Trumpcare không đánh bại được Obamacare, mà chính mình lại bị đánh bại, là vì nó không tốt hơn Obamacare.Với việc Hạ viện hủy bỏ phiếu về dự luật bảo hiểm y tế của Tổng thống Donald Trump – Dự luật Bảo hiểm y tế Mỹ (AHCA) hay còn gọi Trumpcare, luật bảo hiểm y tế Tổng thống Barack Obama ban hành năm 2010 – Obamacare vẫn không bị suy suyển. Hay có thể nói đến thời điểm này Trumpcare đã bị Obamacare đánh bại.
Những người phản đối Obamacare hay ủng hộ Trumpcare quay sang chỉ trích lẫn nhau cho thất bại. Trong khi các nhà báo cho rằng ông Trump thiếu kỹ năng vận động, thì thành phần trung thành với ông Trump lại đổ lỗi cho ông Paul Ryan – Chủ tịch Hạ viện vốn đa số là phe Cộng hòa.
“Tôi nghĩ là ông Paul Ryan đã 'chơi khăm' Tổng thống Trump một vố nặng. Tôi nghĩ tổng thống đã cực kỳ dũng cảm khi đề cập đến bảo hiểm y tế, và tin tưởng người khác sẽ cùng bắt tay với việc đó” – Tổng giám đốc trang tinNewsmaxChris Ruddy và là bạn lâu năm của ông Trump nói với Bloomberg.
Trong khi đó, ông David Brooks – nhà bình luận chính trị bảo thủ trên New York Times cho rằng: “Tổng thống đã có niềm tin rằng ông Paul Ryan sẽ có kế hoạch tốt, và rồi thật thất vọng. Phe Cộng hòa thiếu tầm nhìn và chia rẽ”.
Với nhà bình luận Jonathan Chait của tạp chí New York, lý do Trumpcare không hủy bỏ được Obamacare, mà chính mình lại bị hủy bỏ, là vì nó không tốt hơn Obamacare.
Cải cách hệ thống bảo hiểm y tế vốn là một việc cực kỳ gian nan và khó khăn. Điều làm cho nhiều người ngần ngại sửa đổi bảo hiểm y tế là vì hệ thống càng tệ bao nhiêu thì càng khó thay đổi bấy nhiêu. Điểm cộng của Obamacare là khả năng choàng gánh chi phí bảo hiểm y tế cho rất nhiều người không có được bảo hiểm, giải quyết được một vấn đề chính trị đã làm đau đầu nhiều nhà nghiên cứu cải cách bảo hiểm y tế trong hàng thập kỷ.
Không một nhà phân tích nào nói rằng Obamacare đã khiến hệ thống chăm sóc y tế tệ hơn. Dù vẫn còn nhiều điểm chưa hoàn thiện nhưng nhờ Obamacare, chính phủ chi trả ít hơn cho hệ thống y tế trong khi thêm 20 triệu người có bảo hiểm, lạm phát y tế đang ở mức thấp nhất trong 50 năm qua.
Tổng thống Obama ký thông qua luật Obamacare ngày 23-3-2010. Ảnh: GETTY IMAGES
Trước khi Trumpcare thành hình, quyết tâm thay thế Obamacare bằng Trumpcare của các thành viên Cộng hòa rất cao – ý chí này vốn được thai nghén từ 7 năm qua. Tuy nhiên khi nhìn thấy được nội dung Trumpcare, không ít thành viên đã phải thừa nhận nó không tốt bằng Obamacare, tỷ lệ ủng hộ Trumpcare ở Hạ viện chỉ 17%.
Washington Post đưa ý kiến của ông Jared Bernstein - nhà kinh tế trưởng của cựu Phó Tổng thống Joe Biden, nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Vì Ngân sách và Các ưu tiên chính sách - lý giải tại sao phe Cộng hòa không hủy bỏ được Obamacare.
Người dân Mỹ biểu tình phản đối hủy bỏ Obamacare ở thủ đô Washington (Mỹ) ngày 23-3. Ảnh: REUTERS
Một trong những lý do đó là họ ghét nhưng không hiểu rõ Obamacare. Nhiều thành viên Cộng hòa chỉ biết đây là một chương trình chính phủ xài tiền thuế của dân, không thật sự nắm rõ Obamacare hoạt động như thế nào, bao nhiều người được lợi thế nào từ nó, hay muốn thay thế nó thì phải thế nào.
Trong khi đó Trumpcare với các điều khoản cắt giảm chi phí áp lên người giàu và tăng chi phí lên người nghèo phản ánh rõ chính sách của phe Cộng hòa, nhưng lại không phải là chính sách phù hợp với bảo hiểm y tế.
Các thăm dò gần đây, trong đó có của Trung tâm thăm dò Pew cho thấy tỷ lệ ủng hộ Obanacare đang ở mức cao nhất trong 7 năm qua, 54% ủng hộ và 43% phản đối. Theo ông Bernstein, có thể buồn cười nhưng một phần lý do có thể nhờ những nỗ lực hủy bỏ Obamacare của phe Cộng hòa gần đây.
Theo Thiên Ân
Pháp luật TPHCM
Bị người nhà bỏ rơi, Trump nổi giận khi con lẫn rể đi nghỉ trong lúc “nước sôi lửa bỏng”?
Jared Kushner (ngoài cùng bên phải) đứng cạnh vợ và các thành viên gia đình vợ trong kỳ nghỉ ở Aspen, bang Colorado (Ảnh: Twitter)
CNN đưa tin, cùng với người vợ Ivanka, một cố vấn quan trọng khác trong nhóm thân cận của Tổng thống, Jared Kushner đã đi nghỉ cho tới tận hôm 23/3, trượt tuyết cùng gia đình tại thị trấn Aspen ở bang Colorado. Những người săn ảnh đã chụp được cảnh Kushner và Ivanka thoải mái trượt tuyết, thưởng thức kem cùng 3 con.
Trong khi đó, tại Washington, ông Trump đang nổi giận. CNN dẫn một nguồn tin thân cận với tổng thống cho biết “ông Trump buồn lòng khi con rể và cũng là cố vấn cấp cao không ở bên trong tuần quan trọng này”.
Một phát ngôn viên Nhà Trắng đã thẳng thắn bác bỏ rằng ông Trump giận dữ với con rể.
Nhưng rõ ràng tuần qua là một tuần bận rộn ở Nhà Trắng. Tổng thống Trump đã nỗ lực thúc đẩy dự luật mới có tên gọi Đạo luật chăm sóc sức khỏe Mỹ để thay thế chương trình chăm sóc y tế Obamacare của chính quyền tiền nhiệm. Tuy nhiên, ông Trump ngày 24/3 đã rút lại dự luật này ngay trước khi nó được đưa ra bỏ phiếu tại Hạ viện do không chắc chắn nhận đủ số phiếu để được thông qua. Hiện không rõ Kushner có đóng vai trò gì trong nỗ lực lập pháp này hay không.
Vợ chồng Ivanka Trump và các con tại Aspen, Colorado (Ảnh: Twitter)
Khi Ivanka và các con tới Aspen vào cuối tuần, đi trên máy bay riêng của ông Trump cùng anh trai Donald Trump Jr., gia đình anh này, Eric và Lara Trump, Kushner vẫn ở lại Washington. Tuy nhiên, Kushner chỉ làm việc hôm thứ 2 và tối đó đã bay tới Aspen đoàn tụ cùng gia đình. Vào thứ Ba, một bức ảnh trên mạng xã hội cho thấy Kushner và Ivanka có mặt trên một đỉnh núi. Kushner chỉ xuất hiện tại Nhà Trắng hôm 24/3, sau 3 ngày vắng mặt.
Sự vắng mặt của Ivanka cũng gây chú ý. Con gái lớn của ông Trump thường đăng tải trên mạng xã hội những khoảnh khắc quan trọng tại Nhà Trắng như tham gia các cuộc thảo luận bàn tròn hay đứng cạnh bàn của cha tại Phòng Bầu dục. Nhưng thay vào đó, tuần này cô lại ở Apsen, vui chơi cùng các con trong khi đeo kính hiệu Dior có giá 585 USD.
