Luật sư Trịnh Hội viết về bà Đặng Tuyết Mai

Luật sư Trịnh HộiGửi cho BBC từ Philippines

Chưa bao giờ tôi thấy bà Đặng Tuyết Mai muốn chứng tỏ với bất kỳ ai rằng bà là một ai đó, từng là một bà tướng hay một 'mệnh phụ phu nhân'.

Đây là một câu chuyện. Nó là một câu chuyện về những kỷ niệm đáng nhớ giữa hai người. Nó cũng là một câu chuyện về một người mẹ, về một gia đình, hoặc cũng có thể là về những gì mình vẫn còn giữ lại được hay đã đánh mất.

Nhưng trên hết, đây là một câu chuyện về tình yêu. Về những gì cuối cùng chúng ta chỉ có, chỉ còn lại ở nhau. Trước khi từng người một, từng người một, kể cả chính mình sẽ phải bước sang một cõi xa xăm khác.

Tôi gặp mẹ Mai lần đầu tiên vào khoảng đầu thập niên 2000, lúc tôi mới quen cô con gái út độc nhất của mẹ. Hôm ấy trời đã khuya và tôi chỉ ghé vào nhà chào hỏi thăm mẹ vài câu trước khi về lại Philippines nơi tôi sinh sống. Tôi vẫn còn nhớ lúc ấy tôi khá lo lắng và hồi hộp. Bởi 'bác Mai' không chỉ là mẹ của bạn gái mình mà từ nhỏ tôi đã đọc, nghe và cho biết rất nhiều điều về bà.

Về chuyện tình của mẹ với bố Kỳ. Về lý do tại sao mẹ được cho là văn minh, quý phái. Và dĩ nhiên là về sắc đẹp nổi tiếng của mẹ.

Nhưng thật lòng, ấn tượng đầu tiên của tôi lại không phải là sắc đẹp của mẹ. Có lẽ vì lúc ấy mẹ đã không còn trẻ như lúc mới về làm vợ bố để đóng vai trò là đệ nhất phu nhân của Miền Nam Việt Nam vào giữa thập niên 1960.

Lúc ấy tôi cũng chưa có dịp tiếp xúc nhiều với mẹ để có thể cho là mẹ văn minh, quý phái đến dường nào. Điều mà làm cho tôi ấn tượng nhất, nhớ nhất mãi cho đến ngày hôm nay đó là sự hoà đồng, thân thiện ở mẹ. Mẹ đã hỏi tôi muốn uống gì không và tự tay đi lấy nước cho tôi uống trước khi ân cần hỏi thăm sức khoẻ cũng như công việc tỵ nạn của tôi lúc ấy ở Philippines.

Mẹ đã không nói gì đến mẹ, càng không (và từ đó cho đến nay) chưa bao giờ tôi thấy mẹ muốn chứng tỏ với bất kỳ ai rằng mẹ là một ai đó, từng là một bà tướng hay một 'mệnh phụ phu nhân' đã gặp được biết bao lãnh tụ, vua chúa. Đối với tất cả mọi người, già cũng như trẻ, mẹ luôn nhã nhặn, ân cần và gần gũi bất kể họ thuộc thành phần nào và đến từ đâu.

Đây có lẽ là lý do tại sao có khá nhiều người được mẹ nhận làm con nuôi, từ bạn bè của con ruột cho đến vợ hoặc chồng của 5 người con kế. Đối với mẹ, hình như con rể cũ hay con dâu mới không quan trọng cho lắm. Mẹ vẫn đối xử như ngày nào nếu không muốn nói là còn gần nhau hơn. Tôi là một thí dụ điển hình.

Tôi vẫn còn nhớ lúc cả gia đình còn chung sống với nhau, mẹ vẫn luôn nhỏ nhẹ, từ tốn với tất cả mọi người, kể cả những người giúp việc trong nhà. Ở Mỹ cũng thế. Về Việt Nam cũng thế. Những người từng làm việc trong nhà lúc mẹ còn là 'bà' bảo mẹ từ đó đến giờ vẫn vậy. Không bao giờ lớn tiếng, gọi những người giúp việc hay cận vệ là 'thằng này' hay 'con kia' kể cả lúc họ có lỡ làm điều gì sai.

Mẹ Mai là thế và đây là một trong những điều mà tôi sẽ luôn nhớ về mẹ, mỗi khi có một ai nhắc đến mẹ.

