Sự nghuy hiểm của việc tiếp xúc và ăn thực phẩm là cá chết hoặc gia cầm ăn cá chết có thể tác hại hàng chụch nămHàng chục người ngộ độc do ăn cá chết ngoài biển ở Quảng Bình
Vụ cá chết: Nhận định của 3 nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài
Bài viết dưới đây có tựa đề gốc: "Chuyện bé như hạt gạo hay thảm họa quốc gia: Nguy cơ ngộ độc kim loại nặng ven biển miền Trung và những tác hại lâu dài", Báo điện tử Trí Thức Trẻ đăng tải lại để độc giả cùng theo dõi. Đồng tác giả:
* ThS. Trần Thị Thanh Thỏa (Khoa Sinh học, Trường Đại học Thủ đô Tôkyo, Nhật Bản)
* Thiều Mai Lâm (Viện Khoa học Cao phân tử, Đại học Kỹ thuật Virginia, Mỹ)
* GS.TS. Trương Nguyện Thành (Khoa Hóa Học, Đại Học Utah, Mỹ)
Để khẳng định một cách chính xác, các phương pháp phân tích hóa chất thường dùng trong các phòng thí nghiệm hóa học, phân tích chất lượng nước... có thể xác định chính xác hóa chất gây cá chết .
Thí dụ dùng phương pháp Atomic Absorption Spectroscopy (AAS) có thể tìm ra những kim loại nặng hấp thụ trong cá chết hoặc Gas Chromatography Mass Spectroscopy (GC-MS) xác định hàm lượng vết các chất hữu cơ.
Những thí nghiệm này không quá phức tạp chỉ cần trình độ cử nhân hóa học là làm được.
Tuy nhiên không hiểu lý do vì sao cho đến giờ chưa có một báo cáo nào công bố cụ thể các chỉ số cho toàn dân biết để phòng tránh.
Trong lúc chờ kết luận của cơ quan chức năng về nguyên nhân cá chết , chúng tôi đưa ra những bằng chứng sau để có thể kết luận khả năng 2 trường hợp có thể xảy ra.
Trường hợp 1: Nhiểm độc kim loại nặng (KLN)
1. Chất có khả năng giết hàng loạt cá biển trên một diện rộng như thế phải là chất kịch độc như KLN và kể cả chất phóng xạ.
Theo thiết kế của khu công nghiệp, cổng xả thải được đặt ở vị trí 1,5 km ngoài khơi, nơi được cho là có khả năng làm loãng mọi hóa chất một cách nhanh chóng do dung lượng lớn của nước biển.
Tuy nhiên, đối với các KLN như chì thì một lượng rất nhỏ chỉ cần 1 g trong 1,000,000 lít nước cũng đủ chết người (Nồng độ IDLH (Immediately Detrimental to Life and Health) từ Environmental Protection Agency (EPA - Cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ) và 1 g trong 10 triệu lít nước đủ nguy hại đến cá.
2. KLN khối lượng riêng nặng nên khi bị phát tán sẽ dần chìm xuống dưới nên mới gây chết rất nhiều cá ở tầng đáy.
Như các thông tin báo chí đăng có thể thấy cá sống ở lớp nước sâu bị ảnh hưởng nhiều hơn cá sống ở lớp nước mặt.
Điều đó có thể là dấu hiệu cho thấy do các hợp chất chứa KLN chìm xuống dưới làm chết các loại cá và sinh vật dưới đáy biển.
3. Kết luận kiểm tra của Sở NN&PTNT Thừa Thiên - Huế cho biết, nguyên nhân cá chết hàng loạt là do pH nước thay đổi đột ngột, chất lượng phú dưỡng (PO4 3- ) tăng cao đột ngột. Câu hỏi đặt ra “PO4 từ đâu ra và tại sao pH nước tăng đột ngột?”
a. Đá ở khu vực Vũng Áng rất giống loại đá phosphorite: có lỗ nhỏ và màu ngả vàng.
So sánh đá ở khu vực Vũng Áng và đá phosphorite
b. Trong qui trình khai thác đá phosphorite sẽ thải ra nước thải màu vàng.
Ta có thể thấy nước thải của Formosa có màu vàng, rất giống với màu đặc trưng của nước thải khi khai thác phosphorite.
Hình 2- Nước thải từ Formosa (trái) và nước thải từ quá trình khai thác vàng (phải)
c. Cấu trúc của đá phosphorite điển hình thường có chứa gốc iôn kim loại nặng và PO4 3-
(Một số ít ion bạc trong cấu trúc này có thể được thay thế bởi các loại kim loại nặng khác nhau). Khi khai thác đá phosphorite sẽ giải thoát một lượng lớn PO4, ion Ag cũng như một số kim loại nặng vào nước thải.
d. Phosphoric acid là một acid yếu do đó với lượng lớn PO4 3- ion, theo nguyên tắc chuyển dịch cân bằng Le Chatelie, chiều phản ứng sẽ bị đẩy ngược để tạo nhiều OH ion hơn và do đó nâng cao độ pH của nước.
e. Theo nghiên cứu của Salamon, chỉ cần 0.1 ppb (part per billions) lượng ion bạc là đủ giết cá. 0.1 ppb tương đương với 1 g cho 10 triệu litter nước. (hệ số biến đổi: 1 ppb = 1 g/1 triệu L)
Trường hợp 2: Nhiễm độc bởi cyanide (Xyanua)
Trong kỹ thuật khai thác mỏ kim loại, NaCN thường dùng để chiết xuất vàng và các kim loại quí hiếm.
Thí dụ trong trường hợp chiết xuất vàng từ quặng, NaCN giúp biến vàng thành chất có thể tan trong nước theo phản ứng sau và đồng thời sản xuất NaOH, một bazơ mạnh theo phương trình sau:
4 Au + 8 NaCN + O 2 + 2 H 2 O → 4 Na[Au(CN) 2 ] + 4 NaOH
NaCN là một loại muối rất dễ tan trong nước. Do đó nếu không kết hợp với kim loại thì ion cyanua sẽ xuất hiện ở dạng ion trong nước thải.