Hồi tuần trước, nguồn tin Nhà Trắng cho biết Ivanka, dù không giữ chức vụ chính thức nào trong chính quyền, sẽ có văn phòng riêng tại Cánh Tây của Nhà Trắng, được quyền tiếp cận với điện thoại do chính phủ cấp, được quyền miễn trừ an ninh và được phép tiếp cận thông tin mật. Động thái này đã gây xôn xao báo chí Mỹ và làm dấy lên những câu hỏi về sự xung đột lợi ích trong chính quyền Trump
Theo BBC, khoảng 3h31 chiều 24/3 theo giờ địa phương, Tổng thống Trump bất ngờ vào điện thoại di động của Robert Costa, phóng viên nội chính báo Washington Post. Phóng viên Costa kể lại, ông ban đầu tưởng đó là cuộc gọi của độc giả để phàn nàn vì điện thoại không hiển thị thuê bao gọi đến. Ông đã bất ngờ sau đó khi biết rằng người gọi chính là Tổng thống Trump.
Câu đầu tiên của Tổng thống Trump là: "Chào Bob. Chúng tôi đã rút lại dự luật". Dự luật mà ông Trump đề cập đến chính là dự luật chăm sóc sức khỏe do chính quyền của ông đề ra (Trumpcare) nhằm thay thế đạo luật của chính quyền tiền nhiệm (Obamacare).
Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại, ông Trump đã đổ lỗi cho đảng Dân chủ khiến kế hoạch bỏ phiếu thất bại. “Chúng tôi đã không thể có được phiếu nào của những nghị sỹ Dân chủ, nên chúng tôi đã rút lại dự luật đó”, ông Trump cho biết. Ông cũng nói rằng, trong những tuần tới, ông sẽ không đề nghị bỏ phiếu đối với dự luật bãi bỏ Obamacare và tin rằng những người Dân chủ cuối cùng sẽ phải cùng hợp tác với ông để sửa đổi Obamacare.
“Anh biết đấy, tôi đã nói trong rất nhiều năm, rằng điều tốt nhất là để Obamacare tự nổ tung và sau đó thương lượng với những người Dân chủ. Họ sẽ phải đến tìm chúng tôi, sau khi Obamacare đã nổ tung”, ông Trump nói.
Khi Costa hỏi lại rằng ông Trump có thực sự sẵn sàng chờ đợi cho tới khi các nghị sĩ Dân chủ yêu cầu trợ giúp, ông Trump nói: “Chắc chắn rồi. Tôi chưa bao giờ nói rằng tôi sẽ xóa bỏ và thay thế [Obamacare] trong vòng 61 ngày đầu tiên làm Tổng thống”. Sau đó Trump quay sang hỏi lại các trợ lý, rằng ông chính xác đã làm Tổng thống bao nhiêu ngày và cười.
Ngoài gọi cho phóng viên Costa, ông Trump cũng gọi điện cho phóng viên Maggie Haberman của New York Times. Điều đáng nói là cả hai hãng tin này đều từng bị ông Trump cáo buộc là “hãng tin giả dối”. Bởi thế, động thái đích thân gọi điện thông báo quyết định rút dự luật của ông Trump cho phóng viên của 2 hãng tin này được coi là khá bất ngờ.
BBC dẫn lời Chủ tịch Hạ viện Mỹ Paul Ryan ngày 24/3 cho biết, Tổng thống Trump đã đồng ý rút lại kế hoạch bỏ phiếu sau khi xác định không thể giành được tối thiếu 215 phiếu ủng hộ từ đảng Cộng hòa.
Quyết định vào phút chót này có thể coi là một cú sốc đối với Tổng thống Trump sau những nỗ lực kêu gọi xóa bỏ Obamacare - một chương trình chăm sóc y tế được coi là di sản của chính quyền tiền nhiệm. Một ngày trước khi diễn ra cuộc bỏ phiếu theo dự kiến, ông Trump cảnh báo đảng Cộng hòa có thể mất quyền kiểm soát Quốc hội và rằng chính quyền sẽ phải duy trì Obamacare vĩnh viễn nếu không thông qua dự luật mới hay còn gọi là Trumpcare.
Minh Phương
Theo Washington Post, BBC
Trump: Cải cách thuế tiếp sau thất bại y tế
Bản quyền hình ảnhPOOLImage captionTổng thống Donald Trump cho hay ông sẽ tập trung vào cải cách thuế, sau thất bại về dự luật y tế trước lưỡng viện Mỹ.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nói rằng ông sẽ chuyển sang cải cách thuế, tiếp sau thất bại khi dự luật về y tế của ông không được Quốc hội thông qua vào ngày thứ Sáu.
Dự thảo luật nhắm vào việc hủy bỏ Đạo luật Chăm sóc Giá cả phải chăng (Obamacare) mà người tiền nhiệm của ông, Tổng thống Barack Obama từng khởi xướng.
Obamacare từng bị đảng Cộng hòa phản đối trong suốt nhiều năm.
Obamacare yêu cầu tất cả người Mỹ phải chăm sóc sức khoẻ nhưng cung cấp trợ cấp cho những người có thu nhập thấp.
Dự luật của ông Trump đã bị rút lại vì thiếu sự ủng hộ của đảng Cộng hòa.
Bản quyền hình ảnhSCOTT OLSONImage captionNgười dân Mỹ biểu tình phản đối dự luật về y tế của Tổng thống Donald Trump hôm 24/3/2017.
Phe này kiểm soát cả lưỡng viện của Quốc hội, và việc rút lại dự luật là một thất bại lớn cho tân tổng thống.
Ông Trump đã vận động tranh cử đề cao những kỹ năng của mình như một nhà buôn.
Ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng :
"Tôi có thể nói rằng chúng ta sẽ bắt đầu rất mạnh mẽ trong việc cắt giảm thuế lớn và cải cách thuế."
'Thâm hụt ngân sách'
Tuy nhiên, cắt giảm thuế được cho là phải được bù lại bằng các khoản tiền được tiết kiệm từ dự luật chăm sóc sức khoẻ mà nay đã bị rút lại.
Nếu không có cắt giảm chi tiêu trong dự luật thất bại này, bất kỳ khoản cắt giảm thuế nào cũng sẽ gây thâm hụt ngân sách của liên bang.
Ông Trump đã chỉ trích phe của đảng Dân chủ trong Quốc hội sau khi dự luật này y tế bị rút lại, đổ lỗi cho đảng đối lập vì không ủng hộ công việc cải tổ luật của ông.
Bản quyền hình ảnhANDREW BURTONImage captionÔng Donald Trump từng đưa ra nhiều cam kết về cắt giảm mạnh mẽ thuế và làm thuận lợi về điều kiện kinh doanh cho doanh nghiệp trong thời gian vận động bầu cử.
Nhưng chính phe Cộng hòa đã đảm bảo rằng dự luật bị xếp lại, sau khi Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan tuyên bố ông không thể có đủ sự hậu thuẫn từ chính đảng Cộng hòa của ông.
"Làm những điều lớn lao là rất khó", ông Ryan nói.
Tổng thống từ chối chỉ trích ông Ryan, người mà trọng trách Chủ tịch Hạ viện liên quan đến việc vận động ủng hộ những dự luật gây tranh cãi.
Ông Trump nói: "Chúng tôi đã học được về sự trung thành, chúng tôi đã học được rất nhiều về quá trình về bỏ phiếu".
Bà Clinton vui mừng trên ‘nỗi đau’ của ông Trump
Trên mạng xã hội Twitter hôm 24-3, cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton vui mừng cho biết sự thất bại của dự luật y tế Trumpcare là “một chiến thắng cho tất cả người dân Mỹ”.
ảnh minh họa
Bà Clinton là ứng viên tổng thống của đảng Dân chủ, bị Tổng thống Donald Trump đánh bại trong cuộc bầu cử ngày 8-11-2016.
Viết trên mạng xã hội Twitter sau khi dự luật y tế Trumpcare bị rút lại, bà Clinton không giấu được niềm vui sướng: “Hôm nay là một chiến thắng dành cho 24 triệu người có nguy cơ mất bảo hiểm y tế, cho những người cao tuổi, bà mẹ và phụ nữ trên khắp nước Mỹ. Đó là chiến thắng dành cho bất cứ ai tin rằng chăm sóc sức khoẻ phải chăng cũng là một quyền của con người”.
Bà Clinton viết thêm: “Chúng ta đừng lo lắng. Hãy tiếp tục đứng lên, tổ chức, chống lại và đưa ra ý tưởng để cải thiện hệ thống hiện tại cũng như cuộc sống của người dân”.
Sự xuất hiện thường xuyên của vị cựu ngoại trưởng Mỹ trên Twitter cho thấy bà vẫn quan tâm đến các vấn đề công cộng. Đầu tháng này, bà Clinton gặp một số cộng sự chính trị để bàn về khả năng chạy đua giành ghế thị trưởng TP New York.
