Tại sao nhân dân VN hoàn toàn không tin tưởng các hoạt động cứu trợ của các đoàn thể CS?
22.10.2016 08:48
Xã hội dân sự cứu trợ lũ lụt miền Trung VN Ca sỹ Ánh Tuyết nói trongBàn tròn thứ Năm20/10 của BBC Tiếng Việt rằng cô 'hoàn toàn không tin' vào các hội, các tổ chức cứu trợ lũ lụt của chính quyền.
Image copyrightANH TUYETImage captionCa sỹ Ánh Tuyết nói cô thường hoạt động từ thiện một mình do mất niềm tin vào các hội, tổ chức cứu trợ của chính quyền
Ca sỹ đã nhiều năm hoạt động thiện nguyện nói: "Vì sao người ta tin cá nhân nhiều hơn? Nói thật là tôi đã chứng kiến rất nhiều cảnh là khi vào các hội thì một hồi rồi số tiền nó đi đâu mất gần như hết 90% nó đến người dân chỉ 10% thôi.
"Tôi từng gặp phải những chương trình như vậy. Tôi từng ngây ngô từ bước đầu và tôi đã tham gia rất nhiều chương trình như vậy nên tôi đã chứng kiến và hao mòn [niềm tin] đi rất nhiều."
"...Có lần chính tôi đã lên danh sách người nhận sau đó tôi nhờ những người địa phương rà danh sách cho thật kỹ để những người thực sự khó khăn được nhận, để không phát lầm, và cũng có tình trạng là những người trong bộ máy của địa phương mang gia đình của mình đến nhận, thay mặt nhau để nhận nhiều lần. Tôi thấy rất buồn. Mà người dân đói thực sự thì lại không có.
"Chưa kể là những người ăn theo và làm những chuyện không hay lắm, nữ ca sỹ nổi tiếng với các ca khúc của nhạc sỹ Văn Cao và nhạc tiền chiến nói.
Ít nhất 25 người thiệt mạng và hàng ngàn căn nhà đang bị ngập và hư hại do trận lũ lụt ở miền Trung Việt Nam vừa qua, trong đó thiệt hại nặng nhất là ở Quảng Bình và Hà Tĩnh, theo một báo cáo về tình hình mưa lũ ở các tỉnh Bắc Trung Bộ hôm 17/10.
Tuy nhiên, cũng hôm 17/10, một số hồ thủy điện và hồ chứa nước ở các tỉnh này được chính thức xả lũ trong bối cảnh nhiều địa phương vẫn ngập chìm trong nước.
Image copyrightPHAM TUONG VANImage captionNhà báo tự do Phạm Tường Vân từng suýt thiệt mạng trong một lần đi cứu trợ lũ lụt
Phân tích về 'hiện tượng' MC Phan Anh, một nhân vật có tiếng trên truyền thông Việt Nam, nhận dược 16 tỷ sau chỉ vài ngày kêu gọi quyên góp cho nạn nhân lũ lụt ở miền Trung, nhà báo tự do Phạm Tường Vân cho rằng thành công này phần nào cũng nhờ "hiệu ứng ngược của truyền thông lề phải".
"Nếu như cách đây mấy tháng Phan Anh không phải là nạn nhân của báo chí chính thống thì liệu Phan Anh có tạo được hiệu ứng như vậy không? Có thể không.
"Dường như có tâm lý chung trong dân chúng là khi niềm tin bị xói mòn có thể có hiệu ứng quả lắc là họ ngả sang phía bên kia. Hiện tượng Phan Anh theo tôi đánh giá là do một phần hiệu ứng ngược.
"Và việc người dân tin vào cá nhân hơn là vào pháp nhân là dấu hiệu hơi buồn cho các cơ quan, tổ chức nhà nước."
Nhà báo tự do Châu Đoàn, người cũng kêu gọi quyên góp cứu trợ cho người dân vùng lũ lụt, nhắc tới ba điểm: nghèo đói, lãng phí nguồn lực và lòng tin của người dân vào chính quyền ở mức 'rất thấp'.
"Sau 41 năm ngớt tiếng súng thì người dân nói chung và ở miền Trung nói riêng hoàn cảnh sống không hề khá lên. Cứ đến bão lũ là dân khổ, và hết năm nay đến năm sau không hề có sự chuẩn bị tốt hơn, nguyên nhân là do chúng ta còn nghèo. "
Thêm vào đó, anh nói, sự tham gia của xã hội dân sự vào việc cứu trợ cũng là "bất đắc dĩ " và người dân "không muốn quyên góp cho chính quyền nữa. Tôi hy vọng là chính quyền Việt Nam sẽ nhìn thấy để biết mình đang ở đâu và làm sao để lấy lại được niềm tin của người dân. "
'Đánh úp'
Image copyrightAFPImage captionÍt nhất 71.000 ngôi nhà dân bị ngập trong nước lụt ở tỉnh Quảng Bình, theo số liệu thống kê ban đầu.