Vì phản ứng hóa học thải ra NaOH do đó nồng độ pH của nước sẽ tăng phù hợp với báo cáo của Sở NN&PTNT Thừa Thiên - Huế.
Ion Cyanua (CN-) tan trong nước là một chất cực kỳ độc. Nó làm hệ thống hô hấp của động vật mất chức năng tiêu thụ oxy. Nồng độ IDLH của CN là 25 g/ 1 triệu L.
Tuy không độc bằng KLN nhưng với lượng lớn cyanua cũng có thể gây cá biển chết hàng loạt.
Khu vực miền Trung được biết có nhiều mỏ vàng. Do đó khả năng chất thải có từ việc khai thác vàng và kim loại quí hiếm cũng không phải là thấp
Tác hại có thể dự đoán trên diện rộng của sự việc ở Vũng Áng
Khi cống thải được đặt ở 1,5 km xa bờ biển thì cột nước thải có thể dài vài chục đến cả trăm mét.
Dòng hải lưu nơi đó đủ mạnh để phát tán chất độc trong diện rộng từ vài trăm đến ngàn km dễ dàng và nhanh chóng. Thực tế cho thấy tác hại đã lan ra trên 250 km bờ biển.
Cột nước thải và sơ đồ vùng biển nhiễm độc
Theo lí thuyết, những chất này nếu là KLN thì tác hại của nó có thể là khôn lường và rất khó ước đoán. Các loại hải sản ở khu vực nhiễm độc đều có thể bị nhiễm nặng.
Lượng độc tố có thể ngấm sâu xuống mạch nước ngầm và gây hại lâu dài.
Tình trạng ở Vũng Áng có tầm nguy hại đến sức khỏe và mưu sinh của dân chúng trên diện rộng do dòng hải lưu và phân phối hải sản tiêu thụ trên cả nước chứ không chỉ giới hạn ở Vũng Áng.
Lịch sử thế giới đã ghi nhận rất nhiều trường hợp thương tâm về việc nhiễm KLN từ môi trường và cuộc đấu tranh pháp lí không hề dễ dàng.
Một vài ví dụ đau thương được ghi nhận về nhiễm độc KLN:
Nạn nhân bị nhiễm bệnh Minamata
Bệnh Minamata là đại thảm họa môi trường của Nhật-như cái giá phải trả cho việc quá nôn nóng phát triển kinh tế mà bỏ qua việc bảo vệ môi trường.
Từ năm 1932-1968, công ty Chisso (Nhật) sử dụng thủy ngân hữu cơ là chất xúc tác để sản xuất acetaldehyde, axit acetic và các chất dẻo.
Methyl thủy ngân là chất kịch độc, độc đến nỗi chỉ vài giọt rơi vào da có thể dẫn đến tử vong ngay lập tức.
Trong quá trình sản xuất, methyl thủy ngân được sinh ra và đổ thẳng xuống vịnh Minamata mà không qua bất kì một sự xử lý nào.
Thủy ngân phát tán trong môi trường nước, bám vào phù du và lắng xuống bùn. Cá hấp thụ oxy trong nước qua mang cá, tích lũy thủy ngân trong cơ thể.
Khi ăn phải những con cá bị nhiễm độc đó dần dần, người ăn sẽ tích lũy lượng thủy ngân đáng kể trong cơ thể.
Khi đi vào trong cơ thể người, thủy ngân tấn công thẳng vào hệ thần kinh trung ương, hệ nội tiết, và các cơ.
Thủy ngân làm con người trở nên loạn trí, các khớp xương bị co rút, dẫn đến biến dạng cơ thể.
Người mẹ nhiễm thủy ngân sẽ đẻ con ra quái thai, dị dạng hoặc bị nhiễm bệnh Minamata bẩm sinh. Hậu quả là hơn 17 000 người dân phải gánh chịu căn bệnh này suốt hơn 60 năm.
Tác hại của việc khai thác KLN cho môi trường có thể biểu hiện trực quan hơn ở chung quanh khu vực nhà máy khai thác KLN ở Baotou, Trung Quốc năm 2012 súc vật bị chết do nhiễm khí độc.
Ngay cả cây ăn trái cũng èo uột và trái có mùi hôi thối.
Nếu là NaCN thì sao?
Tuy tính độc hại lâu dài của cyanua không tàn khốc như KLN, chất độc này có thể phá hủy hệ thần kinh và bộ phận hô hấp, thay đổi hồng cầu.
Người bị nhiễm độc rất khó thở và dễ bị chảy máu mũi. Những triệu chứng này không phù hợp lắm với triệu chứng tìm thấy ở những người bị ngộ độc do ăn cá nhiễm độc báo chí đã đưa thời gian gần đây.
Không ăn cá chết thôi chứ hải sản sống thì ăn không sao? Tắm biển cũng không sao?
Đây là một nhận định sai lầm trầm trọng. Khi cá chết có nghĩa nồng độ chất độc đã vượt ngưỡng. Nhưng cá còn sống không có nghĩa là không có bị ngấm chất độc.
Tuy trường hợp cá chết do NaCN thì ít nguy hại hơn nhưng nếu là KLN thì hệ quả lớn hơn nhiều.
Xin nhắc lại tất cả hải sản từ vùng ô nhiễm có xác suất hấp thụ độc tố rất cao đặc biệt là những loại sinh vật sống sát đáy.
Những độc tố này tồn dư, tích lũy qua chuỗi thức ăn. Do cơ thể con người không có khả năng thải KLN hiệu quả, nó sẽ tích lũy dần dần và gây tác hại lâu dài như nói trên.
Đã có nghiên cứu chỉ ra lượng nhiễm độc thủy ngân vào cơ thể người từ việc ăn cá lên đến 95%.
Ngay cả lí do lần này không liên quan đến KLN thì việc chất độc tồn dư ở những con cá chưa đủ liều lượng giết chêt cá là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Nếu những chất độc này đã gây ngộ độc cho một số người ở Quảng Bình (Bố Trạch), Hà Tĩnh (Kì Anh), thì có thể thấy rõ tác hại của nó.