Cho đến hiện tại, bà Clinton không phủ nhận tin đồn bà đang cân nhắc thay thế Thị trưởng New York đương nhiệm Bill de Blasio, cũng là thành viên đảng Dân chủ.
Hôm 24-3, Tổng thống Trump cho biết ông cảm thấy ngạc nhiên và thất vọng khi phe bảo thủ đối lập Freedom Caucus tại Hạ viện ngăn cản dự luật y tế của mình. Ông chia sẻ: “Không, tôi không bị phản bội. Họ là bạn của tôi. Tôi thất vọng vì dự luật đã có thể thành công. Vì vậy tôi thất vọng. Thành th ực mà nói, tôi hơi ngạc nhiên. Tất cả chúng ta đã học được nhiều điều, nhất là về lòng trung thành và một số quy tắc rõ ràng trong cả thượng viện lẫn hạ viện”.
Phát biểu từ Phòng Bầu dục, nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng dự luật thất bại một phần là do sự phản đối mạnh mẽ từ phía đảng Dân chủ. Song song đó, ông thừa nhận muốn thông qua bất kỳ dự luật chăm sóc sức khỏe nào cũng cần phải có sự ủng hộ của đảng này. Ngoài ra, ông Trump bày tỏ niềm tin vào Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan vì “ông ấy làm việc rất chăm chỉ”.
Tờ Daily Mail (Anh) cho biết Tổng thống Trump từng tâm sự với những người bạn thân rằng ông muốn thi hành chính sách thuế đầu tiên thay vì nỗ lực sửa đổi đạo luật chăm sóc sức khỏe Obamacare vốn tồn tại nhiều khó khăn hơn.
Ông tuyên bố kế hoạch trước mắt là đẩy mạnh chương trình cắt giảm và cải cách thuế bởi cuộc chiến vẫn chưa kết thúc.
Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ước tính nếu Trumpcare được thông qua, nước này sẽ giảm bớt khoản thâm hụt 336 tỉ USD trong khoảng thời gian từ năm 2017-2026. Tuy nhiên, số người Mỹ không có bảo hiểm trong giai đoạn này sẽ tăng lên 52 triệu người, tức thêm 24 triệu người so với chương trình Obamacare.
Dự Luật Ngân Sách 2018 của Tổng Thống Trump có gì lạ?
Nguyễn Quốc Khải
25-03-2017
Vào ngày 16-3-2017 vừa qua, Tổng thống Donald Trump đã đệ trình Quốc Hội Hoa Kỳ dự luật ngân sách đầu tiên của ông với cái tên rất kêu là “Nước Mỹ Trước Hết: Kế Hoạch Ngân Sách Làm Cho Nước Mỹ Vĩ Đại Trở Lại”. Năm con số sau đây tóm tắt dự luật ngân sách 2018. Tất cả những con số này đã được điều chỉnh để loại trừ ảnh hưởng của lạm phát.
Tổng sản phẩm nội địa: $17.4 ngàn tỉ Mỹ kim.
Tổng số thu nhập: $3.37 ngàn tỉ Mỹ kim.
Tổng số chi tiêu: $3.76 ngàn tỉ Mỹ kim.
Thiếu hụt: $0.39 ngàn tỉ Mỹ kim.
Ngân sách thiếu hụt so với tổng sản phẩm nội địa: -2.3%.
Những con số này ở đâu mà ra?
Phần thu nhập bao gồm tiền thuế lợi tức đánh vào những cá nhân và công ty, thuế lương bổng, và lệ phí sử dụng các dịch vụ và phương tiện công cộng. Thuế lợi tức cá nhân (individual income tax) chiếm khoảng 49% của tổng số thu nhập đánh vào 100 triệu gia đình sống trên đất Mỹ. Kế đến là thuế lương bổng (payroll tax) chiếm 31%. Thuế lương bổng là thuế mà những chủ của các doanh nghiệp phải trả cho chính phủ khi họ trả lương cho nhân viên. Thuế lợi tức công ty (corporate income tax) chiếm 13%. Tất cả những tổ chức hay doanh nghiệp nào được xếp vào loại đoàn thể nghề nghiệp (corporation) đều phải đóng thuế này ngoại trừ những tổ chức vô vị lợi (non-profit organization). Ngoài ra, thuế gián thâu (excise tax) chiếm 3%. Các thuế khác chiếm 4%.
Phần chi tiêu bao gồm chương trình an sinh xã hội, trợ cấp thất nghiệp và lao động chiếm 36% tổng số chi tiêu của chính phủ liên bang, chương trình Medicare và y tế tổng quát chiếm 28%, quốc phòng 14%, trả tiền lời 9% và những chương trình khác (canh nông, năng lượng, thương mại, nhà ở, phát triển cộng đồng và vùng, …) 13%.
Chi tiêu bắt buộc và chi tiêu tự do khác biệt ra sao?
Chi tiêu của chính phủ liên bang có hai phần. Phần bắt buộc (mandatory spending) là những chi tiêu dựa trên các đạo luật hiện hành thay vì phải theo tiến trình chuẩn chi ngân sách. Ai có đủ điều kiện theo luật pháp thì được hưởng những quyền lợi này chứ không cần phải được Quốc Hội cho phép. Phần chi tiêu bắt buộc ước tính là $2.7 ngàn tỉ Mỹ kim, bao gồm các chương trình an sinh xã hội, thất nghiệp, và lao động, Medicare và y tế, quyền lợi của cựu quân nhân, giáo dục, trả tiền lời, và một số chương trình khác.
Trái lại, phần chi tiêu tự do (discretionary spending) của ngân sách là phần mà hành pháp yêu cầu Quốc Hội chấp thuận mỗi năm qua thủ tục lập pháp. Phần chi tiêu tự do ước tính là $1.05 ngàn tỉ Mỹ kim, bao gồm quốc phòng, giáo dục, giao thông, chính phủ, ngoại giao, năng lượng, môi trường, khoa học, không gian, kỹ thuật, nhà ở, phát triển cộng đồng, và nông nghiệp. Phần chi tiêu tự do chiếm 27% của ngân sách 2018 so với 73% của phần chi tiêu bắt buộc.
Phần chi tiêu tự do cho tài khóa 2018 do Tổng Thống Trump đề nghị có nhiều thay đổi lớn so với tài khóa 2017. Ba cơ quan được gia tăng ngân sách là Quốc Phòng (+10%), Nội An (+7%) và Cựu Chiến Binh (+6%). Để giới hạn ngân sách quốc gia thiếu hụt do gia tăng chi phí quốc phòng, tất cả các cơ quan còn lại đều bị cắt giảm ngân sách. Nặng nhất là Bảo Vệ Môi Trường (-31%), Ngoại Giao (-29%), Canh Nông (-21%), Lao Động (-21%), và Tư Pháp (-20%). Riêng cơ quan Bảo Vệ Môi Trường sẽ mất 3,200 nhân viên và 50 chương trình sẽ bị chấm dứt. Tuy nhiên Bộ Y Tế và Dịch Vụ Người là cơ quan bị cắt giảm ngân sách nhiều nhất về số tiền mặt với 12.6 tỉ Mỹ Kim. Tổng cộng phần chi tiêu tự do giảm 1.2% so với tài khóa 2017.
Ngân sách của Tổng Thống Trump tốt, xấu như thế nào?
Hành pháp dự thảo ngân sách, nhưng trên thực tế chính Quốc Hội mới là cơ quan quyết định ngân sách với nhiều thay đổi đáng kể đối với ngân sách dự thảo do Hành Pháp đệ trình. Thí dụ, Quốc Hội Hoa Kỳ hoàn toàn không chú ý gì đến dự thảo ngân sách của Tổng Thống Obama, tự soạn ra ngân sách 2017. Nhiều nhà lập pháp Dân Chủ lẫn Cộng Hòa chống đối mãnh liệt một số đề nghị của Tổng Thống Trump như cắt giảm viện trợ ngoại quốc, ngoại giao và một số chương trình phúc lợi (welfare).
Cựu Phó Tổng Thống Joe Biden trong mùa tranh cử 2008 từng nói “Đừng nói với tôi ông coi trọng cái gì, cho tôi thấy ngân sách của ông, tôi sẽ nói ông ưa chuộng cái gì.” (“Don’t tell me what you value. Show me your budget, and I’ll tell you what you value”.) Chúng ta cùng phân tách dự thảo ngân sách của Ô. Trump để đánh giá ngân sách này và đồng thời tìm hiểu về con người của ông.