Bình luận về khâu dự báo, cảnh báo xả lũ ở các đập thủy điện hồ chứa như ở trường hợp thủy điện Hố Hô (giáp ranh Quảng Bình - Hà Tĩnh), nhà báo tự do Châu Đoàn dẫn thông tin trên Vietnamnet cho biết phía thủy điện thông báo cho địa phương trước một tiếng rồi bắt đầu xả nước khỏi hồ chứa.
"Với những gì xảy ra, tất cả người dân và kể cả cán bộ địa phương đều không ngờ được. Mưa bắt đầu to rồi và lại xả luôn thì liệu đây có phải như là đòn kép đánh vào người dân?
"Thay vì chức năng của thủy điện là có thể điều tiết được dòng nước tức là về mặt nào đó có thể tránh được rủi ro cho người dân trong lũ, nhưng đây lại như cộng thêm vào, vừa là thiên tai vừa là nhân tai."
Chia sẻ ý kiến trên, một người làm trong lĩnh vực giảm thiểu thiệt hại thiên tai so sánh điều này với việc người dân bị 'đánh úp'.
"Việc người dân chỉ có 1-2 tiếng đồng hồ để đối phó với xả lũ là không thể chấp nhận được, vì nó như đánh úp," anh Nguyễn Ngọc Huy nói.
"Vấn đề là ngày hôm nay, rồi năm sau lại xảy ra một việc như vậy, mà quy trách nhiệm lại không đến một cá nhân nào, lại quay lại quy trách nhiệm tập thể, và người dân vẫn là người chịu trận cho hầu hết các sai lầm.
"Lợi nhuận thuộc về ai và người chịu thiệt thòi là ai trong những quy hoạch phát triển mang tầm vĩ mô ở các cấp? Rất cần tiếng nói minh bạch, truyền thông và sự tham gia của các nhóm yếu thế trong quá trình lập quy hoạch và ra quyết định còn nếu không thì họ vẫn mãi mãi là những người bị bất ngờ và ông trời là người bị chỉ trích."
Image copyrightCHAU DOANImage captionNhà báo tự do Châu Đoàn kêu gọi quyên góp trên mạng xã hội để giúp người dân vùng lũ
Người sáng lập chương trình Nhà Chống Lũ và thường xuyên gặp gỡ người dân ở các vùng lũ lụt, chị Giang Phạm cho hay người dân ở các vùng như Tân Hóa, Minh Hóa, Hương Khê, Quảng Bình phải chịu mức lũ rất nặng nề, và thiệt hại ngày càng lớn hơn.
"Cái đó thể hiện rõ ràng việc tình trạng xây thủy điện và điều tiết hồ thủy điện bừa bãi và vô trách nhiệm với người dân. Và dù bất kỳ lý do gì mà cơ quan chức năng họ viện dẫn ra thì cũng không thể nào chấp nhận được."
Trả lời câu hỏi của BBC Tiếng Việt về việc trách nhiệm giúp dân phòng, tránh lũ, giảm thiệt hại thuộc về ai, ca sỹ Ánh Tuyết cho rằng, đó chính là cấp lãnh đạo, những nhà quản lý.
"Chúng ta xây đập thủy điện để có doanh thu, kiếm tiền, nhưng chúng ta quên rằng, tiền đó từ đâu? Dân phải trả. Khi phát điện dân phải trả.
"Nhưng rồi anh để dân chết như vậy, đột ngột như vậy, rồi mất đi rất nhiều tài sản của người ta, mà chưa nói những người dân nghèo. Thì tôi không hiểu được là các anh tính những gì?"
'Tự cứu lấy mình'
Image copyrightGIANG PHAMImage captionDoanh nhân Giang Phạm, người sáng lập chương trình Nhà Chống Lũ
Tuy nhiên, doanh nhân Giang Phạm bổ sung, trách nhiệm trước tiên là của người dân. Người dân cũng phải chủ động "vươn lên, vượt qua khó khăn để làm cho cuộc sống của mình tốt lên thì không ai có thể giúp đỡ họ được".
"Theo tôi thì trách nhiệm đầu tiên là người dân phải có khả năng tự phòng chống thiên tai cho bản thân, tự trang bị cho mình những kiến thức."