Người ngộ độc KLN qua đường tiêu hóa thường có triệu chứng bụng quặng đau, buồn nôn, tiêu chảy, nhức đầu và kiệt sức.
Bên cạnh đó, như chúng tôi đã đưa ra trước đó bên cạnh sự nhiễm độc do hô hấp và qua đường thức ăn thì chất độc có thể đi vào cơ thể qua da (niêm mạc).
Do vậy, trong thời gian này hạn chế việc tắm biển, thậm chí các bạn tham gia điều tra nên có bảo hộ khi lặn sâu vào vùng nhiễm độc.
Không đưa ra lời cảnh báo để tránh việc chặn đi đường sống của hàng triệu dân nghèo?
Cũng có một vài ý kiến cho rằng, khi chưa có bằng chứng cụ thể chúng ta không đưa ra nhận định để tránh làm mất đi nguồn sống của người dân hay làm nhân dân hoang mang.
Theo chúng tôi đây là một nhận định hết sức sai lầm. Khoa học ngoài việc tìm ra bằng chứng còn có chức năng dự báo để đề phòng trường hợp xấu nhất.
Chúng ta đề phòng trường hợp xấu nhất nhưng mong đợi vào tình huống khả quan nhất.
Nếu chúng ta không cảnh báo kịp thời, hậu quả sẽ lan nhanh, sâu và rộng hơn cho cộng đồng đến mức độ không còn khả năng kiểm soát được.
Như ví dụ trên: vụ nhiễm độc Minamata cũng được phát hiện nhờ vào lời cảnh báo của viện trưởng Hosokawa của bệnh viện Kumamoto khi nghi ngờ nhiêm độc thủy ngân hữu cơ của các bệnh nhân.
Tại thời điểm đó, sự việc như này chưa hề có tiền lệ trước đó.
Chúng ta đi sau nên học những bài học của người đi trước để tránh sai lầm. Hơn nữa việc chúng ta được cảnh báo là để chúng ta biết và đề phòng chứ không hề vì thế mà sợ hãi.
Những phát ngôn thiếu trách nhiệm
Thời gian gần đây nhiều cơ quan chức năng nhà nước đưa ra kết luận “nguyên nhân cá biển chết hàng loạt là do độc tố”.
Về điều này, một người dân không có hiểu biết về khoa học cũng có thể kết luận được, đặc biệt là những nạn nhân trúng độc phải cấp cứu do ăn đồ biển ở khu có cá chết.
Có ba nguyên nhân cá biển chết hàng loạt:
1) báo hiệu sắp có thiên tai từ động đất hay núi lửa ở thềm lục địa (điều này xưa nay chưa bao giờ xảy ra ở Việt Nam),
2) có sự thay đổi lớn về số lượng vi sinh vật trong vùng nước (hiện tượng nước nở hoa, hay dịch bệnh);
3) chất kịch độc do con người thải ra trong nước biển. Kết luận của cơ quan chức năng chỉ khẳng định rằng chúng ta sẽ không có thiên tai.
Điều 90 triệu dân Việt cần biết từ cơ quan chức năng là xác định cá chết và người dân bị ngộ độc là do hóa chất gì để cộng đồng khoa học có thể hổ trợ tìm phương án giải quyết.
Lãnh đạo Formosa nói 300 tấn hóa chất nhập về sử dụng để tẩy rửa một số đường ống không gây hại và với khu công nghiệp thì chỉ “bé như hạt gạo”.
Kết luận của lãnh đạo Formosa rất mập mờ và khó hiểu, gây phẫn nộ cho rất nhiều người dân Việt Nam. Xin phép được hỏi hóa chất tẩy rửa đường ống đó có tên hóa học là gì?
Nếu lãnh đạo Formosa không trả lời được thì xin cho biết tên thương mại là gì? Chi cục Hải Quan Hà Tĩnh có thể cho dân biết thông tin cụ thể về 300 tấn hóa chất này không?
Mới đây lãnh đạo Formosa còn tuyên bố để phát triển kinh tế việc chết vài con cá biển là chuyện nhỏ và là cái giá phải đánh đổi.
Chỉ tiếc là việc chết cá biển không phải là chuyện “bé như hạt gạo” mà nó có thể là cảnh báo cho một tai họa đổ xuống các thế hệ tiếp theo của Việt Nam.
Kết luận
Có thể coi sự việc nghiêm trọng này là thảm họa khôn lường và lâu dài.
Với sự nguy hiểm của chất độc chúng tôi cho rằng cần có một nghiên cứu toàn diện với sự hỗ trợ của cộng đồng khoa học quốc tế như World Health Organization (WHO) và nên khẩn cấp trong thời gian này.
Chính phủ cần yêu cầu Formosa dừng ngay việc xả nước thải ra biển cho đến khi có kết quả điều tra chính thức.
Các cơ quan luật pháp cũng như các luật sư cần thu thập thông tin đầy đủ để có thể bắt buộc thủ phạm bồi thường thiệt hại cho dân về sức khỏe cũng như thiệt hại kinh tế.
Người dân ở vùng bị nhiễm, cần phải xét nghiệm mẫu nước sinh hoạt và sản xuất nơi mình đang sống. Chúng tôi đã có bài viết hướng dẫn cách lấy mẫu và gửi đi xét nghiệm để có kết quả chính xác.
Nếu các bạn cần tư vấn thêm về cách xử lý nước hoặc trao đổi về các kết quả nhận được có thể gửi email cho chúng tôi.
Nếu có điều kiện hãy dùng máy lọc để lọc nước trước khi dùng kể cả đó là nguồn nước sinh hoạt.
Đồng thời chúng ta cũng nhanh chóng phổ biến đến người dân, để nhân dân an tâm, có biện pháp đề phòng và cũng cần đề phòng các lực lượng mê tín dị đoan lợi dụng hiện tượng này để tung tin đồn nhảm và trục lợi.
Hơn lúc nào hết người dân cần tự mình trang bị những kiến thức cần thiết để bảo vệ cho chính bản thân và gia đình.
Cũng đừng trách dư luận cực đoan, tâm lý người dân hoảng hốt. Dư luận điềm tĩnh và tâm lý cân bằng sao được khi người ta không thể rõ mô tê gì.