Một điều mà tôi vẫn thường tự cho là mình rất may mắn mới có được đó là những người mà tôi thương yêu nhất, kính phục nhất, gần gũi nhất đều là những người không chỉ biết chạy theo đồng tiền. Tôi vẫn còn nhớ lúc tôi quyết định lấy Duyên và đến xin phép mẹ, mẹ chỉ hỏi tôi đúng một câu. Đó là tôi có hứa sẽ thương yêu hai đứa con kế Maili và Yenli như con ruột của mình hay không?

kỳ duyên — Image captionBà Đặng Tuyết Mai và Kỳ Duyên

Thật lòng lúc đó tôi chỉ có thể làm được từng ấy vì sự nghiệp chưa có, nhà cửa, xe cộ, tiền bạc, danh tiếng lại càng không. Thế vậy mà đã đủ đối với mẹ.

Trong suốt thời gian chung sống dưới một mái nhà, mẹ Mai chưa bao giờ thúc giục hay đòi hỏi là tôi phải làm ra tiền như người này hay phải có chức phận như người kia. Mẹ luôn trân trọng và ủng hộ việc làm của tôi, giúp đỡ người tỵ nạn trước đây hay tranh đấu cho một đất nước Việt Nam tự do, nhân bản hơn.

Còn nhớ cách đây chỉ vài tuần, mặc dù mẹ đang rất mệt mỏi nằm trên giường bệnh trong nhà thương nhưng lúc tôi vào thăm mẹ vẫn bảo là cho mẹ góp 200 đôla vào quỹ của VOICE để giúp những nạn nhân của lũ lụt ở miền Trung.

Tôi thương mẹ cũng vì thế. Sẽ nhớ mãi về mẹ cũng bởi thế.

Nhất là lúc tôi và con gái mẹ quyết định chia tay. Có lẽ mẹ là người buồn nhất, thất vọng nhất và khóc nhiều nhất, chứ không phải là hai đứa con của mẹ.

'Một chuẩn mực'

Bởi trên hơn hết, mẹ là người luôn đặt nặng hai chữ thủy chung, tình nghĩa lên hàng đầu. Không chỉ đối với tình yêu đôi lứa mà còn đối với tình yêu trong gia đình, với người thân. Những lúc tôi thấy mẹ vui nhất là lúc mẹ được tận tay chăm sóc, nấu nướng cho bạn bè, con cháu trong nhà cùng nhau ăn uống, hò hát, chung vui. Mẹ không thường nấu mỗi ngày. Nhưng đã nấu thì món nào ra món đó, nhất là món gà hấp rượu Pháp không thể nào ngon hơn của mẹ.

Mãi mãi đó sẽ là những kỷ niệm đáng nhớ giữa tôi và mẹ.

Mỗi khi tôi làm gỏi cuốn, tôi sẽ nhớ về mẹ. Vì đó là món mà mẹ thích tôi làm cho mẹ ăn.

Bà Đặng Tuyết Mai và những năm tháng bên ông Kỳ

Mỗi khi có một ai đó khuyên tôi nên lấy vợ mới, tôi sẽ nghĩ đến mẹ. Vì đó là điều mà mẹ vẫn thường mong, muốn tôi sớm tìm được hạnh phúc mới.

Mỗi khi tôi nghĩ đến cách xử sự, ăn nói như thế nào cho từ tốn, vừa phải đối với các thành phần khác nhau trong xã hội, tôi cũng sẽ nghĩ đến mẹ. Vì mẹ đã tạo ra một chuẩn mực mà tôi muốn học được và noi theo.

Nhưng có lẽ tôi sẽ nhớ đến mẹ nhiều nhất mỗi khi tự tay sờ vào chiếc bông tai trái mà mình đang đeo. Vì từ ngày tôi tháo nhẫn cưới ra thì mẹ là người đã bỏ công đi mua để xỏ cho tôi chiếc bông tai đầu tiên. Mẹ bảo từ đây về sau tôi không cần phải tháo ra nữa. Vì tôi sẽ mãi là con của mẹ.

Đúng thật vậy đấy mẹ ạ. Con sẽ mãi đeo chiếc bông tai này. Bởi con là con của mẹ. Vì cho dù bất kỳ chuyện gì xảy ra thì chúng ta cũng vẫn có thể thương yêu, bảo bọc nhau như lời mẹ từng nói. Nó làm cho con nhớ lại lời trong phần điệp khúc của bài hát 'Nature Boy':

The greatest thing

You will ever learn

Is just to love

And be loved,

In return

Điều kỳ diệu nhất

(Mà bạn sẽ học được

Đó là hãy thương yêu nhau

Để nhận lại được tình yêu thương).

Cảm ơn mẹ đã dạy cho tôi bài học kỳ diệu nhất. Để tôi và mọi người sẽ luôn nhớ về mẹ.