"...Thứ hai là việc liên kết giữa các nhóm xã hội với nhau. Tôi nghĩ rằng tất cả cá nhân, tổ chức ai làm được gì cũng đều tốt hết. Có điều là làm sao các nhóm có thể liên kết với nhau, mỗi người một mảng, mỗi người một điểm mạnh kết hợp để giảm thiểu chi phí không cần thiết và có những cứu hộ mang tính lâu dài.
"Theo như tôi biết trong mấy ngày qua nhiều địa phương và người dân cũng rất mệt mỏi vì có quá nhiều tổ chức đến, xảy ra tình trạng hỗn loạn, có người lại ngã xuống nước.
"Hơn nữa, một số người dân ỷ lại vào các đoàn cứu trợ, không hề cố gắng, nỗ lực, thậm chí là cứ ngồi đấy để đợi."
Image copyrightNGUYEN NGOC HUYImage captionChuyên gia hoạt động trong lĩnh vực giảm thiểu rủi ro và thiệt hại thiên tai Nguyễn Ngọc Huy
Về mặt chính sách, anh Nguyễn Ngọc Huy cho rằng cần chú trọng đầu tư giảm thiểu rủi ro thiên tai thay vì đầu tư cho phục hồi thiệt hại sau thiên tai.
"Nhưng trong giai đoạn phục hồi cũng cần chia thành hai giai đoạn: phục hồi khẩn cấp và giải pháp phục hồi kinh tế và nâng cao năng lực chống chịu tại các địa bàn."
Giải thích về trận lụt ở Hà Tĩnh, Quảng Bình vừa qua, anh cho biết một trong những nguyên do chính là dự báo khí tượng thủy văn chưa chính xác và kịp thời.
"Năm nay công tác dự báo khí tượng thủy văn đặc biệt thời tiết cực đoan như bão, áp thấp nhiệt đới và mưa lớn rất hạn chế.
"Và mặc dù có bộ máy rất tốt chong công tác phòng chống thiên tai nhưng dự báo chưa cung cấp được thông tin chính xác và kịp thời nên có thể bị động.
"Như vừa qua ở Quảng Bình có thể thấy một bài học là thiếu thông tin dự báo là một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến việc điều hành xả lũ hay ứng phó ở các cấp chính quyền địa phương bị động.
"Đấy là lý do mà thiệt hại thiên tai nặng nề hơn," chuyên gia trong lĩnh vực giảm thiểu thiệt hại thiên tai nói.
Họa vô đơn chí. Sau thảm họa Vũng Áng, bốn tỉnh miền Trung lại bị lụt lớn, mà nạn lụt lại có nguyên nhân không hề nhỏ của những dòng nước xả ra từ hồ thủy điện.
Người dân khắp nơi, các hội đoàn khắp nơi cùng nhau đổ về miền Trung cứu nạn.
Trang Facebook được xem là của Ban tuyên giáo trung ương ra lời kêu gọi như sau:
Đồng bào miền Trung đang cần sự giúp đỡ. Nhưng các bạn cần tỉnh táo, không giúp đỡ tiền bạc cho những kẻ đang đánh bóng tên tuổi, những hội nhóm bất minh, thường xuyên gây rối loạn và giờ ra vẻ “giúp đỡ”. Hãy hành động bằng con tim và cả lý trí.
Giúp được bằng sức mình thì giúp, không thì quyên góp vào các tổ chức chính thống như hội chữ thập đỏ, các cơ quan báo chí, quân đội đang túc trực ngày đêm tại vùng rốn lũ.
Lời buộc tội của ban tuyên giáo trung ương lập tức được lan truyền khắp nơi, với nhiều lời chỉ trích. Những lời chỉ trích gắn kết thái độ của Ban tuyên giáo với hành ộng của ông Phan Anh, người dẫn chương trình nổi tiếng của Đài truyền hình Việt Nam. Ông Phan Anh đã đứng ra quyên góp để vào miền Trung cứu nạn đồng bào. Chỉ trong thời gian ngắn ông đã quyên được số tiền là 10 tỉ đồng.
Một người trên mạng xã hội lấy tên là Trác Mộc Thôn, bình luận dưới lời kêu gọi của Ban tuyên giáo rằng 10 tỉ đồng làm cho đảng mất ngủ.
Một trang blog lấy tên là Việt Nam Thời báo, nhưng không phải là là của Hội nhà báo độc lập Việt Nam đăng bài chỉ trích những người đang khen ngọi ông Phan Anh hết lời rằng có những thế lực đang muốn biến ông Phan Anh thành con bài chính trị.
