Các chuyên mục 
Tối ngày 13/4, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã cho phép quân đội Mỹ thả bom phi nguyên tử MOAB xuống tỉnh Nangarhar, Afghanistan để tiêu diệt IS.
Quả bom MOAB mà Mỹ dùng để ném xuống Afghanistan. (Ảnh: AP)
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ khẳng định, quả bom phi hạt nhân lớn nhất của Mỹ đã ném trúng những mục tiêu của IS tại Afghanistan. Hiện tại vẫn chưa có báo cáo chi tiết của bộ Quốc phòng Mỹ liên quan tới số thương vong, hay thiệt hại về vật chất sau vụ ném bom.
Tuy nhiên, tờ Independent Journal Review đã dẫn lời một nhà báo tự do đang hoạt động tại khu vực Kandahar, Afghanistan cho hay, khoảng 100 phần tử khủng bố thuộc tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã bị tiêu diệt.
“Tôi đã liên lạc với các quan chức địa phương của tỉnh Nangarhar. Họ cho biết, một khu nhà lớn của lực lượng IS đã bị phá hủy sau khi Mỹ thả bom MOAB. Như vậy, nay IS đã mất đi khu ẩn náu lớn nhất tại Afghanistan. Họ cũng nói rằng, hơn 100 phần tử IS đã bị tiêu diệt. Con số thương vong có thể còn cao hơn”, nhà báo Sarhadi nói.
Nhà báo Sarhadi cho hay, khoảng 100 phần tử IS đã bị tiêu diệt. (Ảnh: Ahmad Wali Sarhadi)
Nhà báo cũng nói thêm, vẫn chưa có báo cáo chính thức về dân thường bị thương vong sau vụ ném bom nhưng một quan chức cho hay, trường hợp đó vẫn có thể xảy ra.
Dựa vào ước tính số thương vong của IS nói trên, đây có thể được coi là một trong những đợt tấn công hiệu quả nhất nhằm tiêu diệt IS của chính quyền Mỹ.
Quân đội Mỹ đã thả quả bom GBU-43, hay còn được gọi với cái tên “Mẹ của các loại bom” (Mother Of All Bombs), xuống quận Achin của tỉnh Nangarhar, gần biên giới với Pakistan.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ khẳng định trong một thông cáo báo chí rằng Lầu Năm Góc quyết định thực hiện vụ tấn công nhằm giảm thiểu nguy hiểm cho người Afghanistan.
Vụ nổ gây ra tổn thất lớn cho IS (Ảnh minh họa: Getty Images)
Ông Esmail Shinwari, người đứng đầu quận Achin, nói: “Tôi chưa bao giờ thấy vụ nổ nào lớn như vậy. Những cột lửa lớn bùng cháy dữ dội trong khu vực. Chúng tôi vẫn chưa biết gì về thông tin thương vong, nhưng khu vực bị tấn công được coi là thành trì của IS nên tôi nghĩ có rất nhiều tay súng khủng bố đã bỏ mạng”.
Tướng John Nicholson, người đứng đầu lực lượng Washington và liên quân quốc tế tại Afghanistan, khẳng định quả bom khổng lồ của quân đội Mỹ đã nhằm vào những hang động và boongke của IS.
“Vì IS ngày càng gặp nhiều tổn thất, nên chúng tích cực sử dụng các thiết bị nổ, đồng thời lợi dụng các boongke và đường hầm để tăng cường phòng thủ. Quả bom MOAB là lựa chọn đúng đắn giúp loại bỏ những chướng ngại trên và duy trì đà tiến công của chúng tôi”, ông Nicholson nói.
Loại bom MOAB mà quân đội Mỹ sử dụng để tiêu diệt IS có chiều dài 9,7m, đường kích 102,9cm, nặng khoảng 10,3 tấn. Đây được coi là quả bom thông minh bởi nó mang trên mình một hệ thống dẫn đường GPS tân tiến bằng vệ tinh. Do được dẫn đường, nó có thể đổi hướng đi và tìm chính xác đến mục tiêu.
Quả bom này được thiết kế để phát nổ khi cách mặt đất khoảng 1-3 mét, tạo ra sức sát thương cao hơn so với quá trình nổ khi tiếp xúc mặt đất.
Nó tạo ra một làn sóng tàn phá khủng khiếp và đốt cháy rụi mọi thứ trong bán kính hàng trăm mét. Bom MOAB có thể san bằng những cánh rừng lớn, tiêu diệt lượng lớn quân địch, phá hủy các cấu trúc kiên cố và đánh sập những hang động. Nhìn chung, nó có tàn phá khủng khiếp, vì vậy MOAB được Mỹ lựa chọn để tấn công vào các hệ thống hang động nơi IS đang ẩn náu.
