nhìn thấy câu “Thiệp dành cho 1 người”, hoặc cũng có thể đọc thấy rồi nhưng… coi như không, vẫn 1 kèm 1 (chồng dắt thêm vợ, vợ mang chồng theo, bạn gái đi với bạn trai, bồ bịch đi với nhau…) thậm chí 1 kèm 2 (hai vợ chồng kèm theo đứa con) hoặc 2 kèm 1 (2 chàng rủ thêm 1 người bạn) đến dự tỉnh queo. Làm ăn ở VN lâu ngày hầu như doanh nghiệp nước ngoài nào cũng ít nhất một lần trải qua “kinh nghiệm thương đau”, “cắn răng chịu đựng” trong những trường hợp như vừa kể.
Cái câu “Vui lòng mang theo thiệp mời khi đến dự” bao hàm nhiều ý nghĩa. Trước hết, đó là việc tổng kết số khách đến tham gia chương trình so với số thiệp đã phát ra, để biết được sự quan tâm của khách đối với công ty mình. Thứ hai, thường những chương trình như vậy đều có quà tặng cho khách, mỗi thiệp mời sẽ được ban tổ chức trao cho 1 phiếu nhận quà lúc đến dự và khách đưa lại cho tổ tiếp tân để nhận 1 phần quà lúc ra về. Phần này coi vậy chứ cũng nhức cái đầu không thua gì chuyện buộc phải kê thêm bàn ghế. Có lần dự một buổi họp mặt nhân dịp xuân về tết đến, cô bạn phụ trách quan hệ đối ngoại của công ty tổ chức buổi gặp gỡ thành khẩn xin lỗi tôi và một vài đồng nghiệp về chuyện… hết quà tặng! Cô méo mặt giải thích về sự cố xảy ra ngoài ý muốn rằng có một số “khách không mời mà đến” đã chủ ý tranh thủ về trước để nhận quà… Chuyện phát phiếu nhận quà tuy có vẻ không được “văn minh” cho lắm nhưng nó rất cần thiết trong việc giúp nhà tổ chức đỡ bối rối trong thời buổi vàng thau lẫn lộn, thật giả khó lường.
Ở buổi tiệc nói trên, ai cũng ăn mặc tao nhã, đẹp, nhất là quý bà quý cô, không khác gì đi dự tiệc cưới. Trong một không gian sang trọng và lịch thiệp như vậy, nếu ăn mặc lôi thôi lếch thếch thì chắc cũng “chẳng chết thằng Tây nào”, nhưng nó sẽ biến bạn thành một kẻ “lập dị”, “hổng giống ai”. “Trang phục trang trọng”, có lẽ đây là điều duy nhất được khách khứa chấp hành nghiêm túc theo thư mời. Nhưng chừng ấy thôi làm sao bù đắp cho những khiếm khuyết mà người ta yêu cầu, in rõ ràng lên thiệp? Suy cho cùng, ăn mặc sang trọng cũng chưa chắc đã là một người văn minh, giống như bạn ngồi trong một chiếc siêu xe đời mới mà lại cố tình vượt đèn đỏ vậy.
Những thói quen bị “dị ứng”
Một hướng dẫn viên du lịch (xin giấu tên) sau nhiều năm trong nghề đã liệt kê những hành vi khi ăn uống của người Việt hay bị người nước ngoài “dị ứng”:
- Không chịu dùng muỗng, nĩa chung để lấy thức ăn mà cứ điềm nhiên chọc đũa, muỗng của mình vào phần thức ăn chung.
- Ăn ít, bỏ phí nhiều. Chưa có thói quen gói thức ăn thừa đem về nhà sử dụng tiếp.
- Vứt bừa xương xẩu, giấy lau xuống sàn nhà.
- Nói to và nhiều trong khi ăn.
- Dễ dàng quát mắng, nạt nộ nhân viên phục vụ khi chưa được phục vụ vừa ý.
L.K
(ghi)
Ý KIẾN
Dứt khoát phải xử nặng
Thói quen xấu của người Việt suy cho cùng được hình thành từ 2 nguyên nhân: thiếu ý thức tự giác và xã hội thực thi pháp luật chưa nghiêm. Nơi các thành phố lớn được xem là văn minh mà ở ngã ba, ngã tư nếu không có công an thì cứ 10 người sẽ có khoảng 3 đến 5 người vượt đèn đỏ. Thanh thiên bạch nhật còn vậy, huống hồ những chỗ không có ai thì mức độ vi phạm còn nghiêm trọng hơn. Ngoài việc tuyên truyền giáo dục thường xuyên, dứt khoát phải có chế tài và xử phạt thật nặng, bất kể người đó là ai.
Nguyễn Văn Thảo
(thaoxuanthien1@gmail.com)
Mỗi người nên tự thay đổi
Để có được ý thức của một công dân trong cộng đồng và ngoài xã hội cần phải có một nền tảng giáo dục và đạo đức. Đọc bài báo, tôi cảm thấy quá xấu hổ vì lâu nay mình cũng quá xuề xòa. Mong rằng từ đây, mọi người hãy bắt đầu thay đổi bản thân của chính mình theo chiều hướng tốt, rồi đến gia đình mình, bạn bè và người thân quen của mình. “Góp gió thành bão”. Chúng ta cùng chung tay xây dựng lại hình ảnh người VN đẹp trong mắt bạn bè quốc tế. Hãy làm một người Việt hiện đại đáng được tôn trọng ở mọi lúc, mọi nơi chứ không phải “hổ thẹn” như hiện nay.
Lê Minh
(leminhvn_man@yahoo.com.vn)
Giáo dục hành vi từ nhà trường
Theo tôi thì ngay bây giờ chúng ta phải xem việc giáo dục về nhân cách, đạo đức, ý thức về hành vi ứng xử cho học sinh trong nhà trường là bắt buộc và cực kỳ quan trọng. Phải dạy cho các em học những điều nhỏ nhặt trước khi làm điều gì lớn hơn.
Antonio Le
(antonioletran@gmail.com)
Người lớn phải làm gương
Thói quen thường được hình thành trong một thời gian dài. Trẻ em nhìn gương ba mẹ, người lớn xung quanh và anh chị để bắt chước. Ba mẹ vứt rác ngoài đường thì con cũng vứt rác, ba mẹ khạc nhổ lung tung thì con cũng khạc nhổ. Vì vậy, từ cha mẹ đến xã hội và nhà trường phải bắt đầu loại bỏ những điều đơn giản như vậy.
Minh Doan
(vnsummerrain@yahoo.com)
Phải biết tự trọng
Chúng ta có rất nhiều đức tính tốt như tiết kiệm, cần cù siêng năng, sống đạo đức... nhưng cái tốt ngày càng dần rời xa. Thanh niên ngày nay một số tiếp thu từ gia đình truyền thống nên vẫn giữ được nền nếp, một số tiếp thu văn minh nước ngoài có chọn lọc vẫn là niềm đáng tự hào. Nhưng có không ít “con sâu làm rầu nồi canh”, chúng ta phải tìm mọi cách để khắc phục “điểm yếu” của người Việt. Tôi mong mọi người VN hãy biết sống có trách nhiệm với bản thân, dân tộc và tổ quốc mình. Nếu cả cộng đồng quyết tâm thì sẽ làm được, hãy biết tự trọng để người Việt không xấu nữa.
Châu Mỹ
(chaungocmy@gamil.com.vn)
Lê Công Sơn
(thực hiện)
Đoàn Xuân Hải
Các chuyên mục 