…cần tỉnh táo, không giúp đỡ tiền bạc cho những kẻ đang đánh bóng tên tuổi, những hội nhóm bất minh, thường xuyên gây rối loạn – Facebook Ban tuyên giáo trung ương
Liên tiếp sau lời kêu gọi gây nhiều chỉ trích, trang Facebook Ban truyên giáo trung ương lại đăng liên tục hình ảnh các nhà lãnh đạo cấp cao đi vào vùng lũ, với nhiều phim ảnh rất hùng hậu.
Nhưng số tiền của những người hảo tâm lại tiếp tục gửi đến ông Phan Anh. Người ta cho rằng sở dĩ người ta tin ông như vậy vì lòng tin ở các tổ chức của nhà nước không còn nữa.
Tiến sĩ Lê Đăng Doanh có nhận xét về hoạt động của các hội tự phát và của nhà nước như sau:
“Hiện nay chúng ta thấy đồng bào miền Trung gặp lũ lụt và ở vào một tình trạng rất khó khăn, thì chính những cái hội không được phép ấy, và nhiều khi chả phải là hội, có một người ví du như ông MC Phan Anh, ông ấy đứng ra hô hào vận động và đã được 10 tỉ rồi, ông ấy vào trong ấy rồi. Trong khi đó thì các hội to của chúng ta đến bây giờ mới kêu gọi đi quyên góp, tức là hành động rất chậm trễ hơn so với các hội khác.”
Một người tên là Nguyễn Kim viết rằng:
Đó là do LÒNG TIN. Lòng tin của người dân với các tổ chức hội đoàn của nhà nước không còn. Nên để huy động được tiền từ thiện họ phải cho người đến từng nhà quyên góp. Thậm chí nhiều lúc còn phải chai mặt khi chủ nhà ném ra mấy chục nghìn như muốn đuổi đi. Để có tiền, họ còn phải dùng thủ đoạn trừ trước tiền lương của người lao động trong các doanh nghiệp nhà nước hoặc trong cơ quan nhà nước.
Bà Nguyễn Thị Oanh viết về sự suy yếu của nhà nước hiện nay trong những vấn đề liên quan đến dân sinh như cứu trợ nhân đạo:
Vâng, đáng ra phải là thế! Đáng ra phải là chính quyền chứ không ai khác có thể nắm quyền chủ động lúc này để giúp dân. Nhưng thật buồn, quả bóng trách nhiệm với dân cuối cùng lại được đá trở về cho dân! Không phải chỉ bởi sự đổ vỡ lòng tin từ chính nhân dân, mà còn vì hình như chính quyền cũng chẳng muốn giữ quả bóng đó! Bằng chứng là những lời kêu gọi đầu tiên và những cuộc vận động cứu trợ hiệu quả nhất hiện nay đều là đến một cách tự phát từ nhân dân. Hình như dân mình cũng đã quá quen với việc tự đùm bọc, chia sẻ cho nhau lúc hoạn nạn mà không hề trông chờ vào đâu!
Cũng trong luồng suy nghĩ đó, một người có bút danh là Hải Lý, viết trên trang mạng Nhịp cầu thế giới của người Việt tại Hungary rằng sự xuất hiện của những người hảo tâm như ông Phan Anh là hiện tượng của những xã hội bất hạnh, khi nhà nước bị tê liệt trong các hoạt động nhân đạo.
Bóng ma Formosa
Một hoạt động dân sinh khác diễn ra sôi động trước khi cơn bão đổ vào miền Trung. Một tổ chức xã hội dân sự độc lập là giáo hội Công giáo huy động cả ngàn người đi biểu tình ôn hòa chống nhà máy Formosa, thủ phạm gây thảm họa môi trường Vũng Áng.
Đường phố Hà Nội sau một trận mưa lớn.AFP photo
Truyền thông nhà nước lên tiếng chỉ trích những hoạt động dân sự này của các nhà lãnh đạo tôn giáo địa phương. Blogger Nguyễn Hữu Vinh phát hiện thấy có một văn bản của cơ quan công quyền buộc tội các linh mục quản xứ công giáo ở miền Trung đang làm ảnh hưởng mối quan hệ lương giáo. Nguyễn Hữu Vinh bình luận rằngViệc vơ vào, nhận xằng chính quyền là “lương”, để lôi kéo những người ngoài Công giáo đối nghịch với Công giáo, nhằm mục đích khơi gợi hận thù tôn giáo. Đó là một tội ác đối với đất nước và dân tộc. Bởi xung đột tôn giáo luôn là nỗi bất hạnh của bất cứ quốc gia, dân tộc nào.
Biểu ngữ được những người biểu tình nêu cao là đòi Formosa rút khỏi Việt Nam.
Blogger, nhà báo độc lập Trương Duy Nhất nhận xét rằng hiện nay người dân đã xem Formosa là giặc. Ông tiếp lời rằng người dân vẫn có thể sống chung với lũ như từ trước đến nay, nhưng không thế sống chung với giặc được.