Qua dự thảo ngân sách, người ta đã thấy Ô. Trump tự mâu thuẫn về một số điều trong chương trình nghị sự của mình. Ông từng tuyên bố muốn loại trừ tất cả bệnh tật, tuy nhiên ông lại quyết định giảm ngân sách của National Institutes of Health $5.8 tỉ Mỹ kim, tức khoảng 20%. Ông cũng từng tuyên bố muốn đầu tư $1 ngàn tỉ Mỹ kim vào chương trình cơ sở hạ tầng, nhưng dự thảo ngân sách của ông lại cắt ngân sách của Bộ Giao Thông $500 triệu Mỹ kim thuộc các dự án đường xá, mà không thay thế bằng một nguồn tài trợ mới hay đưa ra giải pháp thu thuế nào để bù vào phần thiếu hụt.
Trước đây Ô. Trump từng hứa sẽ không cắt ngân sách của các chương trình an sinh xã hội như Social Security, Medicare và Medicaid. Nhưng mới đây, sau khi dự luật ngân sách của Đảng Cộng Hòa đã đệ trình Hạ Viện, Ô. Mick Mulvaney, Giám Đốc Văn Phòng Quản Trị và Ngân Sách (Office of Management and Budget – OMB), đã tiết lộ với báo chí rằng ông sẽ thảo luận với Nhà Trắng về việc có thể cắt giảm các chương trình an sinh: Social Security, Medicare, và Medicaid.
Ngoài ra, Tổng Thống Trump còn đề nghị loại bỏ một số chương trình giúp đỡ những người có lợi tức thấp và nhóm thiểu số vì cho là những chương trình này không có hiệu quả. Trong số này gồm có Chương Trình Trợ Giúp Năng Lượng Nhà (Low-Income Home Energy Assistance Program) với ngân sách hơn $3 tỉ Mỹ kim mỗi năm để giúp sưởi ấm nhà vào mùa đông và Chương Trình Phát Triển Cộng Đồng (Community Development Block Grant Program), với ngân sách hàng năm khoảng $3 tỉ để tài trợ các dự án giúp người nghèo có nhà ở, phát triển cộng đồng và những người vô gia cư. Chương trình “Meals on Wheels” mang bữa ăn miễn phí đến tận nhà cho người già là một chương trình thiện nguyện, nhưng được tài trợ một phần qua Chương Trình Phát Triển Cộng Đồng. Khi Chương Trình Phát Triển Cộng Đồng không còn nữa, chương trình “Meals on Wheels” sẽ gặp khó khăn. Một số người mỉa mai ví dự thảo ngân sách của Ô. Trump là “starvation budget” (ngân sách chết đói). Ô. Giám Đốc Ngân Sách của Ô. Trump dứt khoát nói rằng “Meals on Wheels” không phải là một chương trình của chánh phủ Liên Bang. Tài tử màn ảnh nổi tiếng Arnold Schwarzenegger, cựu thống đốc California, một thành viên của Đảng Cộng Hòa, tuyên bố rằng Ô. Trump không làm cho nước Mỹ vĩ đại bằng cách hủy bỏ những chương trình sau giờ học của học sinh và “Meals on Wheels” của những người nghèo.
Trong thời gian tranh cử, Ô. Trump đề nghị thiết lập bức tường biên giới với Mexico và đòi Mexico trả phí tổn xây cất. Nay ông yêu cầu Quốc Hội cấp hai ngân khoản $1.7 tỉ Mỹ kim trong 2017 và $2.6 tỉ Mỹ kim trong năm 2018 để xây bức tường này. Quả thực hứa trong lúc tranh cử và thực tế hoàn toàn khác. Để có ngân khoản xây tường biên giới, Ô. Trump đã phải cắt giảm hay hủy bỏ nhiều chương trình ích lợi khác. Đó là một giá đắt đỏ. Ông vẫn hứa là sẽ có cách đòi Mexico trang trải chi phí xây tường bằng cách này hay cách khác.
Trong thời gian tranh cử, Ô. Trump thường lớn tiếng bênh vực giới lao động. Nay trở thành tổng thống ông đã quay lưng lại với công nhân. Thật vậy, dự thảo ngân sách 2018 hủy bỏ một số chương trình dành cho giới lao động như dậy nghề, huấn luyện an toàn và sức khỏe, Văn phòng Lao Động Quốc Tế Vụ (Bureau of International Labor Affairs), chương trình kiếm việc làm cho người lớn tuổi, chương trình giáo dục và huấn luyện người trẻ và giúp họ chọn nghề và kiếm việc làm (Job Corps). Ngân sách của Bộ Lao Động bị cắt giảm $12.6 tỉ Mỹ kim (-16.2%). Tổ chức lao động AFL-CIO (American Federation of Labor & Congress of Industrial Organizations) lên án Dự Thảo Ngân Sách 2018 của Ô. Trump. Ô. Richard Trumka, Chủ Tịch của AFL-CIO tuyên bố một cách cay đắng rằng công nhân không bỏ phiếu cho ông Trump để ông làm ngân sách hủy bỏ chương trình huấn nghiệp và không đầu tư vào cơ sở hạ tầng.
Cũng như phát triển cơ sở hạ tầng, giáo Dục là một phương tiện chống nghèo hiệu quả, nhưng ngân sách của Bộ Giáo Dục cũng bị cắt giảm $9.2 tỉ Mỹ kim (-13.5%). Hậu quả là một số chương trình thuộc Bộ Giáo Dục sẽ bỉ hủy bỏ trong đó có chương trình huấn luyện giáo viên, trước và sau giờ học, trợ cấp cho học sinh nghèo và học sinh thiểu số. Trong khi đó dự án ngân sách của Ô. Trump lại tăng một ngân khoản $1.4 tỉ Mỹ kim cho chương trình chọn trường (school choice). Theo đó học sinh có thể lựa chọn trường công độc lập (charter school), trường tư, trường công thông thường. Dự Thảo Ngân Sách 2018 của Ô. Trump sẽ làm suy yếu hệ thống trường công.
Không phải ai cũng chê trách dự án ngân sách của Ô. Trump. Thật vậy, Ô. Chris Edwards, Giám Đốc chương trình nghiên cứu thuế vụ tại Viện Nghiên Cứu Cato, ca ngợi dự thảo ngân sách của Tổng Thống Trump là cần thiết và công bằng. Theo ông, những quyền lợi được bảo đảm bởi chính phủ như chương trình an sinh xã hội, Medicare, v.v. là những đe dọa lớn nhất đối với tình trạng tài chánh quốc gia. Sớm muộn gì những chương trình này sẽ phải được giải quyết. Ông Edwards ủng hộ việc chính phủ cắt giảm ngân sách hay hủy bỏ toàn bộ một số chương trình phúc lợi. Các chính phủ tiểu bang nên thay thế chính phủ liên bang trong lãnh vực này để việc điều hành sẽ hiệu quả hơn, tránh được trung gian và quy định tốn kém của chính phủ liên bang.
Quan điểm này không làm cho chúng ta ngạc nhiên nếu hiểu rằng Ô. Edwards là một người theo Chủ Nghĩa Tự Do (libertarianism) cũng như Ô. Andrew Napolitano, người từng tung một tin giả mạo trên hệ thống truyền hình Fox News rằng tình báo Anh đã giúp cựu Tổng Thống Obama do thám Ô. Trump. Chủ Nghĩa Tự Do chủ trương xóa bỏ mọi chương trình phúc lợi (welfare program), kinh tế hoàn toàn không bị chánh quyền chi phối, xóa bỏ sở thuế vụ (Internal Revenue Service – IRS), bảo thủ về mặt tài chánh, nhưng phóng khoáng về mặt văn hóa. Tôi không tin nước Mỹ sẽ đi theo chiều hướng này.
Kết luận
Dự thảo ngân sách 2018 sẽ tác động đến nhiều lãnh vực, từ đời sống hàng ngày của công chúng đến vị thế của Hoa Kỳ trên thế giới. Vì thế nó rất quan trọng. Rất ít người chỉ trích ngân sách 2018 về mặt gia tăng chi phí quốc phòng và ngay cả việc xây bức tường biên giới. Nhưng ngân sách này bị tấn công nặng nề về việc cắt giảm ngân khoản hay loại bỏ một số chương trình phúc lợi và giáo dục nhắm vào những người có lợi tức thấp và giới lao động.