Bom GBU-43 có thể làm bốc hơi con người ở tâm nổ, san bằng mọi mục tiêu trong phạm vi bán kính gần một km và thổi bay xe tăng khỏi mặt đường từ khoảng cách 2,7 km.
Đây là lần đầu tiên loại bom khổng lồ này được Mỹ sử dụng trong thực chiến, theo CNN.
Bom nổ trên không cỡ lớn GBU-43, còn có biệt danh "Mẹ của các loại bom" (MOAB), là loại bom phi hạt nhân Phòng nghiên cứu Không quân Mỹ phát triển từ năm 2002-2003. Vào thời điểm được đưa vào biên chế, nó được coi là vũ khí phi hạt nhân mạnh nhất thế giới.
Bom MOAB đã được thử nghiệm thành công 5 lần ở cơ sở không quân Eglin Air Force Base, bang Florida vào tháng 3/2003 và những cuộc kiểm tra khác giữa tháng 11 cùng năm.
Quả bom có chiều dài 9,17 m, đường kính 103 cm, nặng khoảng 10 tấn và được nhồi 8,5 tấn thuốc nổ mạnh H6 gồm hợp chất RDX , TNT và bột nhôm, cho sức nổ tương đương 11 tấn TNT.
Theo National Interest, GBU-43 không phải là bom xuyên dùng để diệt các hầm ngầm kiên cố sâu trong lòng đất. Được xếp vào dạng bom nhiệt áp, GBU-43 phá hủy mục tiêu bằng sóng xung kích cũng như hút hết dưỡng khí trong khu vực nổ, khiến đối phương trong hang động, đường hầm bị chết ngạt.
Bom GBU-43 được thả từ độ cao lớn, tăng tốc trong quá trình rơi xuống mục tiêu và sử dụng hệ thống dẫn đường GPS để tăng độ chính xác. Khi cách mục tiêu khoảng 1,8 mét, ngòi nổ Tritonal gồm bột nhôm trộn với thuốc nổ TNT sẽ được kích hoạt, tạo ra một đám mây bột nhôm dạng nấm bao phủ bán kính 10 mét quanh điểm nổ.
Chỉ trong vài mili giây tiếp theo, đám mây bột nhôm này bắt cháy, tạo thành quả cầu lửa khổng lồ siêu nóng, thiêu đốt và hút sạch dưỡng khí trong bán kính hàng trăm mét xung quanh, khiến tất cả những người ở trong phạm vi ảnh hưởng gần như bị cháy phổi và chết ngay lập tức trong đau đớn. Việc sử dụng bột nhôm giúp tăng uy lực của thuốc nổ TNT lên khoảng 20%.
Ngay sau đó, khối thuốc nổ hơn 8 tấn được kích hoạt, tạo ra sóng xung kích khổng lồ di chuyển với tốc độ âm thanh, làm bốc hơi các sinh vật sống trong phạm vi hơn 900 mét. Sức ép sẽ hủy diệt mọi sự sống trong bán kính 1,6 km, san phẳng nhà cửa, cây cối, phá hủy xe cơ giới hạng nhẹ. Những chiếc xe tăng hay xe tải hạng nặng ở cách điểm nổ 2,7 km cũng có thể bị sóng xung kích thổi bay lên khỏi mặt đất.
Sóng xung kích này đủ sức làm sập các hang động, đường hầm, vùi lấp tất cả những người bên trong. Những người thoát chết từ vụ nổ có thể bị ám ảnh tâm lý cả đời vì sức công phá khủng khiếp của nó.
Bom sử dụng hệ dẫn đường quán tính dựa trên hiệu chỉnh đường bay bằng hệ thống định vị toàn cầu vệ tinh giống các dòng bom thông minh JDAM. Do có kích thước và khối lượng lớn, GBU-43 phải được thả từ các máy bay vận tải hạng nặng như C-130. Mỗi quả bom GBU-43 có giá lên tới khoảng 16 triệu USD.
Ngoài hai quả bom thử nghiệm, Mỹ chỉ chế tạo 15 quả GBU-43 từ năm 2003 đến nay. Một quả được chuyển tới khu vực vịnh Persia vào giữa năm 2003 nhưng không được sử dụng. Tới năm 2007, Nga chế tạo bom nhiệt áp siêu lớn AVBPM, còn gọi là "Cha của các loại bom" (FOAB) với sức nổ gấp 4 lần MOAB.