1.
FORMOSA VÀ NHỮNG DẤU HỎI?
Báo Tuổi Trẻ: Formosa từng tàn phá môi trường nặng nề ở nhiều nước
Năm 2009, tổ chức bảo vệ môi trường của Đức Ethecon đã trao giải "Hành tinh đen" cho Tập đoàn nhựa Formosa, Đài Loan.
Giải này dùng để bêu tên doanh nghiệp gây ảnh hưởng môi trường lớn nhất trong năm.Tổ chức Ethecon đưa ra lý do trao giải "Hành tinh đen" cho Tập đoàn nhựa Formosa, Đài Loan: "chịu trách nhiệm rất lớn làm cho hành tinh đen thêm vì những hủy hoại đối với trái đất. Ethecon viết: "Tập đoàn nhựa Formosa hành động chỉ vì lợi ích riêng, không chỉ đe dọa đến hòa bình, nhân quyền mà còn ảnh hưởng đến hệ sinh thái và loài người nói chung". Tại Đài Loan, Formosa nằm trong top 10 công ty gây ô nhiễm nhất và "đóng góp" đến 25% tổng lượng khí nhà kính của Đài Loan. Một nhà máy của Tập đoàn nhựa Formosa tại Đài Loan - Ảnh: cens
Báo điện tử Vietnamnet: Việt Nam nguy cơ thành "thiên đường" dự án ô nhiễm
“Việt Nam có lẽ như đang rất thành công để trở thành “thiên đường” của những dự án ô nhiễm”, ông Đỗ Thiên Anh tuấn, Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright chia sẻ.
Báo Thanh Niên: Formosa "qua mặt" người dân
Nhắc đến những đại dự án thép như Formosa Hà Tĩnh, ông Đỗ Thiên Anh Tuấn, Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright cho rằng, chắc chắn không dễ đầu tư sang các nước có những tiêu chuẩn cao về môi trường. Chẳng hạn như Úc, dù có nguồn quặng sắt lớn nhất thế giới nhưng nước này không khuyến khích và chào đón những dự án thâm dụng tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường. Nếu phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn môi trường và chuẩn xả thải đi cùng với nhiều loại thuế và phí môi trường “cao ngất”, các hoạt động sản xuất kinh doanh gây ô nhiễm sẽ không thể hiệu quả và buộc đóng cửa hoặc di dời ra nước khác. “Với những tiêu chuẩn môi trường lỏng lẻo, Việt Nam có lẽ như đang rất thành công để trở thành “thiên đường” của những dự án ô nhiễm”, ông Đỗ Thiên Anh Tuấn nhận định.
Chính quyền và nhiều người dân TX.Kỳ Anh (Hà Tĩnh) không hề được tham gia vào quá trình lấy ý kiến về việc cho phép xây dựng hệ thống đường ống xả thải ra biển nói riêng và ĐTM nói chung.
Theo ông Trần Xuân Lâm, Bí thư Đảng ủy xã Kỳ Lợi, có 298 hộ dân của xã buộc phải di dời để nhường đất cho dự án Formosa nhưng tất cả những hộ dân này đều không được tham vấn về ĐTM của dự án, trong đó có việc xây dựng hệ thống đường ống xả thải ra biển. Ông Trương Công Bình, Bí thư Đảng ủy P.Kỳ Trinh (TX.Kỳ Anh), cũng khẳng định hơn 1.600 hộ dân trên địa bàn không được chủ đầu tư và các cơ quan chức năng liên quan triển khai lấy ý kiến về ĐTM của dự án Formosa, trong đó có cả việc xây dựng hệ thống đường ống xả thải ra biển dù phường này nằm trong vùng ảnh hưởng trực tiếp của dự án. Đường ống xả thải nối liền từ khu vực dự án Formosa ra biển Ảnh: Nguyên Dũng
Báo điện tử VOV: "Biển không phải là cái ao hay bể phốt để xả thải vô tội vạ!"
Ông Hưng cũng nhấn mạnh, trong việc xả nước, súc rửa đường ống này cần xem lại báo cáo đánh giá tác động môi trường của Formosa. Theo ông, việc xả là của Formosa, nhưng xả cái gì ở trong lại cần phải được kiểm soát, dù là nước đã qua xử lý. Trong việc xả nước thải này, Formosa cũng phải có trách nhiệm báo cáo với chính quyền địa phương về thời gian xả thải và việc sục rửa đường ống.
“Việc báo cáo này là bắt buộc theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường khi phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường do Formosa trình. Thế nhưng, đến nay địa phương họ bảo vẫn không nhận được thông báo gì.” Danh sách 45 loại hóa chất Formosa nhập về để xử lý chất thải, súc rửa đường ống. (Ảnh chụp tài liệu, nguồn Tuổi trẻ)
“Chúng ta cần phải hiểu, biển không phải là cái ao hay cái bể phốt để xả thải vô tội vạ. Thứ nữa là, nếu việc xả thải đúng là nguyên nhân làm chết cá thì nước biển ở đây là cực kỳ nguy hiểm.Tôi nghĩ phải có nồng độ độc nhất định nào đó ở trong nước thải lại trùng hợp với hiện tượng cá chết bất thường và lan truyền cả dải bờ biển miền Trung như vậy,” ông Hưng chia sẻ.
Báo điện tử Zing.vn: Formosa từng đổ hàng nghìn tấn chất độc ở Cămpuchia
Theo Phnom Penh Post, quá trình điều tra cho thấy khối chất thải mà Formosa bỏ ở Sihanoukville có nồng độ thủy ngân vượt quá mức giới hạn an toàn đến 20.000 lần. Ngoài ra, các chỉ số về dioxin và chất polychlorinated biphenyls (PCB) cũng đều ở mức nguy hiểm.
Một số tờ báo cho biết 7 người dân ở Sihanoukville đã thiệt mạng với những lý do bị nghi là có liên quan đến nhiễm độc từ rác thải của Formosa, bao gồm 2 người có triệu chứng nhiễm thủy ngân cấp tính. Đoàn công tác Campuchia kiểm tra tình hình khu vực Formosa bỏ chất thải ở Sihanoukville. Ảnh tư liệu: BAN
Ngoài ra, 4 người chết vì tai nạn giao thông khi trên đường sơ tán khỏi thị trấn.