Sắc xuất để Dự Thảo Ngân Sách 2018 được chấp thuận hoàn toàn gần như là con số không dù Đảng Cộng Hòa kiểm soát cả Hạ Viện lẫn Thượng Viện. Do đó ngân sách 2018 sẽ có một số thay đổi. Một số chương trình phúc lợi có nhiều hi vọng sẽ tiếp tục được duy trì, đặc biệt chương trình liên quan đến giáo dục và huấn nghệ. Chi phí quốc phòng có thể sẽ được giảm xuống một phần vì hiện nay ngân sách quốc phòng của Hoa Kỳ đã gấp chín lần của Nga và ba lần của Trung Quốc và hơn cả ngân sách quốc phòng của bẩy nước kế tiếp cộng lại. Chỉ có Hoa Kỳ mới bảo vệ được chế độ tự do và dân chủ trên thế giới chống lại chính sách bành trướng man rợ của Nga và Trung Quốc. Hoa Kỳ cần có sức mạnh vô địch quân sự. Nhưng sức mạnh kinh tế rất cần để duy trì sức mạnh quân sự. Khi sức mạnh kinh tế suy yếu, sức mạnh quân sự sẽ xuống theo. Do đó cần có sự quân bình giữa kinh tế và quân sự.
Chương trình xây bức tường biên giới dài 1,950 dặm sẽ tổn khoảng $22 tỉ Mỹ kim. Thay vì dự trù hoàn tất trong ba năm vào 2020, việc xây cất bức tường có thể kéo dài ra thêm ra vài năm nữa. Ngân sách quốc gia nào cũng có giới hạn. Vấn đề then chốt là sắp đặt ưu tiên.
Sau ba tháng làm tổng thống, Ô. Trump chứng tỏ là một người “ưa thích phát ngôn bừa bãi, đưa ra những cáo buộc không có bằng chứng, những lời phủ nhận không hợp lý và những lời giả dối khác.” Ô. Trump đang làm mất niềm tin và sự kính trọng của công chúng thường dành cho một vị nguyên thủ quốc gia. Ông đã bị ví như một gã say rượu, ôm chai rượu đã cạn, vừa đi vừa ăn nói lung tung. Ông cũng đã bị gọi là một tổng thống giả mạo. Một vài nhân vật cao cấp trong chính giới Hoa Kỳ đã đòi điều tra ông và nêu các lý do đòi trừng phạt những tội ông vi phạm trong cương vị tổng thống.
Tuy nhiên đối với vấn đề ngân sách Ô. Trump đã tỏ ra thận trọng hơn. Ngân sách không được soạn thảo bởi riêng cá nhân Ô. Trump, đó là một điều may mắn, mà do một nhóm chuyên gia và chánh khách làm ra theo chủ trương và đường lối của Đảng Cộng Hòa. Dự thảo ngân sách 2018 là dự thảo ngân sách đầu tiên của ông Trump. Nhưng có ai tiên đoán rằng ngân sách 2018 cũng có thể là dự thảo ngân sách cuối cùng của ông chăng?
Vì mối liên hệ bí mật với Nga, Trump có thể bị truất quyền Tổng thống?
Vũ Ngọc Yên
24-3-2017
Ảnh cư dân mạng đòi mang Trump ra luận tội. Nguồn: internet
Trong cuộc điều trần trước ủy ban tình báo của Quốc hội Mỹ vào ngày 20. 03. 2017, Cục Điều tra Liên bang (Federal Bureau of Investigation- FBI) xác nhận, đang điều tra khả năng chiến dịch tranh cử tổng thống của ông Donald Trump có liên hệ với Nga. Giám đốc cơ quan FBI, James Comey cho biết, nhân viên FBI đang thẩm định các dạng thức liên hệ giữa ủy ban tranh cử của Trump và chính quyền của Tổng thống Nga Vladimir Putin trước khi có kết luận những việc này có hại cho an ninh quốc gia, hay vi phạm hình sự không. Cũng trong cuộc điều trần, Comey đã bác bỏ luận điệu của Trump cho rằng Tổng thống tiền nhiệm Obama đã gài thiết bị nghe lén tổng hành dinh tranh cử trong tòa nhà Trump Tower, ở New York.
Các chi tiết mới trong cuộc điều tra cho thấy, có nhiều dẫn chứng đáng tin cho những lời cáo buộc bộ tham mưu tranh cử của Donald Trump đã liên lạc bất hợp pháp với Nga. Cộng sự viên của Trump đã hợp tác với tình báo Nga và “tin tặc” Nga đã tấn công, gây ảnh hưởng lên cuộc bầu cử Tổng Thống năm 2016, giúp Trump thắng ứng cử viên dân chủ, bà Hillary Clinton.
Mạng tin tức truyền hình (Cable News Network- CNN) tại Mỹ loan tin, Cục Điều tra Liên bang – FBI đã có đủ thông tin về những lời cáo buộc. Các biên bản của các cuộc diện đàm và các cuộc gặp riêng giữa các cộng sự viên của Trump và tình báo Nga đang được điều nghiên. Theo CNN, các cộng sự viên cao cấp của Trump: Roger Stone, Paul Manafort, Tướng Michael Flynn – Cố vấn An ninh Quốc gia do Trump bổ nhiệm – đã phải từ chức và cố vấn đối ngoại Carter Page đã bị thẩm vấn. Cả bốn người đều bị tình nghi có liên hệ mật thiết với Nga. Manafort đã làm việc cho tỷ phú Nga Oleg Deripaska và chính quyền Putin. Manafort từ chức trưởng ban tranh cử Trump vào tháng 8.2016. Cố vấn an ninh Michael Flynn từ chức tháng 2.2017.
Nguy cơ bãi nhiệm không phải không hiện thực
Những diễn biến này đang được dư luận bàn cãi sôi nổi. Đây là sự kiện rất nghiệm trọng và kết quả cuộc điều tra của FBI có thể dẫn đến nguy cơ kết thúc sự nghiệp chính trị của Tổng Thống đương nhiệm Trump.
Giáo sư chính trị Cathryn Clüver, đại học Harvard Kennedy School of Goverment Cambridge cho biết, một thủ tục luận tội có thể sẽ được xúc tiến trong thời gian tới. Một khi báo cáo điều tra của FBI xác nhận cáo buộc các công sự viên của Trump phạm pháp thì những dân biểu Cộng hòa trong lưỡng viện khó duy trì chức vụ của Trump.
Allan Lichtman, Giáo sư sử học, đại học American University Washington, nổi tiếng về những tiên đoán chính trị cũng nói vào tháng 11.2016 “Những người Cộng hòa không muốn Trump làm Tổng thống vì các hành động của Trump khó dự đoán. Họ muốn Mike Pence người bảo thủ dễ kiểm soát hơn. Rồi Trump sẽ bị cách chức vì vi phạm an ninh quốc gia hoặc các xung đột lợi ích”. Đây là trạng huống mà Lichtman cho rằng sẽ hiện thực. The Case for Impeachment (Kịch bản Luận tội) là tựa quyển sách mang nội dung đặc biệt, mà Lichtman sẽ phát hành vào tháng 4 năm nay. Lichtman tin chắc Trump sẽ bị khởi tố vì liên hệ bí mật với Nga cũng như lạm dụng chức vụ làm lợi cho các thương vụ của gia đình..
Diễn tiến thể thức luận tội Tổng thống
Một thể thức luận tội (Impeachment) được tiến hành một khi Tổng thống can tội hình sự hoặc phạm pháp (như trường hợp Bill Clinton bị khởi tố vỉ cản trở Tư pháp và khai man vào năm 1999).
Đề nghị truy tố phải được quá bán tổng số Dân biểu Hạ nghị viện chấp thuận. Tại Thượng viện, Hạ nghị viện giữ vai trò cơ quan công tố. Chánh án Tối cao Pháp viện chủ tọa điều hành phiên họp.
Tổng thống bị phán quyết có tội, khi 2/3 Nghị sĩ Thượng viện đồng ý và sau đó Thượng viện tuyên bố truất phế.
Đến nay chưa có Tổng thống nào bị bãi chức qua thủ tục luận tội. Một thủ tục luận tội Tổng thống Andrew Johnson được tiến hành năm 1868 nhưng ông không bị kết án. Richard Nixon tránh bị luận tội nhờ từ chức kịp thời. Và Bill Clinton bị luận tội vì vụ Lewinsky nhưng không bị xét xử ở Thượng viện.