Bài viết thể hiện văn phong và phản ánh quan điểm riêng của tác giả, một luật sư hiện đang sống tại Philippines

Vụ sát hại Đại sứ Nga: Lộ diện tổ chức khủng bố nhận trách nhiệm

Thổ Nhĩ Kỳ. Tổ chức khủng bố "Fatah al-Sham" (tiền thân là "Dzhabhat-en-Nusra"), đã nhận trách nhiệm về vụ sát hại này.

Theo Sputnik, Liên minh vũ trang Syria "Jaish al-Fath" (bao gồm các chiến binh từ nhóm "Dzhebhat en-Nusra" bị cấm ở Nga) đã lên tiếng nhận trách nhiệm về vụ sát hại ông Andrei Karlov Đại sứ Nga tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Hình ảnh Vụ sát hại Đại sứ Nga: Lộ diện tổ chức khủng bố nhận trách nhiệm số 1Altintas hét lên bằng tiếng Arab rằng: "Chúng tôi đã thề với Nhà tiên tri Muhammad rằng sẽ tử vì đạo để trả thù cho Syria và Aleppo". Ảnh cắt từ videoTrong tuyên bố tương ứng do chiến binh phát tán, cảnh sát Mevlut Mert Altyntash - kẻ bắn chết ông Karlov, là một thành viên của tổ chức này.

Như tin đã đưa, tối 19/12, tại buổi khai mạc triển lãm ảnh ở Ankara, một người đàn ông có vũ trang đã tấn công Đại sứ Nga tại Thổ Nhĩ Kỳ Andrey Karlov. Nhà ngoại giao đã qua đời do nhiều vết thương. Sát thủ bị bắn chết tại chỗ khi cảnh sát đột nhập hiện trường. Hắn kịp làm bị thương 3 người khác.

Kẻ ám sát đại sứ Andrey Karlov được xác định là Mevlut Mert Altintas đã làm việc 2,5 năm trong lực lượng cảnh sát chống bạo động Ankara, Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ Suleyman Soylu cho biết.

Theo Hurriyet Daily News, khi đại sứ Nga đang phát biểu, hắn đứng sau lưng, rút súng nã nhiều phát đạn vào lưng ông. Đại sứ Nga không đem theo cận vệ trong những sự kiện như thế này.
Hình ảnh Vụ sát hại Đại sứ Nga: Lộ diện tổ chức khủng bố nhận trách nhiệm số 1

Hình ảnh Vụ sát hại Đại sứ Nga: Lộ diện tổ chức khủng bố nhận trách nhiệm số 1

Altintas hét lên bằng tiếng Arab rằng: "Chúng tôi đã thề với Nhà tiên tri Muhammad rằng sẽ tử vì đạo để trả thù cho Syria và Aleppo". Ảnh cắt từ video

Altintas nói đã sẵn sàng chết và không muốn làm những người khác trong buổi triển lãm bị thương. Hắn còn hô "Đấng Allah Toàn năng" và nhiều khẩu hiệu Hồi giáo khác.
Ngày hôm nay 21/12, Hurriyet Daily News cho biết, kẻ thủ ác bắn chết Đại sứ Nga tại Thổ Nhĩ Kỳ đã không bước qua máy dò kim loại tại cổng kiểm tra an ninh. Đây có thể là lỗ hổng khiến vụ ám sát được thực hiện một cách suôn sẻ.

Thi thể đại sứ Nga được đưa về theo nghi thức quân đội
Đức Hòa (tổng hợp)Nguồn : Tin Nhanh online

Philippines phá hư thế trận Biển Đông

Dương Danh HuyGửi cho BBCVietnamese.com từ Anh quốc

Trước chủ trương chiếm đoạt Biển Đông của Trung Quốc, các nước nhỏ trong tranh chấp không có thế trận nào khác hơn là đoàn kết. Sự đoàn kết đó là để vừa hỗ trợ lẫn nhau vừa cùng nhau vận động sự ủng hộ các nước khác, đặc biệt là của Mỹ.

Khó có thể vận dụng các quan điểm "Trường Sa là của Việt Nam", "Kalayaan (tên Phi cho phần lớn quần đảo Trường Sa) là của Philippines", vv..., để xây dựng sự đoàn kết nói trên. Do đó, hai cơ sở then chốt cho sự đoàn kết là chống lại các hành vi phi pháp, lấn lướt, gây hấn của Trung Quốc, và vận dụng Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) để chống lại yêu sách quá lố về biển của họ.