Việc đưa đơn kiện Formosa ở tòa án địa phương của người dân miền Trung bị trở ngại khi xe taxi của công ty Mai Linh từ chối chở họ, nói rằng họ nhận được lệnh của ông Tổng giám đốc Hồ Huy.
Một trong những người đầu tiên phản ứng trên truyền thông mạng về chuyện này là nhạc sĩ Tuấn Khanh. Sau đó ông cho công khai một lá thư của ông Hồ Huy giải thích rằng ông ấy không hề ra lệnh cho nhân viên từ chối chở người dân đi kiện. Tuấn Khanh viết tiếp:
Sự kiện Mai Linh chỉ là một trong những điều bất cập đang diễn ra trên đất nước này, nơi mà những kẻ có tiền, có quyền vẫn đang tạo ra những điều phi lý mà thường xuyên không gặp phản ứng nào. Chuỗi hành động từ chối từ cộng đồng, có thể coi là phần diễn tập quan trọng để người dân lấy lại tư thế và tên gọi đúng về sự tồn tại của mình, vốn đang bị quên lãng trong một quốc gia.
Xã hội dân sự chống tham nhũng
Trong lúc những cá nhân và hội đoàn dân sự đang nổ lực tham gia việc cứu trợ, một bộ luật về hội được đưa ra Quốc hội bàn luận. Theo những nhà bất đồng chính kiến bộ luật này đưa ra là để kiểm soát xã hội dân sự chứ không phải tạo điều kiện cho nó phát triển. Người ta thấy bộ luật này ràng buộc các hội dân sự không được nhận tiền của các tổ chức nước ngoài, và người hội trưởng phải được nhà nước Việt Nam phê chuẩn.
Blogger Nguyễn Anh Tuấn, một nhà hoạt động dân sự rất tích cực giúp đỡ ngư dân miền Trung trong thảm họa Vũng Áng viết rằng:
Vai trò nổi lên của xã hội dân sự qua nhiều biến động chính trị – xã hội những năm gần đây bỗng dưng khiến lối tư duy toàn trị, coi dân quyền là thứ xin-cho của nhà nước được thể hiện qua dự thảo Luật Hội mới đây, trở nên hoàn toàn lố bịch, nếu không muốn nói là phản động. Bất chấp sự cản trở, xã hội dân sự sẽ tiếp tục lớn mạnh như những gì đã được chứng tỏ suốt mấy năm qua.
Vai trò của xã hội dân sự từ lâu được nói đến như là một sự cân bằng quyền lực với bộ máy cầm quyền. Sự độc quyền của bộ máy này được nhiều người xem là nguyên nhân của sự suy thoái xã hội, thậm chí đối với những tai nạn cụ thể như vụ xả lũ vừa qua của đập thủy điện, mà các cơ quan quyền lực hay gọi là làm theo qui trình. Tác giả Đỗ Minh Tuấn gọi đó là quĩ đen quyền lực:
Vậy thì bây giờ, có một việc cụ thể, thiết thực, hiệu quả là xoá bỏ cái quỹ đen quyền lực đã lộ là cái QUY TRÌNH mà bọn xã hội đen trong Đảng lạm dụng để chia chác dân tộc, chia chác quyền sống bằng pháp luật của gần triệu người dân. Nếu không làm được việc đơn giản đó, thì Đảng Cộng Sản Việt Nam chỉ còn hiện hình như một thứ SIÊU BÃO tự réo tên mình là “LƯƠNG TÂM”…một thảm hoạ thế kỷ có thể xoá sổ một dân tộc khi chúng đi qua và cuốn theo tất cả con người, nhà cửa, đất đai, thuyền bè, cây cối và tôm cá…theo đúng QUY TRÌNH chết chóc khủng khiếp của nó.
Nhà báo Trương Duy Nhất viết rằng nếu cứ để mãi như thế thì chế độ sẽ phải đương đầu với những cơn lũ trong lòng dân chứ không phải là những cơn lũ thiên nhiên nữa. Nguyễn Anh Tuấn thì viết là những phản ứng gần đây của chính quyền xem chừng có lẽ lại là những đóng góp lớn nhất của họ trong việc đẩy nhanh hơn tiến trình chuyển tiếp chính trị nhằm thoát khỏi một thể chế đã tha hóa, và mở ra một trang sử mới cho đất nước.
Trong không khí đó, hội nghị trung ương đảng lần thứ tư của đảng cộng sản kết thúc với những ý tưởng chỉ đạo cho kỳ họp của Quốc hội đang diễn ra theo nguyên tắc lãnh đạo tối cao của đảng.