Bảng thành tích nói không trung thực của Trump
Hầu như không có chính trị gia nào trong cuộc đời chính trị mà không có lần nói dối vì nhiều lý do. Nhưng ở Tổng thống Mỹ Donald Trump có phần đặc biệt. Ông cầm quyền mới hơn hai tháng mà phát ngôn không trung thực gần như mỗi ngày. Mục kiểm chứng sự kiện (fact check) của báo “Washington Post” đã đếm đến 247 lân, tính ra mỗi ngày có 4 lần phát ngôn sai sự thật. Theo thống kê của 62 ngày, Trump có hai ngày không nói dối: Thứ tư ngày 1.3 và Chủ nhật 12.3.
Thật không bình thường khi Trump quả quyết Cựu Tổng thống Obama không sinh ở Mỹ, cũng như cha của ứng cử viên cạnh tranh Ted Cruz có liên hệ với Lee Harvey Oswald, kẻ sát hại Tổng thống J. F. Kennedy. Trump tuyên bố số thất nghiệp ở Mỹ rất cao, có lẽ 28%, 29% hoặc 35%. Trong khi tỷ lệ thất nghiệp thực sự ở mức 4,7%. Trong cuộc tranh luận với Hillary Clinton trên đài truyền hình,Trump nói có khoảng 30 triệu di dân bất hợp pháp ở Mỹ. Obama ủng hộ Al-Qaeda ở Iraq.
Người ta có thể kể thêm nhiều lời nói dối của Trump. Tất cả những phát ngôn dối trá đều có thể tìm thấy trên trang “Politifact” dưới tiêu đề “Pants on Fire” (cháy quần) lấy ra từ câu ca nhi đồng dối tra, dối trá cháy quần (Liar, liar, pants on fire), ám chỉ những dối trá vô lý đến nỗi quần kẻ nói dối bốc cháy.
Một số cử tri Mỹ bầu Trump vì cho rằng Donald Trump là người ăn nói bộc trực, nhưng thực tế minh chứng ông ấy không không những phát ngôn không trung thực mà còn hàm hồ và khiếm nhã, như ông ta kết án giới truyền thông là “kẻ thù của nhân dân”.
Người ta còn nhớ Washington Post đã đăng đoạn Video được thu từ năm 2005 giũa Trump và người dẫn chương trình Billy Bush của “Access Hollywood” tại một phim trường. Trong cuộc trò chuyện, Trump đã dùng nhiều lời lẽ thô tục khi nói về việc hôn, sờ soạng và quan hệ với phụ nữ. Khi được hỏi ông nghĩ gì về chuyện này của Trump, lúc đó ứng cử viên phó Tổng thống Mike Pence đã trả lời “người ta có quyền nhầm lẫn…” Có lẽ nhiều cử tri từng hỗ trợ Trump bây giờ hối tiếc về sự nhầm lẫn đã bầu một ứng cử viên Tổng thống thiếu nhiều phẩm chất lãnh đạo quốc gia.
Nếu Donald Trump bị bãi nhiệm, Phó tổng thống Mike Pence sẽ kế nhiệm. Hiện nay đảng Cộng hòa còn chiếm đa số ở Thượng viện lẫn Hạ viện. Nên đề nghị khởi tố Trump còn là một thách thức lớn cho đảng Dân chủ đối lập. Tuy nhiên tình hình chính trị mỗi lúc thay đổi. Tình trạng chia rẽ nội bộ, mất phương hướng trong quản lý và hàng loạt quan chức cấp cao từ chức đang khiến chính quyền của Trump gần như tê liệt. Chính quyền không còn được lòng dân. Viện thăm dò dư luận Gallup công bố, số dân tín nhiệm Trump đã xuống mức 37%.
Bỏ "xoay trục", Mỹ muốn sử dụng quyền lực cứng ở châu Á?
Tuy chưa chính thức công bố chính sách mới, song những dấu hiệu gần đây mà Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Rex Tillerson thể hiện trong chuyến công du lần đầu tiên tới 3 nước Đông Bắc Á cho thấy nước Mỹ đang dần hiện thực hóa chính sách đối ngoại "hòa bình thông qua sức mạnh" của Mỹ tại châu Á?
Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Susan Thornton tuyên bố, chính sách “xoay trục sang châu Á” của chính quyền cựu Tổng thống B.Obama đã chính thức chấm dứt. Ảnh: Tân Hoa xã.
Chính sách "hòa bình thông qua sức mạnh"?
Ngày 14-3, tại thủ đô Washington, Defense News dẫn lời bà Susan Thornton tuyên bố: Các thuật ngữ như xoay trục, tái cân bằng được dùng mô tả chính sách của chính quyền trước đây đối với châu Á. Hiện nay, nước Mỹ sẽ có những công thức và cách làm riêng. Tôi nghĩ các bạn có thể kỳ vọng vào chính quyền hiện tại.
Được hỏi về tương lai của Mỹ ở châu Á, bà Thornton cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump có kế hoạch riêng cho khu vực. Song bà này không tiết lộ chi tiết là gì. Theo nhận định của giới chuyên gia, cho dù chiến lược riêng của chính quyền Tổng thống D.Trump chưa được tiết lộ, song những gì mà Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson thể hiện trong chuyến công du một loạt nước Đông Bắc Á đã phần nào hé lộ. Đó là một chính sách cứng rắn hơn với các nước không phải là đồng minh của Mỹ ở châu Á.
Đồng thời với đưa ra tuyên bố trên, bà Thornton cũng trấn an các nước châu Á - Thái Bình Dương rằng, chính quyền Trump vẫn duy trì các cam kết của Mỹ với khu vực. "Chúng tôi sẽ tiếp tục tham gia tích cực ở châu Á. Nền kinh tế châu Á rất quan trọng với sự thịnh vượng và phát triển của Mỹ, chúng tôi sẽ tiếp tục với các vấn đề như thương mại công bằng, thương mại tự do và các thách thức an ninh như Triều Tiên. Mỹ cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy hòa bình và ổn định ở châu Á", bà Thornton nói.
Tuy nhiên, nói thì dễ, nhưng làm mới khó. Euan Graham, Giám đốc Chương trình an ninh quốc tế tại Học viện Chính sách quốc tế Lowy, Australia, cho biết còn quá sớm để đánh giá mối quan hệ giữa chính quyền Trump với các nước châu Á.
Chiến lược xoay trục sang châu Á của Mỹ được cựu Tổng thống Barack Obama khởi xướng vào tháng 10-2011. Tổng thống Mỹ Barack Obama và Ngoại trưởng Mỹ khi đó là bà Hillary Clinton lần lượt tuyên bố chiến lược “xoay trục" sang châu Á - Thái Bình Dương “là để đảm bảo và duy trì vai trò lãnh đạo thế giới của nước Mỹ” và nhằm thắt chặt quan hệ với các nước trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trọng tâm của “xoay trục” là kinh tế và ngoại giao, đồng thời siết chặt hợp tác quân sự với các đồng minh chủ chốt trong khu vực, trong đó chú trọng khía cạnh quân sự để đối phó với những động thái ngày một tăng của các quốc gia mới nổi liên quan tới vấn đề an ninh, trong đó có an ninh hàng hải.
Tuy nhiên, những mục tiêu mà chiến lược này đặt ra vẫn chưa đạt được. Chẳng hạn, tái xây dựng quan hệ với Philippines, gồm cả hỗ trợ nước này tăng cường khả năng quân sự, là một phần quan trọng trong chiến lược “xoay trục” của Mỹ. Nhưng việc ông Obama bị Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte có lời lẽ xúc phạm và tuyên bố “ly khai” khiến quan hệ Manila-Washington như bị dội cả xô nước đá.
Với Thái Lan được coi là thất bại lớn nhất trong chiến lược "xoay trục". Do vậy có thể hiểu được rằng nó bị hủy bỏ là điều có thể dự báo trước.
Bộ Ngoại giao Mỹ và Nhật Bản hội đàm. Ảnh: Reuters.
Vậy chiến lược ngoại giao của Mỹ với châu Á sẽ là gì? Theo nhận định của nhiều chuyên gia, những tuyên bố cứng rắn của Bộ trưởng Ngoại giao Rex Tillerson ở Đông Bắc Á cho thấy dấu hiệu Mỹ đang hiện thực hóa chính sách đối ngoại "hòa bình thông qua sức mạnh".