Đáng chú ý, chủ tịch quốc hội Campuchia, khi đó là Hoàng thân Norodom Ranariddh, nói một số quan chức đã nhận hối lộ khoản tiền đến 3 triệu USD để "bật đèn xanh" cho Formosa đưa chất độc từ Đài Loan vào Campuchia. Formosa đã phủ nhận thông tin này.
Theo BBC, hơn 100 quan chức Campuchia đã bị đình chỉ chức vụ, nhưng chỉ 3 người bị buộc tội gây nguy hại đến tính mạng nhân dân và ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Tổng giám đốc một công ty nhập khẩu ở Campuchia, 2 đối tác người Đài Loan và phiên dịch viên của họ cũng bị khởi tố.
Báo Tiền Phong: Khuất tất việc xả thải ở Formosa
Thứ trưởng Bộ TN&MT cho rằng, Sở TN&MT Hà Tĩnh chịu trách nhiệm giám sát việc xả thải của Cty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS). Tuy nhiên, đại diện Sở này cho biết chưa lắp thiết bị giám sát. Và cứ ba tháng Sở TN&MT mới vào lấy mẫu một lần.
Trao đổi với PV Tiền Phong tại cuộc họp giữa Bộ NN&PTNT với bốn tỉnh ngày 23/4, Thứ trưởng Bộ TN&MT, ông Võ Tuấn Nhân cho biết, giám sát việc xả thải của FHS do Sở TN&MT Hà Tĩnh đảm nhận. Tuy nhiên, đại diện Sở TN&MT Hà Tĩnh cho biết vì điều kiện hạ tầng chưa làm được nên chưa kết nối được với trạm quan trắc tự động mẫu nước của FHS. Như vậy là đã rõ, việc FHS ba tháng đầu năm 2016 nhập về 296 tấn hóa chất sử dụng và xả thải như thế nào chỉ có mỗi đơn vị này biết. Một góc nhà máy Formosa (ảnh lớn). Ngư dân hoang mang trước việc cá biển chết bất thường (ảnh nhỏ). Ảnh: PV.
BÌNH LUẬN: Shop Tin đưa những thông tin như vậy để thấy, điều mà lãnh đạo Formosa cần phải làm nếu trung thực là mở toang mọi cánh cửa, mọi tài liệu, mọi góc khuất (nếu có) về quá trình xả thải ở khu vực này để báo chí, các cơ quan chuyên môn có đủ điều kiện để khảo sát, xác tín, chứ không phải chỉ là sự cúi đầu xin lỗi một cách ngoại giao câu nói có vẻ rất ...đúng chứ không sai của ông giám đốc ngoại giao.
2. Một buổi họp báo để xin lỗi về một câu phát ngôn như là cách xoá bỏ câu nói hôm qua của lanh đạo công ty mình "chọn tôm cá hay chọn nhà máy thép hiện đại" và vẫn tiếp tục úp mở, bịt kín thông tin mà báo chí cần về thông số, giải pháp, quy trình xả thải...thì lời xin lỗi kia vô nghĩa.
CÁ VẪN CHẾT, NGƯỜI ĐÃ CHẾT, NGƯỜI VỪA CẤP CỨU
Báo Người lao động: Thêm 5 thợ lặn ở vùng biển Formosa vào viện
Trong khi đang chờ kết quả giám định pháp y để tìm nguyên nhân cái chết bất thường của một thợ lặn sau khi lặn xuống biển để xây dựng đê chắn sóng ở cảng Sơn Dương (Vũng Áng, Hà Tĩnh), thì có thêm 5 thợ lặn khác cũng phải vào viện để kiểm tra sức khỏe, vì có dấu hiệu tương tự.
Theo Đại tá Sơn, ngoài anh Ngầy thì Cơ quan CSĐT Công an huyện Quảng Trạch cũng đã tiếp nhận được thông tin có thêm 5 trường hợp khác là thợ lặn của Công ty Nibelc cũng có dấu hiệu tương tự. “Hiện 5 thợ lặn này đang được lãnh đạo Công ty Nibelc đưa đi khám sức khoẻ ở Bệnh viện Trung ương Huế. Nghe bảo phải đợi 2 ngày nữa mới có kết quả thông báo. Khi có kết quả chúng tôi mới phối hợp với các ban ngành liên quan điều tra vụ việc”, Đại tá Sơn, cho hay.Cá voi vừa chết bất thường trôi vào biển Thừa Thiên- Huế
Báo Lao Động: Vụ cá biển chết hàng loạt ở miền Trung: Ai là người giám sát việc xả thải ra biển?
Liên quan đến vụ cá biển chết hàng loạt tại một số tỉnh ven biển miền Trung hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân. Trao đổi với Lao Động chiều 25.4, Ủy viên thường trực Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thị Khá nói: Các cơ quan chức năng phải sớm làm rõ nguyên nhân và phải xử lý nghiêm tập thể, cá nhân vi phạm.
Theo cái thông tin báo chí phản ánh mấy ngày hôm nay về vụ cá chết hàng loạt mấy tỉnh ven biển miền Trung, tôi nghĩ rằng đây là vấn đề này rất bức xúc, cả người dân đánh bắt và cả người tiêu dùng đều bức xúc. Tuy nhiên, đến giờ phút này cũng chưa xác định rõ nguyên nhân vì sao. Tôi đề nghị các cơ quan chức năng, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và môi trường và chính quyền các địa phương sớm tìm ra nguyên nhân để người dân yên tâm sinh hoạt và sản xuất. Bà Trần Thị Khá phát biểu tại Quốc hội (Ảnh: Q.H)
Báo Giao thông: Chính thức kết luận nguyên nhân cá chết hàng loạt
Tin mới cập nhật, chiều 25/4, Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) có văn bản thông báo Ý kiến kết luận của Thứ trưởng Vũ Văn Tám tại cuộc họp về hiện tượng cá chết bất thường tại ven biển các tỉnh miền Trung vào cuối tuần qua.