Trong bài diễn văn kết thúc hội nghị ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nói rất nhiều đến chuyện chống tham nhũng. Sau đó trong một lần tiếp xúc cử trị ông Trọng lại lên tiếng nói rằng chống tham nhũng rất khó, vì theo nguyên văn lời ông là ta tự đánh ta.
Blogger Cánh Cò bình luận rằng lời phát biểu của ông Trọng rất là thành thực.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Từ Huy phân tích nguyên nhân của việc chống tham nhũng bất thành chính là chế độ độc đảng đang cai trị Việt Nam hiện nay:
Tham nhũng là con đẻ của hệ thống chính trị độc tài độc đảng, trong đó luật pháp chỉ là công cụ của đảng cầm quyền. Và một khi pháp luật chỉ là công cụ cho một đảng phái thì nó đánh mất vai trò, đánh mất giá trị, và đánh mất hiệu lực của nó. – Nguyễn Thị Từ Huy
Tham nhũng là con đẻ của hệ thống chính trị độc tài độc đảng, trong đó luật pháp chỉ là công cụ của đảng cầm quyền. Và một khi pháp luật chỉ là công cụ cho một đảng phái thì nó đánh mất vai trò, đánh mất giá trị, và đánh mất hiệu lực của nó. Tham nhũng chỉ có thể bị hạn chế hoặc được giải quyết khi có một nền luật pháp công minh. Một nền luật pháp công minh lại không thể tồn tại trong chế độ độc tài độc đảng. Toàn bộ sự luẩn quẩn này cho thấy rằng hệ thống chính trị độc đảng hiện tại của Việt Nam là nguyên nhân đẻ ra tham nhũng và tự nó, bản thân hệ thống, không thể giải quyết vấn đề tham nhũng.
Ông Bùi Quang Vơm cũng đưa ra lời khuyên cho nững nhà lãnh đạo Việt Nam:
Trong lúc ấy, một nhân vật bị chính quyền cáo buộc tham nhũng và dường như đã trốn thoát khỏi Việt Nam, là ông Trịnh Xuân Thanh lại xuất hiện với những bức hình tươi cười có lẽ được gửi về từ một xứ sở ôn đới nào đó.
Sống chết mặc bay
Quảng Tín (Danlambao) - Nước lũ đã rút để lại hậu quả nặng nề về sinh mạng và tài sản. Nhưng không thấy một cá nhân nào trong bộ máy công quyền và lãnh đạo nhà máy thủy điện Hố Hô đứng ra chịu trách nhiệm về những khía cạnh “nhân tai” trong trận lũ vừa qua. Họ đùn đẩy trách nhiệm và không chịu bất cứ một hình thức trừng phạt nào cho dù đã gây ra hàng chục tổn thất về sinh mạng con người.
*
“Sống chết mặc bay”, truyện ngắn của cố nhà văn Phạm Duy Tốn (1881-1924) lấy bối cảnh của vùng nông thôn Bắc bộ đầu thế kỷ 20. Trong truyện tác giả miêu tả cảnh một khúc đê thuộc con sông Hồng bị nước lũ làm vỡ. Trong khi những người dân hộ đê vắt hết sức lực cuối cùng của mình từ chiều cho tới một giờ sáng, họ vật lộn với bùn lầy dưới cơn mưa như trút nước với hy vọng mong manh là bảo vệ đê khỏi dòng nước lũ. Tương phản với hình ảnh đó là sự phè phỡn, vô trách nhiệm của những viên quan lại. Họ ngồi ở nơi cao ráo, an toàn và thản nhiên chơi bài mặc cho dân chúng chống chọi lại với dòng nước hung dữ. Để rồi cuối cùng “…nhà cửa trôn băng lúa má ngập hết, kẻ sống không chỗ ở, kẻ chết không ai chôn, lênh đênh mặt nước, chiếc bóng bơ vơ, toàn cảnh sầu thảm, kể sao cho xiết” (trích từ tác phẩm).
Gần một thế kỷ sau khi tác phẩm “Sống chết mặc bay” ra đời, những hình ảnh trong tác phẩm đó được tái hiện một cách chân thực ở khúc ruột miền Trung trong những ngày qua.
Bối cảnh lần này cũng tang thương và đầy đủ những gom màu tương phản đầy phẫn nộ, giữa một bên là những người dân oằn mình chống lại sức mạnh dữ dội của dòng nước lũ và một bên là sự vô cảm đến khốn nạn của các quan chức của chính quyền cộng sản – những người luôn tự nhận mình là người “đầy tớ” trung thành của nhân dân.