Mất cân bằng vì chính sách tái cân bằng?
Có thể thấy rằng, chính sách xoay trục chiến lược đối ngoại từ Đại Tây Dương và Địa Trung Hải về châu Á - Thái Bình Dương, nhằm thực hiện tái cân bằng ở châu Á đã kết thúc dưới triều đại Trump. Chỉ ra những nguyên nhân mà chiến lược tái cân bằng không thể tồn tại, tờ The Washington Times dẫn lời Thượng nghị sĩ John McCain, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ, cho rằng vai trò lãnh đạo của Mỹ đã thất bại dưới thời của Tổng thống B.Obama.
Theo ông McCain, trật tự thế giới do Mỹ tạo ra đã không còn nữa. Đặc biệt nguy hiểm là Mỹ ngày càng tỏ ra bất lực trước một số cường quốc mới nổi. Có thể thấy rằng, trong quan hệ đối ngoại, điều nguy hiểm nhất là bị động trước đối phương, dù đó là đối thủ, đối tác hay đồng minh, để rồi rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan.
Hiện nay, hoạt động đối ngoại của Mỹ đang rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan trong nhiều trường hợp, từ đó các hành xử, đối xử của Washington đều gây hại cho nước Mỹ hay nước Mỹ luôn phải trả giá cho các nước đi của mình. Điều đó thể hiện rõ ràng nhất trong việc chuyển trục đối ngoại từ Đại Tây Dương và Địa Trung Hải về châu Á - Thái Bình Dương.
Hệ quả đó là do chính quyền Obama nhanh chóng chuyển trục chiến lược đối ngoại của Mỹ khiến các đồng minh tại địa bàn cũ cảm nhận bị Washington vắt chanh bỏ vỏ nên hạ tầm quan hệ, thậm chí quay lưng.
Phân tích điều này, giáo sư John Delury, chuyên về quan hệ quốc tế tại Đại học Yonsei ở Seoul đưa ra nhận định, mục đích chính sách xoay trục - tái cân bằng - của Tổng thống Obama là chuyển trọng tâm quan hệ quốc phòng, ngoại giao và kinh tế từ Đại Tây Dương và Địa Trung Hải về châu Á - Thái Bình Dương; nỗ lực chuyển sự tập trung quân sự và kinh tế từ Trung Đông về Đông Bắc Á và Đông Nam Á.
Tuy nhiên, đến lúc này thì chính sách đó đã trở nên nửa vời do không thể tiến triển được bởi nhiều thách thức, từ đó đưa Mỹ rơi vào thế “đi cũng dở, ở cũng không xong”.
Trong khi đó, tại địa bàn chiến lược mới thì Washington chưa thể vững chân trụ nên bị đối thủ dồn ép làm mất thế. Điều đó khiến Mỹ chưa thể có các đối tác chiến lược tại địa bàn mới khi thực hiện xoay trục. Khi trục mới chưa xây được trụ móng nhưng trụ cũ đã lung lay khiến Washington nếu tiếp tục xoay trục về địa bàn mới thì gặp quá nhiều khó khăn, mà xoay trục trở lại địa bàn cũ cũng gặp khó khăn không kém.
Đây là nguyên nhân chính khiến Washington đang phải đối mặt với tình trạng nguy hiểm là đồng minh xa lánh, đối tác hạ tầm.
Có thể thấy, việc Mỹ chuyển trọng tâm chiến lược sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương là hệ quả logic của việc Mỹ quyết rút khỏi hai “bãi lầy” Iraq và Afghanistan. Tuy nhiên, rõ ràng chính sách “xoay trục” ra đời cũng là do khu vực châu Á - Thái Bình Dương ngày càng quan trọng đối với tương lai nước Mỹ.
Theo số liệu thống kê của Cơ quan đại biện thương mại Mỹ (USTR), ngay vào thời điểm năm 2009, tổng kim ngạch thương mại và dịch vụ giữa Mỹ và các nước thành viên Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) đã là 1,9 nghìn tỷ USD. 9 trong tổng số 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Mỹ nằm ở châu Á - Thái Bình Dương.
Cũng xuất hiện ý kiến cho rằng, việc Mỹ triển khai chính sách “xoay trục” là nhằm kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Tuy nhiên, các lãnh đạo cấp cao của Mỹ đã nhiều lần bác bỏ điều này với lý do nó không phù hợp với lợi ích của Mỹ.
Tại các cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Obama và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình giữa năm 2013 và đầu năm 2014, hai nhà lãnh đạo này cũng cam kết sẵn sàng hợp tác nhằm tiếp tục đưa hai nước đi theo lộ trình hướng tới xây dựng mô hình quan hệ nước lớn kiểu mới, nhất là trong bối cảnh hai nền kinh tế đang ngày càng phụ thuộc vào nhau tới mức gần như sống còn.
Sử dụng quyền lực cứng?
Cho dù những mặt tích cực của chính sách xoay trục cũng đã được thừa nhận, tuy nhiên, vì không có đủ thời gian để đảng Dân chủ tiếp tục triển khai chính sách này và đã bị “khai tử” để nhường chỗ cho chương trình nghị sự với sách lược “nước Mỹ trước tiên” của Tổng thống Trump.
Sách lược mới phải thúc đẩy chính sách đối ngoại đáp ứng được mục tiêu mang lại những lợi ích cụ thể cho Mỹ. Về tổng thể, tân Tổng thống Mỹ đã thể hiện khá rõ quan điểm với châu Á. Chính sách thương mại có vẻ như là dành cho việc song phương hóa. Rút khỏi Hiệp ước Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là ví dụ cụ thể nhất.
Về an ninh, dưới thời Tổng thống Trump, chính sách châu Á luôn phản ánh sự căng thẳng giữa Nhà Trắng và Quốc hội Mỹ. Đã có nhiều dấu hiệu cho thấy Mỹ sẽ xây dựng cách tiếp cận với châu Á xoay quanh sự đối trọng với Trung Quốc. Với tư cách là người được bầu làm tổng thống, ông Trump đã bộc lộ nhiều lần trên Twitter về việc sẵn sàng suy nghĩ lại về chính sách một Trung Quốc sau cuộc gọi điện thoại với nhà lãnh đạo Đài Loan.
Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị. Ảnh: Dawn.
Một số người tham gia vào chiến dịch tranh cử của ông cũng đã bày tỏ về sự cần thiết phải có một đường lối cứng rắn hơn đối với Bắc Kinh, cả về các cách tiếp cận khác nhau để giảm thâm hụt thương mại của Mỹ cũng như tăng cường sức mạnh hải quân Mỹ trong khu vực để đối phó với sự gia tăng hiện diện trên biển của Trung Quốc.
Trong phiên điều trần xác nhận vị trí trước Quốc hội Mỹ, ứng cử viên của Trump cho chức vụ Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson - và nay đã chính thức là Ngoại trưởng Mỹ, bày tỏ thái độ cứng rắn với Trung Quốc liên quan tới việc bồi đắp trái phép các hòn đảo ở khu vực Biển Đông.
Rõ ràng, đối với một số cố vấn của ông Trump, lời kêu gọi của cựu Tổng thống Ronald Reagan về “hòa bình thông qua sức mạnh” vẫn còn vang vọng, và cách tiếp cận này đang được các đồng minh châu Á của Washington hoan nghênh.
Nếu điều này là sự thực thì khu vực châu Á sẽ trở lên nguy hiểm và khó dự đoán. Việc leo thang căng thẳng với Trung Quốc, đặc biệt là đối với vấn đề nhạy cảm Đài Loan, có thể làm cho mối quan hệ quân sự khó khăn giữa Bắc Kinh và Tokyo trở nên rất khó lường.
Vấn đề hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên có thể bùng nổ bất cứ lúc nào cũng có thể là cái cớ để khiến cả khu vực chìm trong căng thẳng. Nhất là khi Ngoại trưởng Rex Tillerson từng đưa ra những cảnh báo hết sức cứng rắn như tuyên bố có thể tấn công phủ đầu mối đe dọa tên lửa, hạt nhân của Triều Tiên; cải thiện khả năng tên lửa hiện có của Hàn Quốc; trang bị cho Nhật Bản khả năng tấn công tên lửa mới hoặc hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến...
Lập trường cứng rắn hơn về Triều Tiên là dấu hiệu mới nhất cho thấy chính quyền ông Trump sẵn sàng sử dụng “quyền lực cứng” để xử lý các mối đe dọa ở châu Á sau khi tuyên bố khai tử chiến lược xoay trục - tái cân bằng của người tiền nhiệm Barack Obama.