Thế nhưng trong 15 năm qua ứng sách của Philippines lại rất xáo trộn. Ông Rodrigo Duterte không phải là Tổng thống Philippines đầu tiên nghiêng về Trung Quốc.

Năm 2004, nhân cơ hội Mỹ và Philippines bị chia rẽ về chiến tranh Trung Đông và vì thông tin tình báo của Mỹ liên quan đến sự cáo buộc về gian lận trong chiến dịch tranh cử của Tổng thống Philippines Gloria Arroyo, Trung Quốc đã nhanh chóng tranh thủ Philippines bằng viện trợ, đầu tư và cho vay nợ. Bà Arroyo ngả về Trung Quốc. Trong năm đó, Philippines ký thỏa thuận khảo sát dầu khí với Trung Quốc cho khu vực Trường Sa và bãi Cỏ Rong.

Dù trước đó luôn luôn chống lại việc hợp tác với Trung Quốc cho khu vực này, Việt Nam đã đành phải tham gia thỏa thuận khảo sát dầu khí ba bên Trung-Phi-Việt năm 2005.

Năm 2009, Philippines nhận ra thỏa thuận đó là sai lầm, và chính họ lại là nước đầu tiên tuyên bố không gia hạn nó.

Nhưng cùng năm đó, cũng dưới chính phủ Arroyo, Philippines đã từ chối lời mời của Việt Nam và Malaysia về gửi đệ trình chung cho thềm lục địa lên Ủy ban Ranh giới Thềm lục địa theo UNCLOS. Không những thế, họ còn phản đối các đệ trình của Việt Nam và Malaysia trong khi không phản đối công hàm với bản đồ "đường chữ U" Trung Quốc gửi cho Ủy ban.

Việt Nam 'cải tạo Đá Lát' ở Trường Sa

Chiến lược của

Duterte 'gác lại' phán quyết Biển Đông

Chính sách sai lầm của Philippines cho đến 2009 đã thuận lợi cho sự bành trướng của Trung Quốc.

Quyết sách của Benigno Aquino

Từ năm 2011 trở đi, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Benigno Aquino, và một phần là do bị Trung Quốc dọa đâm húc tàu khảo sát tại bãi Cỏ Rong, Philippines bắt đầu tích cực chống "đường chữ U" và đoàn kết với Việt Nam hơn.

Năm 2011, họ gửi công hàm đến Ủy ban Ranh giới Thềm lục địa phản đối công hàm "đường chữ U" của Trung Quốc. Từ đó cho đến năm 2016, Việt Nam và Philippines là hai nước đoàn kết nhất và chống sự bành trướng của Trung Quốc một cách tích cực nhất trong số các nước Đông Nam Á, và điều đó đã thuận tiện cho việc Mỹ tăng cường sự hiện diện tại Biển Đông.

Việc Trung Quốc chiếm đoạt bãi cạn Scarborough năm 2012 là giọt nước tràn ly cho Philippines. Năm 2013 họ tuyên bố đơn phương kiện Trung Quốc, và ngày 12/7/2016 Hội đồng Trọng tài UNCLOS ban hành phán quyết, với Philippines thắng kiện gần như hoàn toàn.

Phán quyết này đã bác bỏ hoàn toàn cơ sở pháp lý của "đường chữ U" như một yêu sách về biển. Hội đồng Trọng tài đã bác bỏ lập luận "quyền lịch sử" và "Trường Sa được hưởng quy chế vùng đặc quyền kinh tế" mà phía Trung Quốc đã dùng để biện minh cho đường này. Việc Trung Quốc xây đảo nhân tạo và dùng tàu thuyền chấp pháp để đâm húc cũng bị lên án.

Chiến thắng pháp lý của Philippines là cơ hội vàng cho các nước Đông Nam Á trong tranh chấp: nó đã bênh vực các cơ sở then chốt cho sự đoàn kết và của việc kêu gọi sự ủng hộ của thế giới. Đặc biệt, với phán quyết, Mỹ có thể ủng hộ các nước Đông Nam Á một cách trực diện hơn.

Bước ngoặt Duterte

Đáng tiếc là cơ hội đó không trở thành sự thật vì trước đó hai tháng ông Duterte đã đắc cử Tổng thống Philippines.

Ông là người thù ghét Âu Mỹ, và đặc biệt là Mỹ, trên mọi phương diện: ý thức hệ, chính trị, văn hóa, lịch sử và cá nhân. Ngay từ khi trước khi ông đắc cử, đã dễ dự đoán rằng ông sẽ không chống sự bành trướng của Trung Quốc, cũng như sẽ không thân Mỹ, như người tiền nhiệm, ông Aquino.