Chiều ngày 14 tháng 10 năm 2016, lãnh đạo Nhà máy thủy điện Hố Hô nằm ở thượng nguồn con sông Ngàn Sâu, nơi giáp ranh giữa hai tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh quyết định xả lũ ồ ạt như “tiếp sức” cho các cơn mưa như trút nước tại bắc miền Trung tại thời điểm đó. Hành động “té nước theo mưa” của nhà máy thủy điện Hố Hô với lưu lượng được truyền thông trong nước cho là 1.800 m3/s đã nhấn chìm Quảng Bình và Hà Tĩnh trong biển nước. Người dân đã không kịp trở tay với “cú đấm kép” này của mẹ thiên nhiên và lãnh đạo nhà máy thủy điện Hố Hô. Chưa đầy một ngày sau đã xác định được hàng chục người chết và mất tích tại Quảng Bình, Hà Tĩnh và Nghệ An, hàng chục tàu thuyền bị lật úp, mắc kẹt và cuốn trôi ra biển, hoa màu và vật nuôi cũng chị chung số phận.
Cũng ngay trong đêm 14 tháng 10 tang thương đó, trong lúc bà con miền Trung trong cơn nguy kịch đang oằn mình chống chọi lại với trận lũ lịch sử, hàng trăm nóc nhà bị nhấn chìm trong nước, tiếng kêu gào hoảng loạn của người dân trong đêm để vật lộn với chính mạng sống và tài sản của mình. Ở cách đó không xa, tại khu di tích Hoàng Thành Thăng Long, bà Kim Ngân chủ tịch Quốc hội cùng gia đình tham gia “Lễ khai mạc Festival áo dài Hà Nội 2016”. Bà Ngân tối hôm đó trông thật lộng lẫy và nổi bật giữa đám đông quan khách với bộ trang phục áo dài nhung sang trọng. Nhưng giữa cái lúc mà đồng bào đang đối diện với con nguy kịch đó, hình ảnh long lanh và sang trọng của bà Ngân đã trở nên thật lố bịch và tệ hại.
Bởi một lẽ, với cương vị là chủ tịch Quốc Hội, trong tình trạng khẩn cấp như vậy mà bà Ngân vẫn rạng rỡ tươi cười vô tư lự thì hoặc là bà đã biết tin tình hình nguy kịch ảnh hưởng đến sinh mạng của hàng triệu sinh mạng đồng bào của bà ở miền Trung lúc đó nhưng bà không muốn làm hỏng hình ảnh vốn đang lung linh và rạng rỡ của mình. Hoặc là đám thuộc hạ của bà đã biết tin nhưng vì không muốn làm hỏng giây phút huy hoàng đó của bà nên chưa dám báo tin…còn nếu bà Ngân biện minh rằng trong lúc bà đang ngồi chễm chuệ trong cái lễ hội sang trọng đó bà không hề hay biết tin miền Trung đang trong cơn nguy kịch thì có lẽ bà nên xem lại trách nhiệm của một người đứng đầu Quốc hội như bà và cái đám thuộc hạ rồng rắn kia...
Một ngày sau khi nước lũ rút với những thiệt hại nặng nề về người và tài sản mà đồng bào phải hứng chịu. Hàng chục lời kêu quyên góp của các các nhân, các nhà hoạt động xã hội và nhóm thiện nguyện trên khắp cả nước hướng về đồng bào miền Trung. Họ đã âm thầm mang hàng tấn hàng hóa, nhu yếu phẩm đến với đồng bào Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An với mong muốn góp một phần nhỏ bé của mình để tiếp một chút hơi thở vốn đang kiệt quệ của đồng bào vùng lũ. Bởi lẽ những thiệt hại về sinh mạng và tài sản là quá lớn và không gì có thể bù đắp được…
Và dường như để vớt vát cho hình ảnh lố bịch tối hôm đó, sáng ngày 19/10 bà Ngân xung phong dẫn đầu đoàn tùy tùng lặn lội vào Hà Tĩnh “thăm hỏi, tặng quà và động viên” đồng bào bị ảnh hưởng lũ lụt. Đi sau bà Ngân ngoài đám tùy tùng còn có một lực lượng đông đảo các phóng viên nhà báo rồng rắn lĩnh khỉnh các thiết bị ghi hình, quang cảnh trông cứ như một gánh xiếc với vô số những màn kịch bát nháo và giả tạo…
Nước lũ đã rút để lại hậu quả nặng nề về sinh mạng và tài sản. Nhưng không thấy một cá nhân nào trong bộ máy công quyền và lãnh đạo nhà máy thủy điện Hố Hô đứng ra chịu trách nhiệm về những khía cạnh “nhân tai” trong trận lũ vừa qua. Họ đùn đẩy trách nhiệm và không chịu bất cứ một hình thức trừng phạt nào cho dù đã gây ra hàng chục tổn thất về sinh mạng con người.