Nội dung kết luận nêu rõ, qua kết quả phân tích ban đầu của Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản 1 và Cục Thú y cho thấy cá chết bất thường không có các biểu hiện bệnh lý, không tìm thấy tác nhân gây bệnh dịch thông thường. Các thông số môi trường thông thường đều nằm trong giới hạn cho phép. Như vậy, nguyên nhân cá chết nhanh bất thường trên diện rộng có thể do độc tố có độc cực mạnh như: sinh học, hóa học hoặc yếu tố khác. Cá chết hàng loạt tại biển miền Trung do độc tố có độc cực mạnh
Báo Người lao động: Nước biển vùng cá chết bị nhiễm kim loại nặng
Các thông số gồm tổng hàm lượng nitơ tính theo amoni (NH4+-N), hàm lượng kim loại nặng crôm (Cr) vượt giới hạn cho phép của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước biển cũng như quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt.
Hiện Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thừa Thiên – Huế đã tiến hành khảo sát và lấy 09 mẫu nước mặt và 7 mẫu trầm tích tại khu vực đầm Lập An (gần cửa biển Lăng Cô), huyện Phú Lộc, vùng ven bờ xã Quảng Công, huyện Quảng Điền và các xã Điền Hương, Điền Hải, huyện Phong Điền để phân tích, đánh giá các thông số về môi trường theo Quy chuẩn Việt Nam từ đó tìm hiểu nguyên nhân của sự cố Con cá vẩu 35 kg trôi vào biển Chân Mây sáng nay. Ảnh do UBND xã Lộc Vĩnh cung cấp
Báo Lao Động: 40 tấn cá chết vì “trúng độc” đã đi đâu?
Theo Tổng cục Thủy sản - Bộ NNPTNT, đã có khoảng trên 40 tấn cá, tôm, hải sản các loại chết từ vùng biển Hà Tĩnh - Thừa Thiên-Huế. Trong đó, Quảng Trị là địa phương có số lượng hải sản chết nhiều nhất (trên 30 tấn). Việc quản lý số lượng hải sản bị chết này được thực hiện như thế nào?
Liệu số cá chết này có bị “đưa lên bàn ăn” bởi những người dân thiếu hiểu biết hoặc… tham lam? Ông Như Văn Cẩn - Cục trưởng Cục Nuôi trồng thủy sản - Tổng cục Thủy sản (Bộ NNPTNT) - cho biết: 40 tấn cá chết chỉ là phép tính chưa đầy đủ, chỉ tính số lượng cá chết và nổi trên mặt nước, dạt vào bờ, chưa tính số cá chết có khả năng đã chìm dưới biển. Như vậy, số lượng cá chết không chỉ dừng lại ở con số 40 tấn. Hiện tại, Bộ NNPTNT đã giao các tỉnh có cá bị chết hàng loạt thống kê, báo cáo về bộ. Cá mới chết trôi dạt vào bờ sông Nhật Lệ (TP.Đồng Hới, Quảng Bình)
sáng 25.4. Ảnh: Lê Phi Long
BÌNH LUẬN: Như vậy tới hôm nay vẫn chưa có kết luận rõ ràng về nguyên nhân cá chết hàng loạt dù các cơ quan chắc năng có đưa ra được một vài tên độc tố gây chết cá, nhưng điều mà dư luận quan tâm các độc tố này xuất phát ở đâu có vẻ như không phải đã không tìm ra mà như là một thông tin chưa được phép...nói?
3.
TIN TỔNG HỢP:
TUYÊN QUANG: Chuyện lạ đời: Cán bộ xã gửi con vào hộ khẩu hộ nghèo
Anh Lý Vinh và vợ chị Ma Thị Chuyền trong lúc trao đổi với PV
Theo phản ánh của người dân xã Đông Lợi, huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang, chính ông Trần Văn Mùi, Bí thư Đảng ủy xã Đông Lợi và anh Lý Vinh, cán bộ văn phòng UBND xã Đông Lợi đã làm thủ tục chuyển khẩu con mình đến hộ nghèo để thụ hưởng chính sách…
AN GIANG: Gắn biển xe Quân sự giả để chở thuốc lá lậu
Trong lúc tuần tra kiểm soát trên tuyến QL91 (đoạn ấp Bình Tân, xã Bình Mỹ, huyện Châu Phú), lúc 1h40 sáng 24/4, Đội CSGT số 2 (Phòng CSGT đường bộ Công an tỉnh An Giang), phát hiện ôtô 7 chỗ mang BKS quân sự QB 17-22 đang lưu thông với nhiều biểu hiện nghi vấn, nên đã ra tín hiệu dừng xe để kiểm tra. Chiếc xe gắn biển Quân sự giả chở đầy thuốc lá lậu
HÀ NỘI: Dự án Sông Đà 2: Chưa quyết việc dừng ký hợp đồng với nhà thầu TQ
Vừa qua, có thông tin cho rằng chủ đầu tư dự án nước sạch Sông Đà giai đoạn 2 đã không ký hợp đồng cung cấp ống gang dẻo với nhà thầu Xinxing của Trung Quốc. PV Dân Việt đã liên hệ với đại diện Viwasupco để làm rõ thông tin này.
Trao đổi với Dân Việt, lãnh đạo Viwasupco cho biết chủ đầu tư vẫn đang họp bàn để đưa ra phương án lựa chọn, ký kết hợp đồng với nhà thầu cung cấp đường ống gang dẻo cho dự án nước sạch Sông Đà giai đoạn 2. Đến ngày 30.4, việc thực hiện được thế nào sẽ báo cáo với Thủ tướng, sau đó mới thực hiện các bước tiếp theo. Viwasupco đang thực hiện các công việc theo chỉ đạo vừa qua của Thủ tướng. Đường ống nước Sông Đà.