Nhưng Duterte đã xoay trục Philippines từ Mỹ sang Trung Quốc với một tốc độ bất ngờ.

Chỉ trong nửa năm, ông đã tuyên bố "tách ra" khỏi Mỹ, vốn là đồng minh trong 60 năm qua, không tuần tra chung trên biển, sẽ chỉ tập trận với Mỹ một lần cuối, muốn quân đội Mỹ rời Philippines trong vòng hai năm, cộng với hàng loạt những lời đả kích và chế nhạo về Mỹ.

Ngược lại, ông ca ngợi Trung Quốc hết lời. Không chỉ ca ngợi các thành tích của Trung Quốc, ông còn tuyên bố rằng tuyên truyền thời Chiến tranh Lạnh đã làm người ta hiểu lầm về Trung Quốc, Trung Quốc "có tấm lòng tốt lành nhất trong mọi nước", thậm chí Trung Quốc không hề chiếm một tấc lãnh thổ nào của Philippines.

Về phán quyết của Hội đồng Trọng tài UNCLOS, từ đầu ông đã tuyên bố là sẽ không đem ra trong đàm phán với Trung Quốc. Ông cũng tuyên bố là gác phán quyết đó sang một bên, không áp đặt bất cứ gì lên Trung Quốc "vì chính trị Đông Nam Á đang thay đổi", và sẵn sàng khảo sát chung với Trung Quốc trong các vùng biển có tranh chấp.

Hiện nay, việc đòi hỏi Trung Quốc tôn trọng phán quyết bị hụt chân khi chính Philippines không đòi hỏi điều đó. Nếu chính Philippines lại ca ngợi Trung Quốc hết lời, cho rằng họ không chiếm tấc lãnh thổ nào của mình, trong khi phê phán sự hiện diện của Mỹ trong khu vực, đả kích Mỹ, thì Mỹ không còn động cơ "hỗ trợ đồng minh bị đe dọa" trong việc đối đầu với Trung Quốc.

Hai tuần sau khi ông Duterte thăm Bắc Kinh, tuyên bố "tách ra" khỏi Mỹ và ký kết một loạt các bản ghi nhớ về đầu tư, viện trợ và vay nợ tổng cộng trị giá 24 tỷ đôla, vào đầu tháng 11 Thủ tướng Najib Razak của Malaysia cũng đến Bắc Kinh ký các thỏa thuận thương mại tổng cộng trị giá 34 tỷ đôla, mua 4 chiến hạm của Trung Quốc, tuyên bố hợp tác hải quân với Trung Quốc, muốn giải quyết tranh chấp qua đàm phán và hiệp thương hữu nghị, và kêu gọi "các nước cựu thực dân dừng dạy đời những nước họ từng bóc lột".

Như vậy, thế trận duy nhất của các nước nhỏ trong tranh chấp bị phá vỡ từ khi còn phôi thai. Nửa năm sau phán quyết lịch sử về tranh chấp Biển Đông, sau cơ hội vàng cho các nước này, ông Duterte đã đưa Trung Quốc từ chiến bại pháp lý đến chiến thắng chính trị.

Việt Nam cô độc?

Ngược lại, với sự xoay trục của Philippines, Việt Nam trở thành nước đầu ngọn sóng gió.

Image captionHình ảnh so sánh cho thấy quy mô cải tạo đảo Trường Sa Lớn của Việt Nam

Việt Nam hiện đang đứng trước ba nguồn rủi ro. Nguồn thứ nhất là từ Trung Quốc: nước này sẽ gây áp lực để đập cái đinh còn nhô lên, và khi họ gây hấn thì Việt Nam sẽ lẻ loi hơn trong những năm qua.

Nguồn thứ nhì là từ Mỹ: hiện nay chưa rõ chính sách của chính phủ của ông Donald Trump về Biển Đông và Việt Nam sẽ là gì.

Nguồn thứ ba là từ chính mình: phái "đặt cầu hòa trên chủ quyền" sẽ gây thêm áp lực cho phái "bảo vệ chủ quyền" với lập luận "Philippines là đồng minh của Mỹ mà còn như thế".

Trước sự không thành của thế trận đoàn kết, có lẽ Việt Nam đối diện ba sự lựa chọn chính. Thứ nhất là theo bước Philippines quy phục Trung Quốc. Thứ nhì là tiếp tục với chính sách "ba không", cho đến khi Trung Quốc hành động. Thứ ba là đẩy mạnh việc xây dựng quan hệ với Mỹ, tận dụng cơ hội Mỹ đang thấy Philippines không còn là đồng minh đáng tin cậy.