Trong khoản 5 năm trở lại đây, các nhà máy thủy điện giống như một cỗ máy giết người hàng loạt sẵn sàng ra tay hạ sát đồng bào ở phía hạ lưu của các con sông chỉ trong nháy mắt. Người dân Quảng Nam chắc có lẽ vẫn chưa hết kinh hoàng sau vụ xả lũ ở các hồ thủy điện A Vương, Đắc-My và Sông Tranh 2 vào tháng 11 năm 2013 gây thiệt hại hàng chục sinh mạng ở hai huyện Điện Bàn và Đại Lộc. Và mới đây nhất cũng ở Quảng Nam là sự cố tại thủy điện Sông Bung 2 làm cuốn phăng một ngôi làng của đồng bào thiểu số tại huyện Nam Giang vào tháng 9 năm nay, con số thương vong vẫn chưa được thống kê đầy đủ.
Những hung thủ thực sự đứng đằng sau những vụ giết người “đúng quy trình” này vẫn nhỡn nhơ ngoài vòng pháp luật, mạng sống của người dân bị những lãnh đạo các nhà máy thủy điện và quan chức chính quyền cộng sản coi rẻ như bèo bột. Người dân không biết cầu cứu từ ai trong khi quả bóng trách nhiệm được chuyền từ hung thủ này sang hung thủ khác.
Chắc hẳn khi tác phẩm “Sống chết mặc bay” ra đời và được đăng trên tạp chí Nam Phong năm 1918, cố tác gia Phạm Duy Tốn cũng không thể ngờ được rằng, gần một thế kỷ sau, tại Việt Nam ở thế kỷ 21 với sự tiến bộ của xã hội loài người trên thế giới, những bối cảnh “Sống chết mặc bay” khác lại được tái hiện một cách chân thực đến như vậy.
Lãnh đạo CSVN sung sướng trên nỗi đau của nạn nhân bão lụt miền Trung: Những hình ảnh tương phản nhói lòng
1. Nụ cười bà Chủ tịch trong đêm chạy lụt
Nguyễn Hữu Thao
Khi bà Nguyễn Thị Kim Ngân dự khai mạc Festival Lễ hội áo dài ở Hoàng thành Hà Nội Cũng đêm ấy bọn thủy điện HốHô gây nên tội lỗi Xã đập cả đêm gây thêm lụt ở Hương Khê.
Khi bà Chủ tịch cười duyên dáng trên kia Thì dân miền Trung hết nước mắt khóc than kêu cứu Cái áo dài bà mặc trị giá bao nhiêu triệu Hơn bao đàn gà, trâu bò phình bụng trong tê?
Khi bà Chủ tịch đẹp xinh nổi bật hơn cả tuổi lục tuần kia Thì hàng vạn người dân vẫn dầm mình trong hiểm hoạ Khi bà Chủ tịch ửng hồng đôi má Dân Hà Tĩnh Quảng Bình tê tái đói run run.
Khi bà Chủ tịch hả hê trong sắc màu đèn đỏ đèn hồng Thì dân miền Trung đắm chìm trong đêm tối Không có cả que diêm xòe lên vẫy gọi Ca nô gần xa ghé cho gói mì tôm?
Xin bà đừng bận tâm về bà Chủ tịch kính mến của chúng tôi
Đỗ Minh Tuấn
Phản đối lãnh đạo các nước TB cho VN vay quá nhiều tiền để biến nhiều lãnh đạo VN, quan chức VN thành bọn trộm cắp thế kỷ ! Phản đối lãnh đạo các nước TB sống giản dị, gần dân, thương dân và vì dân, lấy hết nhân tính của lãnh đạo và quan chức VN! Chúng ta cần cảnh giác với âm mưu diễn biến và tự diễn biến theo Tư Bản, ngăn chặn xu hướng học theo cách sống tốt đẹp, cách hành xử văn minh của những con người trong thế giới TB. Cần ngăn chặn việc phát tán các hình ảnh như thế này để kích động nhân dân coi thường, khinh bỉ các đồng chí của ta.
Các chuyên mục 
Những ngôi nhà ngập trong lũ ở huyện Hòa Vang, Đà Nẵng.AFP photo
…cần tỉnh táo, không giúp đỡ tiền bạc cho những kẻ đang đánh bóng tên tuổi, những hội nhóm bất minh, thường xuyên gây rối loạn – Facebook Ban tuyên giáo trung ương 
Đường phố Hà Nội sau một trận mưa lớn.AFP photo