“Thủ tướng đã yêu cầu tạm dừng ký hợp đồng và yêu cầu chúng tôi thực hiện 5 bước. Chúng tôi đã thực hiện đến bước 3, bước 4 rồi” - lãnh đạo Viwasupco cho biết:
QUẢNG BÌNH:Hỗ trợ 500 tấn gạo giúp người dân giải quyết khó khăn trước thảm hoạ cá chết
Thống kê bước đầu cho thấy, hiện tượng cá chết bất thường thời gian qua khiến toàn tỉnh Quảng Bình bị thiệt hại trên 115 tỉ đồng liên quan đến khai thác đánh bắt thủy sản, dịch vụ hậu cần nghề cá, nuôi trồng thủy sản, kinh doanh nhà hàng, dịch vụ du lịch… Trong đó, thiệt hại trong khai thác, đánh bắt thủy sản hơn 60 tỉ đồng, nuôi trồng thủy sản hơn 40 tỉ đồng.
TP HỒ CHÍ MINH:15 cơ quan xử lý 1 cái chòi vịtKết luận cuộc họp, UBND tỉnh đã quyết định trích nguồn vốn ngân sách hỗ trợ 500 tấn gạo giúp người dân giải quyết khó khăn trước mắt do hiện tượng cá biển chết bất thường gây ra. Đồng thời yêu cầu người dân không được đánh bắt thủy sản gần bờ để chờ đến khi có kết luận về sự việc.
Liên quan vụ cái chòi vịt này, đây là cơ quan thứ 15 tham gia xử lý để xem xét ông Bỉ có phạm tội hay không. Một cái chòi vịt, được dựng lên trong 90 phút - bằng thời gian xem một trận bóng đá chưa tính bù giờ, trị giá cái chòi chưa đến một triệu đồng, đã tốn quá nhiều công sức của hàng loạt tập thể, hàng chục cán bộ đang hưởng lương từ thuế của dân.
Để bạn đọc không phải ngạc nhiên vì sao có đến 15 cơ quan phải vào cuộc xử lý cái chòi vịt, chúng tôi xin liệt kê các cơ quan, đơn vị có liên quan.Ông Bỉ và mớ tre lá cất chòi vịt còn sót lại sau khi bị đẩy vào vòng lao lý. H.D
Theo hồ sơ do UBND huyện Bình Chánh cung cấp, những cơ quan, đơn vị tham gia xử lý cái chòi vịt không phép của ông Bỉ gồm:
1. UBND thị trấn Tân Túc: Cán bộ Tổ Quản lý đô thị thị trấn phát hiện ông Bỉ cất chòi, sau đó ông Chủ tịch thị trấn Ngô Công Minh chỉ đạo xử lý.
2. Đảng ủy thị trấn Tân Túc: Ông Nguyễn Văn Nhạo - Phó Chủ tịch UBND thị trấn Tân Túc làm báo cáo gửi Đảng ủy để cơ quan này nắm rõ.
3. Công an thị trấn Tân Túc: Phối hợp với UBND thị trấn và Công an huyện để xử lý.
4. Phòng Quản lý Đô thị huyện Bình Chánh: Ông Phạm Quang Vinh và các cán bộ Nguyễn Thành Trung - Phan Lê Tuấn Anh cùng tham gia nghiên cứu hồ sơ, xử lý.
5. UBND huyện: Chủ tịch huyện là ông Võ Văn Quận và Phó Chủ tịch Nguyễn Văn Trường phải nghiên cứu hồ sơ, ký các quyết định xử lý.
6. Văn phòng UBND huyện Bình Chánh: Chánh Văn phòng phải nhận các giấy tờ liên quan để nắm, biết, xử lý.
7. Phòng TNMT huyện Bình Chánh: Trưởng phòng nhận hồ sơ vụ việc, cùng xử lý.
8. Phòng Tài chính Kế hoạch huyện Bình Chánh: Trưởng phòng phải nắm hồ sơ.
9. Phòng Tư pháp huyện Bình Chánh: Trưởng phòng phải nắm hồ sơ, cùng xử lý.
10. Đội Quản lý Trật tự đô thị
11. Kho bạc Nhà nước: Nhận quyết định từ huyện chuyển về và thu tiền phạt.
12. Công an huyện Bình Chánh: Điều tra viên Lương Tuấn Anh và đại tá Nguyễn Văn Quý, cùng xử lý và ông Quý ký các quyết định.
13. Viện KSND huyện: Viện phó Lê Thanh Tòng nghiên cứu hồ sơ và phê chuẩn các quyết định.
14. Công an TP.HCM: Sau khi báo chí lên tiếng, Công an TP.HCM nói không thể xử lý hình sự ông Bỉ.
15. Viện KSND TPHCM: Do hồ sơ vụ án đang nằm ở giai đoạn truy tố, trách nhiệm thuộc về Viện KSND huyện Bình Chánh nên Viện KSND TP.HCM rút hồ sơ xem xét.
Liên quan vụ án này, đã có hơn 10 quyết định được ban hành, cùng hàng loạt báo cáo, công văn từ dưới lên, từ trên xuống.
Và do vụ án có dấu hiệu oan sai nên sắp tới sẽ có thêm các cơ quan đứng ra xử lý những người gây oan sai. Có nghĩa là, con số 15 cơ quan kể trên sẽ chưa thể dừng lại.
Tất cả, chỉ để xử lý 1 cái chòi vịt thôi!
4.
ĐỌC TỪ FACEBOOK:
*Nhà báo Thẩm Hồng Thuỵ:
Hôm qua nay thấy cộng đồng facebooker dậy sóng vụ phát ngôn của GĐ đối ngoại Formosa Chu Xuân Phàn đặt Việt Nam trước chọn lựa là cá tôm hay thép.
Tôi thấy nhiều người rất vô duyên: Chọn cá tôm.
Xin hỏi tại sao chúng ta phải chọn mà không phải là Formosa?
Chúng ta có bờ biển dài hơn 3.200km, chúng ta đáng được hưởng nguồn cá tôm và hải sản, biển sạch, môi trường an toàn; còn nhà máy thép thì phải làm ăn đàng hoàng, tuân thủ pháp luật, không có Formosa thì có đối tác khác, thời này có phải thời mới mở cửa những năm 90 đâu mà sợ không có đối tác đến đầu tư?