Dĩ nhiên, không phải ai cũng đồng tình với lập trường cứng rắn của Mỹ về cuộc khủng hoảng Triều Tiên, hay trong cách quan hệ với các nước châu Á; những thách thức mà ông Trump đối mặt còn rất nhiều, không chỉ ở châu Á mà còn khắp thế giới... Theo đuổi quyền lực cứng, thiên về sử dụng biện pháp quân sự chưa chắc đã phải giải pháp cho mọi vấn đề. Bài học từ cuộc chiến Afghanistan, Iraq, Syria vẫn còn nóng hổi.
Các chuyên gia phân tích dự báo, khi ngoại giao trở thành thứ yếu, quyền lực cứng được sử dụng nhiều, hậu quả có thể sẽ khiến châu Á lao vào cuộc chạy đua vũ khí trong đó có vũ khí hạt nhân. Bởi nếu Mỹ giảm can dự ở châu Á, rút quân khỏi Nhật Bản, Hàn Quốc... thì nhiều nước châu Á và bản thân Mỹ đều bị thiệt hại, khả năng chạy đua vũ trang hạt nhân tăng lên khi các nước châu Á tìm cách tự lực.
Nếu điều đó là sự thực, tình hình khu vực châu Á có xu hướng ngày càng bất ổn. Một báo cáo của Quỹ châu Á (Asia Foundation) Mỹ cảnh báo nếu Mỹ dùng quyền lực cứng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, thậm chí khuyến khích đồng minh phát triển vũ khí hạt nhân, khả năng cao sẽ xảy ra chạy đua vũ trang hạt nhân, trong bối cảnh vấn đề hạt nhân Triều Tiên ngày càng khó giải quyết.
Theo Nguyễn Hòa
An ninh thế giới
Khủng bố? Nổ súng hộp đêm ở Mỹ: một người chết, 14 người bị thương
Bản quyền hình ảnhAPImage captionCảnh sát Cincinnati nói đã xảy ra 'hỗn loạn' ở hộp đêm Cameo, trong vụ nổ súng.
Một người thiệt mạng và ít nhất 14 người bị thương trong một vụ nổ súng tại một hộp đêm ở Cincinnati, Ohio, Hoa Kỳ theo cảnh sát.
Ít nhất hai tay súng đã tham gia vào vụ việc tại hộp đêm có tên gọi Cameo Night Club, theo Sở Cảnh sát Cincinnati.
Một số người bị các thương tích có thể đe dọa mạng sống, cảnh sát trưởng Paul Neudigate nói với kênh tin tức WLWT-TV.
Ông Neudigate nói: "Chúng ta đang ở trong một tình huống rất khủng khiếp xảy ra tại hộp đêm với nhiều nạn nhân."
Bản quyền hình ảnhAPImage captionHiện chưa có chỉ dấu cho thấy đây là một vụ tấn công có động cơ khủng bố.
Ông nói thêm rằng "đây sẽ là một đêm dài" cho các đơn vị điều tra về trọng án giết người "của chúng tôi để điều tra."
'Miễn cưỡng hợp tác'
Đại úy cảnh sát Kimberly Williams nói rằng các tay súng vẫn còn chưa bị bắt và giới chức an ninh chưa có thông tin miêu tả tốt về các thủ phạm.
Các nhân chứng đã miễn cưỡng hợp tác, bà nói thêm.
Bà Williams nói với các phóng viên: "Tại thời điểm này, hiện chưa rõ chính xác điều gì đã gây ra vụ nổ súng."
Bản quyền hình ảnhAPImage captionVụ nổ súng xảy ra vào lúc khoảng 1 giờ đêm giờ địa phương vào lúc có rất nhi người ở tại địa điểm hộp đêm.
"Chúng tôi tin rằng có ít nhất một vài tay súng có liên quan."
Vụ nổ súng xảy ra vào khoảng 01:00 đêm giờ địa phương (tức 05:00 GMT) trong khi hàng trăm người đang ở bên trong địa điểm.
Bà Williams nói rằng đã có " hỗn loạn" sau đó.
Bản quyền hình ảnhJOE RAEDLEImage captionHiện trường trong vụ tay súng Omar Mateen khai hỏa tại một hộp đêm ở Orlando, Florida chưa đầy một năm về trước.
Hộp đêm Cameo đã có vấn đề trong quá khứ "nhưng điều này đến nay là tồi tệ nhất", nữ sỹ quan cảnh sát nói thêm.
Vụ nổ súng xảy ra chưa đầy một năm sau khi tay súng Omar Mateen khai hỏa tại một hộp đêm ở Orlando, Florida.
Mateen đã giết chết 49 người trong vụ sát hại bằng súng làm chết nhiều người, trầm trọng nhất trong lịch sử nước Mỹ.
Indiana: Một phụ nữ bỏ phiếu cho TT Trump, còn chồng thì bị trục xuất
Cali Today News – Một phụ nữ cư dân của tiểu bang Indiana từng dồn phiếu cho ông Donald Trump trong tháng 11 năm 2016, hôm thứ sáu đã tỏ ra hết sức sửng sốt khi biết chồng của bà, vốn là một di dân Mexico bất hợp pháp, sẽ bị trục xuất trong ngày.
Tuy tình trạng di trú của chồng bà bất hợp pháp như thế, bà Helen Beristain vẫn tỏ ra ủng hộ ông Trump. Bà nói: “Chúng tôi nào muốn các băng đảng tội ác ngoại quốc vào Mỹ đâu, không muốn ma túy lẫn những kẻ sát nhân nữa”
Nhưng lúc tuyên bố như thế, bà Beristain có vẻ chưa nghĩ là các “chủ trương như vậy” của chính phủ Trump có thể áp dụng cho trường hợp của chồng bà, vốn là chủ nhân một nhà hàng nổi tiếng ở thị trấn Granger của Indiana.
Photo Couretesy:Mirror
Bà Helen buồn bã nói: “TT Trump từng nói người tốt thì sẽ không bị trục xuất đâu, người tốt phải được kiểm tra chứ”. Vào năm 1998, chồng của bà là Roberto Beristain từ Mexico vào Mỹ thăm một bà dì và sau đó ở lậu lại Hoa Kỳ.
Hai người gặp nhau và gá nghĩa vợ chồng. Vào năm 2000, ông Beristain từng bị bắt quả tang là di dân lậu khi họ đi qua biên giới vào Canada chơi. Các viên chức Hoa Kỳ phát giác tình trạng của ông và ra lệnh ông phải rời Mỹ.
Nhưng vì vợ đang có thai nên ông Beristain ở lại. Từ đó hàng năm ông vẫn thường xuyên trình diện với cơ quan ICE, có thẻ cho phép làm việc, số ASXH và còn có cả bằng lái xe. Nhưng năm nay khi quay lại ICE làm thủ tục taí khám, ông đã bị bắt.
TTO - Đã có ít nhất ba người, trong đó có một trẻ em, bị thương trong vụ xả súng xảy ra gần ga tàu điện ngầm Porte d’Arras của thành phố Lille.
Xe của lực lượng chức năng có mặt tại hiện trường vụ xả súng - Ảnh: La Voix du Nord
Theo đài Russia Today, cảnh sát đã có mặt rất đông tại hiện trường vụ việc.
Báo La Voix du Nord dẫn thông tin từ các nhân chứng cho biết họ đã nghe thấy ít nhất 5 tiếng súng nổ ở khu vực trung tâm thành phố Lille vào chiều tối ngày thứ sáu (24-3).
Trong số ba người bị thương có một em nhỏ 14 tuổi bị bắn vào chân, một người khác bị thương vào cổ và đã được nhập viện.
Cảnh sát đã tìm thấy 10 viên đạn tại hiện trường - Ảnh: La Voix du Nord
Hiện chưa rõ động cơ gây án của nghi can. Kẻ xả súng đã trốn thoát khỏi hiện trường. Cảnh sát đã phong tỏa toàn bộ khu vực.
Cảnh sát Pháp cho biết họ không nghĩ đây là vụ việc có liên quan tới khủng bố. Nhà chức trách đã tìm thấy 10 viên đạn tại hiện trường.
Có ít nhất 3 người bị thương trong vụ việc, cảnh sát không nghĩ đây là vụ tấn công khủng bố - Ảnh: La Voix du Nord
Các chuyên mục 