Chính Formosa phải lựa chọn: 1 là, làm ăn sạch, sản xuất sạch, bảo vệ môi trường, tuân thủ luật pháp VN, nếu không thì đình chỉ sản xuất, xử lí hình sự khi vi phạm nhiều lần và gây hậu quả nặng nề; 2 là, không chấp nhận thì biến khỏi đất nước VN.
Xin các “ông” facebooker đừng sa vào trò lựa chọn của Chu Xuân Phàm đưa ra. Một khi chúng ta trả lời về sự lựa chọn thì có khác nào chấp nhận đánh mất quyền tự chủ của mình?
Mời chị Ngọc đến xin lỗi về việc bắt giam oan nhưng công an Nhơn Trạch lại tống đạt tiếp quyết định xử phạt hành chính chị 2,5 triệu, khi bị chị Ngọc phản ứng, coi đây là hình thức sỉ nhục chị thì công an Nhơn Trạch lại nói: nếu chị không đồng ý thì sẽ rút tiếp quyết định xử phạt hành chính. Tay trưởng công an Nhơn Trạch này chưa noi gương đại tá Quý, và đây là hành động cố đấm ăn xôi, vớt váng chữa thẹn đây. Sao lại có cái giống người lạ thế nhỉ? Nói thêm, trước đấy công an huyện này mời chị đến để xử lý việc tố cáo là bị đánh khi chị đến thì bị còng tay về việc chị bi quy là chống người thi hành công vụ trước đó 1 năm và sau 4 ngày bị tạm giam thì đích thân trưởng công an và viện trưởng viên ks huyện phải xin lỗi chị, tuy vậy viên trưởng công an huyện vẫn hứa là sẽ xử lý nhân viên làm sai dù ông ta là người ký lệnh bắt...
*Nhà báo Văn Công Hùng:
Nhớ thời mình mới ra trường, phục vụ mấy bác lãnh đạo, mỗi khi trình ký gì, việc công ấy, phải mời bác ấy điếu thuốc, xong bác ấy mới ký, trước khi ký bác nói: tao ký nhưng mày chịu trách nhiệm nhé...
Vấn đề là nước lọc tuần hoàn ở Singapore đã đáp ứng mọi tiêu chuẩn khi xét nghiệm khoa học. Động tác của ngài Thủ tướng chỉ là đánh tan sự e dè tâm lý khi dùng thứ nước mà người ta biết đã lấy lại từ các ống thải nước sinh hoạt. Còn xét nghiệm cá chết ở Miền Trung lại chưa có kết quả. Xét nghiệm mẫu nước thải cũng chưa. Mà cũng không rõ xét nghiệm như thế nào thì mới chính xác, do thời gian đã trôi qua khá nhiều.
*Nhà báo Trần Đăng Tuấn: Khi Thủ tướng Singapore uống nước thải thành phố đã qua lọc, ông chứng minh hệ thống lọc nước tuần hoàn của quốc đảo này hoàn toàn đáng tin cậy. Người dân hoan nghênh và yên tâm dùng nước "đã qua sử dụng". Dân có lý khi tin vị Thủ tướng.
Khi Phó CT tỉnh nói là sẽ ăn cá và tắm biển bình thường, thì ngược lại, người ta bực bội phản ứng. Dân có lý khi phản ứng.
Khi chậm trễ trong việc đưa ra các kết luận khách quan, khoa học, thì mọi đối sách khác đều sẽ ít tác dụng. Cũng đừng trách dư luận cực đoan, tâm lý người dân hoảng hốt. Có bao giờ có dư luận điềm tĩnh và tâm lý cân bằng khi người ta không thể rõ mô tê thế nào dù rất muốn? Làm sao người ta tin và yên tâm khi có những đoàn khảo sát của Bộ được cử đi mà từ Hà Nội họ đã nói: Chúng tôi không lấy mẫu xét nghiệm nữa, cũng không vào kiểm tra nhà máy. Và họ không làm các việc ấy thật. Họ quan sát và...hỏi dân.
Vậy dân hỏi ai?
Kể cả trong trường hợp kết luận xét nghiệm sẽ có trong vài ngày tới cho biết là cá không bị nhiễm độc (Tôi cũng mong là thế), dân yên tâm sản xuất, người du lịch yên tâm đổ đi tắm biển và ăn cá, thì chuyện cá chết vừa qua vẫn làm bộc lộ những cái không ổn, rất không ổn:
1- Thực trạng hệ thống kiểm tra chất thải công nghiệp, bảo vệ môi trường ven biển (và không chỉ ven biển) của chúng ta hiện nay. Có vẻ hình thức cái gì cũng có mà cái gì cũng ít đáng tin cậy.
2- Khả năng của hệ thống tác nghiệp của các đơn vị khoa học quốc nội. Tôi không dám chê, mà chỉ thấy cần nhìn nhận ta đang có năng lực mức nào để từ nay về sau không sốt ruột nữa và có những kịch bản cần thiết khác. Kể cả phát huy vai trò các tổ chức và cá nhân khoa học độc lập trong nước. Kể cả nhờ cậy nước ngoài.
3- Khả năng xử lý khủng hoảng. Bao nhiêu việc thật, bao nhiêu chỉ là các động tác rối rắm.
Chúng ta muốn đối mặt được với các biến cố sẽ còn rất nhiều trong tương lai một cách bình tĩnh, tự tin và đồng thuận? Vậy thì phải giải quyết các vấn đề đã bộc lộ nêu trên.
*Tôi yêu Đà Nẵng:
Lúc sinh thời, cố Bí Thư Nguyễn Bá Thanh đã từng thẳng thừng từ chối 2 dự án tỉ đô ( một nhà máy cán thép và một nhà máy sản xuất bột giấy ) vì 2 dự án trên có thể sẽ gây ô nhiễm môi trường cho Thành Phố Đà Nẵng.
- Vậy đó, Ông ấy đã không chọn thép, không chọn bột giấy. Ông chỉ chọn Nhân Dân.
Nhân dân sẽ luôn nhớ về ông!
Theo Infonet
Các chuyên mục 
